Νεοελληνική Γλώσσα Εσπερινών Λυκείων

Μαθηματικά Ημερησίων Λυκείων

Μαθηματικά Εσπερινών Λυκείων

Με την καθιέρωση μάλιστα νέων δομών εκπαίδευσης (τυπικής ή άτυπης), που συνδέονται με την επαγγελματική απασχόληση ένα πρόσθετο ποσοστό μαθητών της Γ΄ Λυκείου ενδέχεται να κάνει την ίδια επιλογή μετά την αποφοίτησή του από τη δευτεροβάθμια γενική εκπαίδευση. Θα πρέπει επομένως να δοθεί διέξοδος στην επιλογή των αποφοίτων αυτών να παρακολουθήσουν όποια μορφή εκπαίδευσης επιθυμούν .

Από τις διατάξεις του ν. 2909/2001, όπως ισχύει, σε συνδυασμό με τις διατάξεις του π.δ. 60/2006 περί αξιολόγησης των μαθητών Γενικού Λυκείου, προβλέπεται ότι οι μαθητές της τελευταίας τάξης ημερήσιου Γενικού Λυκείου, μπορούν να εισαχθούν στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, εφόσον αποκτήσουν το απολυτήριο μετά από τη συμμετοχή τους στις πανελλαδικές εξετάσεις και με βάση τη βαθμολογική τους επίδοση σ’ αυτές.

Για τους μαθητές της τελευταίας τάξης ημερήσιου Γενικού Λυκείου που δεν επιθυμούν να συνεχίσουν τις σπουδές τους στην τριτοβάθμια εκπαίδευση τη χρονιά της αποφοίτησής τους, δεν υπάρχει μέχρι σήμερα πρόβλεψη για απόκτηση απολυτηρίου με άλλο τρόπο εκτός από τη συμμετοχή τους στις πανελλαδικές εξετάσεις. Αντίθετα, υπάρχει ανάλογη ρύθμιση για τους μαθητές της τελευταίας τάξης των εσπερινών Γενικών Λυκείων -από το έτος 2000, που καθιερώθηκε το Ενιαίο Λύκειο- και για τους μαθητές οι οποίοι έχουν αναπηρία 67% και άνω.

Το Υπουργείο Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων προτίθεται να προωθήσει ρύθμιση ώστε όσοι από τους μαθητές της Γ΄ Τάξης του Ημερήσιου Γενικού Λυκείου επιθυμούν να λάβουν μόνον απολυτήριο Λυκείου, χωρίς να ενδιαφέρονται να συνεχίσουν σπουδές στην τριτοβάθμια Εκπαίδευση, να έχουν τη δυνατότητα αυτή αφού συμμετάσχουν στις εξετάσεις όλων των μαθημάτων, σε ενδοσχολικό επίπεδο. Η ρύθμιση αυτή θα αφορά τους μαθητές της Γ΄ Τάξης των Ημερήσιων Γενικών Λυκείων από το σχολικό έτος 2010-2011 και μετά.

Στόχος της ρύθμισης αυτής είναι να ικανοποιηθεί πάγιο αίτημα πολλών τελειοφοίτων οι οποίοι έχουν ήδη αποφασίσει να φοιτήσουν μόνο στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, να αποκτήσουν τον τίτλο απόλυσης της βαθμίδας αυτής και να στραφούν σε επαγγελματική ενασχόληση μετά την αποφοίτησή τους. Στους κατόχους του απολυτηρίου θα δίνεται η δυνατότητα τα επόμενα έτη να πραγματοποιήσουν σπουδές στην τριτοβάθμια Εκπαίδευση, συμμετέχοντας στις εξετάσεις των πανελλαδικώς εξεταζομένων μαθημάτων της Γ΄ Τάξης Γενικού Λυκείου και, σύμφωνα με τη βαθμολογία τους, να διεκδικήσουν θέση σε σχολές επιλογής τους.

Το απολυτήριο που θα αποκτηθεί με συμμετοχή στις εξετάσεις όλων των μαθημάτων, σε ενδοσχολικό επίπεδο θα είναι ισότιμο με τα απολυτήρια που αποκτώνται με εξετάσεις σε πανελλαδικό επίπεδο.

Όπως είναι γνωστό στα Παν/μια, στα ΤΕΙ, στις Εκκλησιαστικές Ακαδημίες, στην ΑΣΠΑΙΤΕ (Ανώτατη Σχολή Παιδαγωγικής & Τεχνολογικής Εκπ/σης), στις Ανώτερες Σχολές Τουριστικής Εκπ/σης του Υπουργείου Πολιτισμού & Τουρισμού, ο αριθμός των εισακτέων καθορίζεται με υπουργική απόφαση αφού ληφθούν υπ’ όψη οι προτάσεις των Ιδρυμάτων.

Η Πολιτεία διαχρονικά, για μια σειρά από λόγους, έχει θεσπίσει διατάξεις με τις οποίες εξυπηρετούνται συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες όσον αφορά την εισαγωγή στα Παν/μια και τα ΤΕΙ. Έχουν έτσι θεσμοθετηθεί οι μετεγγραφές για οικονομικούς λόγους, για οικογενειακούς λόγους, για περιορισμό πολλαπλών νοικοκυριών που οι οικογένειες υποχρεούνται να διατηρούν λόγω φοίτησης σε διαφορετικές πόλεις, για λόγους υγείας των μελών οικογενειών των υποψηφίων, κλπ.

Ένα μεγάλο μέρος των κοινωνικών αυτών αναγκών καλύπτονται με μετεγγραφές οι οποίες πραγματοποιούνται μετά την έναρξη του ακαδημαϊκού έτους και αφού υποβληθούν τα σχετικά δικαιολογητικά. Οι φοιτητές μετεγγράφονται αφού έχουν ήδη εγγραφεί στο Ίδρυμα στο οποίο έχουν πετύχει, με αποτέλεσμα να επιβαρύνονται με πρόσθετα έξοδα ενοικίων κλπ. αλλά και να διαταράσσεται η ουσιαστική εκπαιδευτική διαδικασία τόσο για τους ίδιους όσο και για τους συμφοιτητές τους στα Τμήματα στα οποία μετεγγράφονται (εργασίες που έχουν ανατεθεί, κατανομή σε εργαστήρια, κτλ).

Ταυτόχρονα, υπάρχουν ειδικές κατηγορίες ενδιαφερομένων, οι οποίοι έχουν την ευχέρεια να διεκδικήσουν την εισαγωγή τους στα Πανεπιστήμια και ΤΕΙ την ίδια χρονιά με δύο ή τρεις τρόπους, ανάλογα με την κατηγορία στην οποία ανήκουν, σύμφωνα με ειδικές διατάξεις που έχουν θεσμοθετηθεί, όπως: τέκνα Ελλήνων του εξωτερικού και τέκνα Ελλήνων υπαλλήλων αποσπασμένων στο εξωτερικό τα οποία φοίτησαν αντίστοιχα 4 ή 3 χρόνια σε σχολεία του εξωτερικού και έχουν ολοκληρώσει την φοίτησή τους στην Δευτεροβάθμια εκπαίδευση αποκτώντας απολυτήριο στην Ελλάδα, αλλοδαποί-αλλογενείς που έχουν ολοκληρώσει την φοίτησή τους σε Λύκεια της Ελλάδας, αλλογενείς-ομογενείς υπότροφοι, έλληνες της μουσουλμανικής μειονότητας της Θράκης, αθλητές με διακρίσεις, μαθητές διακριθέντες στην Βαλκανική ή διεθνή Ολυμπιάδα Μαθηματικών, Πληροφορικής, Φυσικής, Χημείας κλπ. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, μια στις δυο θέσεις επιτυχίας τους στην Τριτοβάθμια εκπαίδευση κατά το ίδιο ακαδημαϊκό έτος μένει κενή αφού οι επιτυχόντες έχουν την δυνατότητα επιλογής.

Η διαμορφωθείσα κατάσταση όμως έχει και μια πολύ σοβαρή αρνητική διάσταση όσον αφορά την ουσία της ακαδημαϊκής και εκπαιδευτικής διαδικασίας. Ενώ καθορίζεται ένας συγκεκριμένος αριθμός εισακτέων στα κεντρικά Πανεπιστήμια και ΤΕΙ, ο αριθμός αυτός πολλαπλασιάζεται χωρίς κανείς να έχει ακριβή εικόνα του αριθμού των φοιτητών, οι οποίοι τελικά θα εγγραφούν μέχρι το τέλος του α΄ έτους. Ταυτόχρονα, ο αριθμός των νέων φοιτητών που παραμένουν στα περιφερειακά ιδρύματα μετά τις μετεγγραφές μειώνεται σημαντικά. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να υπάρχουν τμήματα με μεγάλο αριθμό διδασκόντων, για τα οποία έχουν γίνει επενδύσεις σε προσωπικό αλλά και σε υποδομές χωρίς, όμως, ο πραγματικός όγκος των φοιτητών σε αυτά να δικαιολογεί τις παραπάνω επενδύσεις.

Ενδεικτικά, αναφέρονται οι παρακάτω περιπτώσεις των Τμημάτων, όπου ο αριθμός των μετεγγραφέντων υπερδιπλασίασε ή σχεδόν διπλασίασε τον αριθμό των πρωτοετών φοιτητών σε αυτά (σύμφωνα με τα στοιχεία για το ακαδημαϊκό έτος 2009-2010):

1. Εκπαιδευτικής και Κοινωνικής Πολιτικής του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, όπου ο αριθμός εισακτέων ήταν 70 και οι μετεγγραφέντες ανήλθαν σε 91.

2. Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, όπου ο αριθμός εισακτέων ήταν 110 και οι μετεγγραφέντες ανήλθαν σε 104.

3. Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, όπου ο αριθμός εισακτέων ήταν 250 και οι μετεγγραφέντες ανήλθαν σε 218.

4. Πολιτικών Δομικών Έργων του ΤΕΙ Πειραιά, όπου ο αριθμός εισακτέων ήταν μόλις 60 και οι μετεγγραφέντες ανήλθαν σε 123, τριπλασιάζοντας ουσιαστικά τον αριθμό των νεοεισαχθέντων σπουδαστών.

5. Λογιστικής του ΤΕΙ Πειραιά, όπου ο αριθμός εισακτέων ήταν 150 και οι μετεγγραφέντες ανήλθαν σε 257.

6. Διατροφής και Διαιτολογίας του Αλεξανδρείου ΤΕΙ Θεσσαλονίκης, όπου ο αριθμός εισακτέων ήταν 60 και οι μετεγγραφέντες ανήλθαν σε 74.

7. Διοίκησης Επιχειρήσεων του ΤΕΙ Αθήνας, όπου ο αριθμός εισακτέων ήταν 85 και οι μετεγγραφέντες ανήλθαν σε 98.

Για τα ίδια Τμήματα για το ακαδημαϊκό έτος 2010-2011 (από τα στοιχεία των μετεγγραφών για τις οποίες οι αιτήσεις έγιναν ηλεκτρονικά και αποτελούν το 95% του συνόλου των μετεγγραφέντων), σε σύγκριση με το 2009-2010, υπάρχουν οι εξής διαπιστώσεις:

1. Στο Τμήμα Εκπαιδευτικής και Κοινωνικής Πολιτικής του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, ο αριθμός των μετεγγραφέντων κινήθηκε στα ίδια επίπεδα φτάνοντας τους 92.

2. Στο Τμήμα Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, ο αριθμός των μετεγγραφέντων από 104 ανέβηκε στους 145.

3. Στο Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, ο αριθμός των μετεγγραφέντων από 218 μειώθηκε σε 97 λόγω των νέων ρυθμίσεων.

4. Στο Τμήμα Πολιτικών Δομικών Έργων του ΤΕΙ Πειραιά, όπου ο αριθμός εισακτέων ήταν 80, ο αριθμός των μετεγγραφέντων ανήλθε σε 131.

5. Στο Τμήμα Λογιστικής του ΤΕΙ Πειραιά, ο αριθμός των μετεγγραφέντων από 257 μειώθηκε σε 110 λόγω των νέων ρυθμίσεων.

6. Στο Τμήμα Διατροφής και Διαιτολογίας του Αλεξανδρείου ΤΕΙ Θεσσαλονίκης, ο αριθμός των μετεγγραφέντων κινήθηκε στα ίδια επίπεδα φτάνοντας τους 78.

7. Στο Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων του ΤΕΙ Αθήνας, ο αριθμός των μετεγγραφέντων από 98 μειώθηκε σε 50 λόγω των νέων ρυθμίσεων.

Είναι φανερό ότι ο αριθμός των πρόσθετων εισακτέων σε τμήματα από μετεγγραφές μειώθηκε μόνο στις περιπτώσεις όπου έγινε ομαδοποίηση Τμημάτων στον ίδιο νομό, όπως στα παραδείγματα του Τμήματος Διοίκησης Επιχειρήσεων του ΤΕΙ Αθήνας, του Τμήματος Λογιστικής του ΤΕΙ Πειραιά και του Τμήματος Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών.

Για να αναδειχθεί και το πρόβλημα από την πλευρά των περιφερειακών τμημάτων αρκεί επίσης να αναφερθούν μερικές ακραίες περιπτώσεις:

Στο Τμήμα Λογιστικής του ΤΕΙ Μεσολογγίου εισήχθησαν 450 και αποχώρησαν με μετεγγραφή 170 φοιτητές. Στο Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων του ΤΕΙ Δυτ. Μακεδονίας εισήχθησαν 550 και αποχώρησαν 166. Στο Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων του ΤΕΙ Ιονίων Νήσων εισήχθησαν 350 και αποχώρησαν 164. Στο Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων του Παν/μίου Αιγαίου εισήχθησαν 250 και αποχώρησαν 158. Στο Τμήμα Λογιστικής του ΤΕΙ Δυτ. Μακεδονίας εισήχθησαν 500 και αποχώρησαν 153. Στο Τμήμα Εμπορίας & Διαφήμισης του ΤΕΙ Κρήτης εισήχθησαν 330 και αποχώρησαν 152. Στο Τμήμα Λογιστικής του ΤΕΙ Ηπείρου εισήχθησαν 420 και αποχώρησαν 134. Στο Τμήμα Νομικής του Δημοκριτείου Παν/μίου Θράκης εισήχθησαν 600 και αποχώρησαν 132. Στο Τμήμα Εμπορίας & Διαφήμισης του ΤΕΙ Λαμίας εισήχθησαν 300 και αποχώρησαν 131. Στο Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας & Ιστορίας του Παν/μίου Αιγαίου εισήχθησαν 180 και αποχώρησαν 121. Στο Τμήμα Μαθηματικών του Παν/μίου Αιγαίου εισήχθησαν 210 και αποχώρησαν 118. Στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Παν/μίου Αιγαίου εισήχθησαν 250 και αποχώρησαν 116. Στο Τμήμα Λογιστικής του ΤΕΙ Καβάλας εισήχθησαν 500 και αποχώρησαν 115.

Ένα άλλο πρόβλημα που είναι προφανές ότι δημιουργείται στην ουσία της εκπαιδευτικής διαδικασίας είναι η μεγάλη ανομοιογένεια των πρωτοετών φοιτητών στα Τμήματα μεγάλης ζήτησης λόγω ακριβώς αυτών των ρυθμίσεων. Όπως είναι φανερό, σε αρκετά από τα τμήματα αυτά, το ποσοστό των φοιτητών με χαμηλή βαθμολογία είναι περίπου ίδιο με το ποσοστό αυτών με υψηλή βαθμολογία. Η ανομοιογένεια αυτή αδικεί όσους κατάφεραν να πετύχουν υψηλές βαθμολογίες και δικαιωματικά προσδοκούν να πάρουν την καλύτερη δυνατή εκπαίδευση.

Επίσης, σε πολλές περιπτώσεις, κεντρικά ιδρύματα αδυνατούν να εκπαιδεύσουν, μετά και τις μετεγγραφές, τον τελικό αριθμό των φοιτητών που εισάγονται σε αυτά. Αυτό έχει οδηγήσει σε διαμαρτυρίες, κλείσιμο σχολών, πρόσθετες εκ των υστέρων χρηματοδοτήσεις, αλλά και λύσεις εκ των ενόντων που ανατρέπουν την εκπαιδευτική διαδικασία και υποβαθμίζουν την ποιότητα των σπουδών.

Πολλές διοικήσεις πανεπιστημίων, πανεπιστημιακοί, και εκπαιδευτικοί αναλυτές έχουν εισηγηθεί την κατάργηση όλων των ρυθμίσεων μετεγγραφών ή εγγραφών εκτός των πανελλήνιων εξετάσεων, προκειμένου να αντιμετωπισθούν τα φαινόμενα αυτά. Μια τέτοια προσέγγιση θα έλυνε οπωσδήποτε τα ακαδημαϊκά και εκπαιδευτικά προβλήματα. Θα επιβάρυνε, όμως, υπερβολικά οικογένειες που έχουν από την πολιτεία θεωρηθεί ότι πρέπει να βοηθηθούν και οι οποίες προσβλέπουν στις μετεγγραφές, ως μια παροχή της πολιτείας προς αυτούς. Η κοινωνία έχει αποδεχθεί την πρακτική αυτή και για αυτό εξ άλλου δεν έχει ποτέ γίνει προσπάθεια να καταργηθούν οι διευκολύνσεις αυτές.

Είναι, επομένως, ανάγκη να αντιμετωπισθεί με ουσιαστικό τρόπο το πρόβλημα αυτό, χωρίς ταυτόχρονα να καταργηθεί η ειδική μεταχείριση που η πολιτεία έχει αποφασίσει να παρέχει σε συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες και άτομα.

Προκειμένου να αντιμετωπισθεί το παραπάνω πρόβλημα, το Υπουργείο Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων επεξεργάζεται ρύθμιση με την οποία από το ακαδημαϊκό έτος 2011-2012 θα θεσπισθεί ειδικός αριθμός θέσεων εισακτέων για κάθε Τμήμα ή Σχολή και για κάθε ειδική κατηγορία πέραν του κανονικού αριθμού εισακτέων. Με την ρύθμιση αυτή, θα εξακολουθήσει να ικανοποιείται το κοινωνικό πρόβλημα που προσπαθούν να λύσουν οι διατάξεις για μετεγγραφές χωρίς όμως να επιβαρύνεται σε υπερβολικό βαθμό το επίπεδο παρεχόμενης εκπαίδευσης και γενικά η ουσία της εκπαιδευτικής διαδικασίας όπως συμβαίνει μέχρι σήμερα.

Για να γίνει κατανοητή η εφαρμογή αυτής της διάταξης δίνεται το παρακάτω παράδειγμα.

Παράδειγμα: Το Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, κατά το ακαδημαϊκό 2009-2010, είχε 250 εισακτέους από ΓΕΛ και μετεγγράφησαν σε αυτό συνολικά 218 επιπλέον φοιτητές. Με την θέσπιση των επιπλέον θέσεων επί του αριθμού εισακτέων, θα μπορούσε να καθορισθεί πρόσθετος αριθμός εισακτέων για ειδικές κατηγορίες, π.χ. 30 από οικογένειες πολυτέκνων, 15 από οικογένειες τριτέκνων, 4 αν έχουν αδελφό/ή που φοιτά ήδη σε άλλη πόλη εκτός της μόνιμης κατοικίας των γονέων ή είναι ορφανός/ή ή υπάρχει λόγος υγείας μελών οικογενείας, 1 αν στην οικογένειά τους έχει υπάρξει θύμα τρομοκρατικής ενέργειας και 4 συνολικά για τις παραπάνω κατηγορίες από εσπερινά ΓΕΛ, δηλαδή συνολικά 54 επιπλέον φοιτητές. Με παρόμοιο τρόπο θα καθορίζεται ο ειδικός αριθμός των πρόσθετων εισακτέων για όλα τα τμήματα των κεντρικών –και όχι μόνο- Ιδρυμάτων που με την ισχύουσα νομοθεσία δέχονται φοιτητές από μετεγγραφή.

Η επιλογή σε κάθε τμήμα θα γίνεται με βάση τον αριθμό των μορίων του κάθε υποψηφίου και την σειρά προτίμησης που έχει δηλώσει ο υποψήφιος στο μηχανογραφικό του. Η διαδικασία επιλογής σε κάθε τμήμα για τις ειδικές κατηγορίες θα γίνεται αφού θα έχει προηγηθεί ο πρώτος κύκλος επιλογής, με αποκλειστικό κριτήριο τον αριθμό των μορίων και την σειρά προτίμησης στο μηχανογραφικό. Ταυτόχρονα, θα θεσπιστεί ανώτατο όριο οικογενειακού εισοδήματος κατά περίπτωση, ώστε παράλληλα με τα αξιοκρατικά κριτήρια να λαμβάνονται υπόψη και τα κοινωνικά. Το ανώτατο όριο οικογενειακού εισοδήματος θα αφορά μόνο τα Τμήματα και τις Σχολές των νομών Αττικής και Θεσσαλονίκης.

Πρόκειται, δηλαδή, για πλήρως αντικειμενική επιλογή για όλους τους υποψηφίους και με την αρχική κατανομή αλλά και με την υπαγωγή στις ειδικές κατηγορίες.

Σκοπός, επομένως, της αλλαγής αυτής είναι να δοθεί η δυνατότητα σε όσους αντιμετωπίζουν οικογενειακά προβλήματα ή προβλήματα υγείας μελών της οικογενείας τους και αδυνατούν ή δυσκολεύονται να φοιτήσουν σε σχολές ή Τμήματα που βρίσκονται μακράν της μόνιμης κατοικίας τους, να επιλέξουν να φοιτήσουν σε σχολές ή Τμήματα της περιοχής κατοικίας τους από την έναρξη του ακαδημαϊκού έτους, με την προϋπόθεση όμως ότι έχουν συγκεντρώσει την απαιτούμενη βαθμολογία είτε με τη γενική σειρά, είτε με τον αντίστοιχο ειδικό αριθμό θέσεων για κάθε κατηγορία για τις σχολές επιλογής τους. Οι προερχόμενοι από πολύτεκνες οικογένειες δηλαδή, θα έχουν τη δυνατότητα να εισάγονται σε ίδρυμα της περιοχής που κατοικούν, αλλά το Τμήμα στο οποίο θα εισάγονται θα εξαρτάται από την απόδοσή τους στις Πανελλαδικές εξετάσεις και την σειρά προτίμησης που θα έχουν δηλώσει. Είναι σημαντική η σωστή συμπλήρωση του μηχανογραφικού τους δελτίου ώστε να μην δηλώσουν Τμήματα ή Σχολές πόλεων στα οποία δεν επιθυμούν να εισαχθούν. Σε όποιο Τμήμα ή σε όποια Σχολή τελικά εισαχθούν θα υποχρεούνται να παρακολουθήσουν.

Με αυτόν τον τρόπο, ο προερχόμενος, για παράδειγμα, από πολύτεκνη οικογένεια θα διευκολυνθεί, αφού θα του δοθεί η δυνατότητα να σπουδάσει στην περιοχή όπου ζει η οικογένειά του, ενώ ταυτόχρονα θα εγγραφεί από την αρχή του ακαδημαϊκού έτους μαζί με όλους τους άλλους επιτυχόντες. Επομένως, δεν θα χρειαστεί να περιμένει τις ειδικές διαδικασίες των μετεγγραφών, που και κόστος προκαλούσαν στις οικογένειές τους, αλλά και δυσκολεύουν την λειτουργία των Τμημάτων υποδοχής. Ταυτόχρονα, τηρείται η αξιοκρατία, αφού η επιτυχία στο Τμήμα στο οποίο θα εγγραφεί θα εξαρτάται από την απόδοσή του. Τέλος, θα υπάρξει εξορθολογισμός στην λειτουργία όλων των Τμημάτων, αφού κάθε Τμήμα θα γνωρίζει εκ των προτέρων τον μέγιστο αριθμό εισακτέων που μπορεί να έχει.

Οι υποψήφιοι των ειδικών κατηγοριών, εάν το επιθυμούν, θα μπορούν πάντοτε να φοιτήσουν σε Σχολή ή Τμήμα μακριά από τον τόπο της μόνιμης κατοικίας των γονέων τους, σύμφωνα με την σειρά δήλωσης προτιμήσεων σχολών ή τμημάτων στο μηχανογραφικό τους δελτίο, κρινόμενοι ανάμεσα από τους συνυποψηφίους τους που ανήκουν στην ίδια με αυτούς ειδική κατηγορία.

Διαδικασία εισαγωγής:

Για κάθε ένα από τα τμήματα ή τις σχολές του μηχανογραφικού δελτίου, θα υπάρχει προκαθορισμένος ειδικός αριθμός εισακτέων για κάθε κατηγορία υποψηφίων προερχομένων από οικογένειες πολύτεκνες, τρίτεκνες κ.λ.π.

Οι υποψήφιοι αυτοί θα κρίνονται αρχικά με το σύνολο των υποψηφίων για κάθε τμήμα ή σχολή για το σύνολο των θέσεων εισαγωγής, με την γενική σειρά κατάταξης, βάσει της συνολικής βαθμολογίας τους και της σειράς προτίμησής τους στο μηχανογραφικό τους δελτίο. Σε περίπτωση που δεν επιλεγούν από την γενική σειρά σε κάποιο τμήμα, θα κρίνονται στην συνέχεια για το ίδιο τμήμα ή σχολή με τους συνυποψήφιους τους στην ειδική κατηγορία στην οποία ανήκουν, ή την οποία έχουν επιλέξει στην περίπτωση που ανήκουν σε περισσότερες από μία ειδικές κατηγορίες.

Για παράδειγμα, έστω ότι ένας υποψήφιος είναι μέλος πολύτεκνης οικογένειας που ζει στη περιοχή της Θεσσαλονίκης, έχει συγκεντρώσει σύνολο μορίων 18.000 και θέλει να σπουδάσει στην Θεσσαλονίκη με πρώτη προτίμηση την Νομική Σχολή. Αν στο τμήμα Νομικής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης ο τελευταίος εισαχθείς με την γενική σειρά έχει συγκεντρώσει 17.950 μόρια, τότε ο συγκεκριμένος υποψήφιος εισάγεται στο Τμήμα αυτό με την γενική σειρά και δεν εξετάζεται περαιτέρω η υποψηφιότητά του στην ειδική κατηγορία των πολυτέκνων. Εάν, όμως, ο τελευταίος εισαχθείς στο Τμήμα αυτό με την γενική σειρά έχει συγκεντρώσει 18.300 μόρια, τότε ο παραπάνω υποψήφιος δεν εισάγεται με τη γενική σειρά και η υποψηφιότητά του θα εξετασθεί για το τμήμα αυτό για τις πρόσθετες θέσεις της ειδικής κατηγορίας υποψηφίων προερχομένων από πολύτεκνες οικογένειες. Εάν στην ειδική αυτή κατηγορία, ο τελευταίος εισαχθείς έχει συγκεντρώσει 17.990 μόρια τότε ο εν λόγω υποψήφιος εισάγεται στην Νομική Θεσσαλονίκης. Αν όμως, ο τελευταίος εισαχθείς της ειδικής κατηγορίας των πολυτέκνων έχει συγκεντρώσει 18.100 μόρια τότε, ο εν λόγω υποψήφιος δεν θα εισαχθεί στην Νομική Θεσσαλονίκης, και η υποψηφιότητά του εξετάζεται για το επόμενο Τμήμα προτίμησής του. Η πιο πάνω περιγραφείσα διαδικασία, γενική σειρά – ειδική κατηγορία κ.ο.κ., επαναλαμβάνεται για όλες τις Σχολές ή Τμήματα που έχει δηλώσει στο μηχανογραφικό του δελτίο κατά σειρά προτίμησής τους μέχρι να εισαχθεί σε κάποιο από αυτά μέσω της γενικής σειράς ή της ειδικής κατηγορίας ή μέχρι εξαντλήσεως των δηλώσεών του. Φυσικά, προκειμένου να εξασφαλίσει την επιτυχία στον τόπο που διαμένει θα πρέπει να επιλέξει ένα ευρύ φάσμα προτιμήσεων Τμημάτων ή Σχολών της περιοχής αυτής και στην γενική σειρά και στην ειδική κατηγορία στην οποία ανήκει.

Καθορίζοντας εξ αρχής ειδικό αριθμό εισακτέων για κάθε Τμήμα ή Σχολή και για κάθε μια από τις ειδικές αυτές κατηγορίες, επιτυγχάνεται ο ακριβής προσδιορισμός εισακτέων. Επιτυγχάνεται, δηλαδή, ο επιδιωκόμενος εξορθολογισμός ο οποίος επιτρέπει τον καλύτερο προγραμματισμό των ενδιαφερομένων αποφοίτων λυκείων και των οικογενειών τους, των Πανεπιστημίων αλλά και της πολιτείας τόσο προς το συμφέρον των πολιτών όσο και για την σωστή λειτουργία των Ιδρυμάτων.

Με τον καθορισμό των ειδικών αριθμών εισακτέων για τους υποψηφίους των ειδικών κατηγοριών, δίνεται σε όσους ανήκουν σε αυτές η δυνατότητα επιλογής μέσα από ένα μεγαλύτερο φάσμα Τμημάτων στον τόπο που επιθυμούν, ακόμη και όταν αυτό λόγω της απόδοσής τους δεν είναι εφικτό μέσω της γενικής σειράς. Αντίθετα, με την υφιστάμενη διαδικασία μετεγγραφών, η επιδίωξή τους αυτή περιορίζεται μόνον σε Σχολή ή σε Τμήμα επιλογής τους αντίστοιχο με αυτό στο οποίο εισήχθησαν, ενώ παράλληλα δεν διασφαλίζεται η μετακίνησή τους στον τόπο συμφερόντων τους, αφού εξαρτάται από τον αριθμό των συνυποψήφιων τους που προέρχονται από όλες τις αντίστοιχες Σχολές ή Τμήματα της χώρας και ζητούν, επίσης, μετεγγραφή στην ίδια Σχολή ή στο ίδιο Τμήμα.

Παρατηρώ ότι ο κ. Ντόλιος, αν και εκτός έδρας, έπαιζε τελικά στο δικό του γήπεδο. Είναι προφανές ότι το ενδιαφέρον σας για τα θέματα τα οποία χειρίζεται ο κ. Ντόλιος είναι ίσως μεγαλύτερο από από αυτό για τα θέματα τα οποία χειρίζομαι εγώ. Θα ήθελα όμως να σας πω μερικές σκέψεις για τον ρόλο της τοπικής αυτοδιοίκησης σε σχέση με την εκπαίδευση.

Μου δίνεται μία ευκαιρία να κάνω μια αναδρομή στα τελευταία 20 – 30 χρόνια – που εγώ τουλάχιστον έχω μια εικόνα – μιλώντας σε ανθρώπους που ενδεχομένως ξεκινούν τώρα την καριέρα τους στην τοπική αυτοδιοίκηση.

Υπάρχει μια σχέση, όχι ιδιαίτερα φιλική νομίζω, μεταξύ των στελεχών της τοπικής αυτοδιοίκησης και των εκπαιδευτικών. Και αυτό είναι λίγο παράξενο γιατί σε πολλές περιπτώσεις στελέχη της αυτοδιοίκησης είναι εκπαιδευτικοί. Μπορείτε αν θέλετε, να σηκώσετε τα χέρια όσοι είναι εκπαιδευτικοί; Κοιτάξτε! Είναι εντυπωσιακό. Οι μισοί περίπου είναι εκπαιδευτικοί.

Γιατί λοιπόν, ενώ έχουμε τόσους πολλούς εκπαιδευτικούς στην τοπική αυτοδιοίκηση, διατηρείται διαχρονικά αυτή η αντίθεση; Δεν είναι εύκολο να συνοψίσει κανείς τους λόγους σε λίγα λεπτά. Θα σας πω όμως ορισμένους που θεωρώ σημαντικούς.

Η διεθνής πρακτική έχει δείξει ότι η τοπική αυτοδιοίκηση πρέπει να έχει μεγάλο μερίδιο, σημαντικό μερίδιο, στα της εκπαίδευσης σε τοπικό επίπεδο. Και γεννάται το ερώτημα, αφού αυτή είναι η πρακτική και έχει αποδειχθεί επιτυχής, γιατί στην Ελλάδα – που έχουμε τον μεγαλύτερο αριθμό, το μεγαλύτερο ποσοστό εκπαιδευτικών στην τοπική αυτοδιοίκηση – γιατί στην Ελλάδα πάμε τόσο αργά; Θυμάμαι για παράδειγμα το ’95 που δόθηκε έμφαση στην μεταφορά αρμοδιοτήτων από το Υπουργείο Παιδείας στην τοπική αυτοδιοίκηση, και κάπου σκόνταψε στην συνέχεια. Νομίζω ότι θα πρέπει να αναζητήσουμε τους λόγους και στις τρείς συνιστώσες του θέματος. Δηλαδή, στους εκπαιδευτικούς, σε αυτούς που έχουν την ευθύνη στην τοπική αυτοδιοίκηση, αλλά και στο Υπουργείο Παιδείας.

Οι εκπαιδευτικοί – για να ξεκινήσω από τους εκπαιδευτικούς – έχουν μια ανησυχία. Και η ανησυχία τους οφείλεται στο ότι ενδεχομένως η μεταφορά αρμοδιοτήτων που τους αφορά στην τοπική αυτοδιοίκηση, μπορεί να χειροτερέψει τις εργασιακές τους σχέσεις.

Η τοπική αυτοδιοίκηση νομίζω ότι πρέπει να διασκεδάζει αυτές τις ανησυχίες και να ξεπεράσει πρακτικές που πολλές φορές προκαλούν τέτοιες ανησυχίες. Επίσης, παρατηρείται συχνά μια μετάθεση ευθυνών από την τοπική αυτοδιοίκηση στην κεντρική κυβέρνηση για θέματα που δεν έπρεπε. Όποια και αν είναι αυτή η κυβέρνηση. Δηλαδή, στην προσπάθεια αντιμετώπισης των δικαιολογημένων, ενδεχομένως, παραπόνων ή διαμαρτυριών των πολιτών, η τοπική αυτοδιοίκηση λέει συχνά «φταίει το Υπουργείο». Είναι δυνατόν να φταίει το υπουργείο για το σπασμένο τζάμι του σχολείου και να περιμένει κανείς από το Υπουργείο να φροντίσει για την αλλαγή του;

Χρειάζεται λοιπόν, κατά την γνώμη μου, και η τοπική αυτοδιοίκηση να αναλάβει συνειδητά ένα μεγαλύτερο μέρος ευθύνης για το τι συμβαίνει στα σχολεία. Γιατί πράγματι, όπως ελέχθη και προηγουμένως από κάποιον δήμαρχο – πράγματι, οι γονείς είναι εκείνοι που ξέρουν καλύτερα από οποιονδήποτε τι είναι καλό για τα παιδιά. Και οι γονείς είναι μέλη της δικής σας κοινωνίας, της τοπικής κοινωνίας σε κάθε Δήμο, σε κάθε Περιφέρεια.

Ταυτόχρονα, έχουμε και εμείς ευθύνες, διαχρονικά – εννοώ οι πολιτικές ηγεσίες. Γιατί; Γιατί μιλούσαμε ενδεχομένως για εκχώρηση αρμοδιοτήτων, αλλά στην πραγματικότητα διατηρούσαμε αυτό που εγώ ονομάζω σχέσεις «στοργής» μεταξύ πολιτικών ηγεσιών και ηγεσιών των εκπαιδευτικών, αλλά και της αυτοδιοίκησης. Σχέσεων που εξυπηρετούνταν με την συσσώρευση εξουσίας στο Κέντρο και στο Υπουργείο Παιδείας.

Σήμερα όμως, βρισκόμαστε σε μια χρονική στιγμή που ολόκληρη η ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας θέλει να μεταφέρει και την ουσία των αρμοδιοτήτων και τον τύπο των αρμοδιοτήτων όσο το δυνατόν περισσότερο στην τοπική αυτοδιοίκηση. Γιατί δεν μας ενδιαφέρουν αυτές οι «σχέσεις στοργής» στις οποίες αναφέρθηκα προηγουμένως, για πολλούς λόγους αλλά και γιατί είναι αδιέξοδες.

Αυτής της μορφής τα προβλήματα και οι αδυναμίες φάνηκαν και σε πολλές παρατηρήσεις και σχόλια που έγιναν εδώ, σήμερα. Φαίνεται ότι εξακολουθεί να υπάρχει ισχυρή εξάρτηση της τοπικής αυτοδιοίκησης από το κράτος – όχι μόνο από το Υπουργείο Παιδείας αλλά και από το Υπουργείο Εσωτερικών – και οι ανησυχίες που διατυπώθηκαν σχετικά με εγκυκλίους και εκχωρήσεις αρμοδιοτήτων και διάθεση πιστώσεων είναι ενδεικτικές.

Χρειαζόμαστε λοιπόν μια κοινή προσπάθεια. Μια ουσιαστική προσπάθεια για να έρθουν αρμοδιότητες σε εσάς, και εσείς αυτές τις αρμοδιότητες να τις αξιοποιείτε σωστά – θα έλεγα καλύτερα από όσο μπορεί μια κεντρική διοίκηση του Υπουργείου – ώστε να βελτιωθεί αυτό που όλοι θέλουμε. Και εσείς και εμείς. Να βελτιωθεί το επίπεδο της παρεχόμενης εκπαίδευσης. Και η ποιότητα της παρεχόμενης εκπαίδευσης δεν βελτιώνεται αν απλώς διαμαρτυρόμαστε για επιμέρους θέματα χωρίς να βλέπουμε την ουσία της εκπαιδευτικής διαδικασίας.

Ένα μεγάλο κομμάτι αυτής της στρεβλής σχέσης είναι και το θέμα της μεταφοράς των μαθητών. Και εδώ είναι η δική σας συνεισφορά και συμβολή που θα αποτρέψει μια κατάσταση που τελικά ποιόν εξυπηρετεί; Εξυπηρετεί τον μαθητή; Εξυπηρετεί τον Έλληνα φορολογούμενο; Εξυπηρετείται η τοπική κοινωνία; Εξυπηρετείται το κράτος; Νομίζω κανείς. Μάλλον κάποιοι εξυπηρετούνται, αλλά αυτοί εξυπηρετούνται γιατί είναι μέρος αυτών των σχέσεων που είπα προηγουμένως. Και αυτές τις σχέσεις πρέπει να σπάσουμε.

Επιπροσθέτως, δεν πρέπει να επιτρέψουμε να συνεχισθεί η κατάσταση που ο Δήμαρχος των Λειψών έθεσε πολύ ωραία προηγουμένως, να φεύγει η μητέρα με το παιδί από το νησί για να πάει στο κέντρο, για να έχει το παιδί καλύτερη εκπαίδευση. Δεν είναι μόνο η μετακίνηση του παιδιού και της μητέρας, είναι και ο θεσμός της οικογένειας που πλήττεται αφού όλοι βάζουμε πάνω από όλα την εκπαίδευση των παιδιών μας. Και εκεί, πιστεύω, ότι πρέπει όλοι να συμβάλουμε. Όλοι. Γιατί ακούγεται παράξενα πολλές φορές στα νησιά να περνούν μήνες, να έχουν φύγει οι εκπαιδευτικοί από την θέση τους και να μην επιστρέφουν γιατί κάποια ενδιάμεσα επίπεδα εξουσίας τους καλύπτουν. Και εδώ λοιπόν η δική σας η συμβολή είναι σημαντική.

Έγινε αναφορά στην αρχή της ημερίδας από την Υπουργό στις μεταρρυθμίσεις που έχει γίνει προσπάθεια να γίνουν και απέτυχαν. Εγώ θέλω να δώσω μια εξήγηση για την αποτυχία αυτή. Κατά την γνώμη μου, η αποτυχία οφείλεται στο γεγονός ότι αυτές οι προσπάθειες γίνονταν πάντα με κριτήριο την εσωτερική διευθέτηση καταστάσεων και προβλημάτων που είχαν δημιουργηθεί από λανθασμένες αποφάσεις και παραλείψεις. Δεν αντιμετώπιζαν δηλαδή στην ρίζα του το ουσιαστικό και το γενικό πρόβλημα, αλλά επιμέρους εκφάνσεις του που εμείς οι ίδιοι είχαμε δημιουργήσει με τις αποφάσεις μας.

Είναι νομίζω λοιπόν καιρός να αλλάξουμε αυτή την πρακτική, να δούμε τα προβλήματα στην ουσία τους. Σε αυτήν την προσπάθεια, πρέπει να συμβάλλετε και εσείς τώρα που κάνετε ένα καινούργιο ξεκίνημα στις θέσεις που έχετε, στις θέσεις ευθύνης. Να συμβάλλετε ουσιαστικά.

Γιατί νομίζω ότι σήμερα – και θα κλείσω με αυτό – είδαμε και μια άλλη διάσταση των δυνατοτήτων σας να αλλάξουν στρεβλές πρακτικές στην κοινωνία μας. Έχουμε παρατηρήσει σε αρκετές περιπτώσεις, την ικανότητα μικρών ομάδων να διακόπτουν διαδικασίες αξιοποιώντας την ευχέρεια που τους παρέχουν τα μέσα ενημέρωσης και η προβολή από τα μέσα ενημέρωσης. Είναι μια ικανότητα αξιοποίησης των δυνατοτήτων που τους δίνει το ίδιο εκείνο σύστημα, που αυτοί οι οποίοι διαμαρτύρονται το αντιστρατεύονται. Εκμεταλλεύονται, όμως, αυτήν την δυνατότητα. Και τι έγινε σήμερα; Κάτι που το είδαμε για πρώτη φορά. Άνθρωποι όπως εσείς, που εκφράζετε τις κοινωνίες σας, διαφωνήσατε με την πρακτική τορπιλισμού εκδηλώσεων και συζητήσεων μέσω δυναμικών –για να το πώ ήπια- διακοπών «ετσιθελικού» τύπου, όπως αυτή που επιχειρήθηκε σήμερα από τους πέντε διαμαρτυρόμενους εκπαιδευτικούς. Αντιδράσατε, και δεν επιτρέψατε να χαλάσει η διαδικασία. Νομίζω ότι αυτή σας η συνεισφορά σήμερα είναι εξαιρετικά σημαντική για να μπαίνουν τα πράγματα στην σωστή τους διάσταση και αυτοί που αποτελούν μία μειοψηφία να σέβονται το δικαίωμα της πλειοψηφίας να διατυπώνει και αυτή τις απόψεις της.

Φυσικά και θέλουμε να τους ακούσουμε και εκείνους. Όμως οι διαμαρτυρίες τους μπορούν να συνεισφέρουν στην βελτίωση της πολιτείας μας όταν γίνονται με τρόπο που δεν αφαιρεί από τους υπόλοιπους την δυνατότητα να ακούν απρόσκοπτα αυτό που επιλέγουν να ακούσουν και να ανταλλάσσουν απόψεις ελεύθερα και χωρίς βία – είτε πνευματική, είτε ψυχολογική είτε άλλης φύσεως.

Σας ευχαριστώ