Οι ρυθμίσεις που είναι αναγκαίο να γίνουν αφορούν κυρίως
α) στην άδεια άσκησης επαγγέλματος για τους πτυχιούχους τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και όχι μόνον,
β) στην πρόσβαση, εξέλιξη και ανέλιξη των πτυχιούχων σε τομείς επαγγελματικών δραστηριοτήτων και
γ) στην συνέργεια και συμβατότητα των πρακτικών που ακολουθούνται στην χώρα για την μετάβαση των πτυχιούχων στην αγορά εργασίας σε σχέση με το ευρωπαϊκό κεκτημένο.

Αρχές για την Δημιουργία Ενιαίου Επιμελητηριακού Φορέα Μηχανικών

Δίνεται σήμερα στην δημοσιότητα για διαβούλευση ένα πλαίσιο διαμόρφωσης ενιαίου επιμελητηριακού φορέα που αφορά τους μηχανικούς. Πρόκειται για τον τομέα με τον οποίο ξεκίνησε η διαδικασία της διαβούλευσης για την δημιουργία παρομοίων φορέων. Η διαδικασία θα συνεχιστεί και για τους άλλους τομείς ώστε να δημιουργηθούν όλοι οι αντίστοιχοι φορείς.

Στην προσπάθεια αυτή έγιναν επανειλημμένες συσκέψεις του Υφυπουργού Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων με Πρυτάνεις, Προέδρους ΤΕΙ, το Τεχνικό Επαγγελματικό Επιμελητήριο, την Επιστημονική Ένωση Τεχνολογικής Εκπαίδευσης Μηχανικών, αλλά και με τα μέλη της επιτροπής που ορίστηκε στην τελευταία κοινή συνεδρίαση των Συμβουλίων Ανωτάτης Πανεπιστημιακής και Ανωτάτης Τεχνολογικής Εκπαίδευσης.

Σε όλες τις συζητήσεις και συσκέψεις, κοινή είναι η διαπίστωση ότι είναι θέμα άμεσης προτεραιότητας η αντιμετώπιση και διευθέτηση των εκκρεμών και συγχρόνων ζητημάτων, στη βάση μιας συνολικής πολιτικής υπό τη διαχείριση και ευθύνη ενός επιμελητηριακού – επιστημονικού φορέα.

Για την συνολική αντιμετώπιση του προβλήματος έχει διαπιστωθεί η ανάγκη ίδρυσης-οργάνωσης, (αρχές και δομή), και λειτουργία, (αρμοδιότητες, κανονισμοί), ενιαίου ανά ομάδα ειδικοτήτων επιμελητηριακού – επιστημονικού φορέα»

Στόχος: Ίδρυση ενός ενιαίου φορέα, με βάση τη μέχρι σήμερα εμπειρία, (π.χ. ένα διευρυμένο ΤΕΕ), ο οποίος θα επιλαμβάνεται ολόκληρου του φάσματος του επαγγέλματος του Μηχανικού έως και τεχνιτών, ήτοι:

α. Πιστοποίηση γνώσεων, εμπειρίας, δεξιοτήτων, ικανοτήτων

β. Διασφάλιση της Ποιότητας και ανταγωνιστικότητας των μελών του

γ. Διασφάλιση της δεοντολογίας του επαγγέλματος

δ. Διασφάλιση της Ποιότητας και Ασφάλειας των έργων και προσφερομένων υπηρεσιών

ε. Οικοδόμηση και τήρηση επαγγελματικού και επιστημονικού μητρώου των μελών του, ιδίως μέσω και της διαβάθμισης των επαγγελματικών δραστηριοτήτων και των έργων σε επίπεδο Τεχνικής Ευθύνης, με βάση το Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων.

στ. Μελέτη εξέλιξης του επαγγέλματος του Μηχανικού στις διάφορες ειδικότητες και εξειδικεύσεις

ζ. Μελέτη και συμμετοχή στη σύζευξη επαγγέλματος, επιστήμης και τεχνικής, στα πλαίσια της Ευρωπαϊκή πρακτικής.

Αναφερόμαστε ουσιαστικά σε ένα φορέα όπως αυτόν που δημιουργήθηκε στην Ιρλανδία (Institute of Engineers Ireland) με την νομοθετική πράξη του 1969 (Charter Amendment, ACT) ή όπως αυτόν της Πορτογαλίας (βλ. Ordem dos Engenheiros).

Άμεσα ενδιαφερόμενοι: α. Διπλωματούχοι Τμημάτων Μηχανικών Πολυτεχνικών Σχολών και Πολυτεχνείων ή Πτυχιούχοι Πανεπιστημίων της αλλοδαπής

β. Πτυχιούχοι ΤΕΙ (τεχνολογικής κατεύθυνσης) με Διδακτορικό Δίπλωμα ή και έρευνα

γ. Πτυχιούχοι ΤΕΙ (τεχνολογικής κατεύθυνσης) με Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης

δ. Πτυχιούχοι ΤΕΙ (τεχνολογικής κατεύθυνσης) μετά το ν.2916/2001

ε. Απόφοιτοι Ι.Ε.Κ. και άλλων τεχνικών σχολών

στ. Πτυχιούχοι μικρού Πολυτεχνείου, ΚΑΤΕ – ΚΑΤΕΕ και ΤΕΙ πριν το ν. 2916/2001.

Ο Ενιαίος Φορέας θα καταρτίζει κώδικες, πίνακες αντιστοιχίας, κανονιστικά πλαίσια, διαδικασίες κτλ, και θα έχει το δικαίωμα τήρησης και διατήρησης επαγγελματικού μητρώου για όλες τις κατηγορίες των Τεχνικών.

Ο Ενιαίος Φορέας πιστοποιεί τη δυνατότητα άσκησης του επαγγέλματος σε διάφορες βαθμίδες Τεχνικής Ευθύνης αρχικά βάσει προγραμμάτων σπουδών, προσδιορίζοντας επίσης μηχανισμούς μετάβασης σε ανώτερα επίπεδα με βάση γέφυρες σπουδών και επαγγελματικής εμπειρίας.

Η οργάνωση και λειτουργία του Ενιαίου Φορέα θα εξειδικευτεί ανάλογα με τους τομείς ανάπτυξης και παραγωγής και σε συνεργασία με τους εκπροσώπους των αρμόδιων υπουργείων και επιστημονικών, επαγγελματικών συλλόγων και φορέων.

Κατηγορίες Μελών του Νέου Φορέα

1. Τακτικά Μέλη: Πτυχιούχοι Πανεπιστημίων και ΤΕΙ (α, β, γ, δ της προηγούμενης παραγράφου)

2. Συνδεδεμένα Μέλη

3. Επί τιμή Μέλη

4. Υποψήφια Μέλη, σπουδαστές

5. Λοιπά Μέλη

Απονεμόμενοι Επαγγελματικοί Τίτλοι

1. Μηχανικός με τα εξής προσόντα:

α. Διπλωματούχος Τμήματος Μηχανικών Πολυτεχνικής Σχολής ή Πολυτεχνείου με 5 έτη Σπουδών,

β. Πτυχιούχος Πανεπιστημίων αλλοδαπής, με αναγνωρισμένο M.Sc.,

γ. Πτυχιούχος Πανεπιστημίων αλλοδαπής με Διδακτορικό Δίπλωμα,

δ. Πτυχιούχος Ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης αλλοδαπής με 4 έτη σπουδών, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις του Π.Δ. 38/2010,

ε. Πτυχιούχος ΤΕΙ με Διδακτορικό Δίπλωμα,

στ. Πτυχιούχος ΤΕΙ και Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης μετά από 3 χρόνια πιστοποιημένης εμπειρίας.

2. Μηχανικός εφαρμογών ή τεχνολόγος Μηχανικός, τίτλος που απονέμεται στα Συνδεδεμένα Μέλη

3. Απόφοιτοι Ι.Ε.Κ. και άλλων τεχνικών σχολών

Αρμοδιότητα του Ενιαίου Φορέα είναι η Επαγγελματική Αναγνώριση, Πιστοποίηση και Εξέλιξη των μελών του με βάση τα προσόντα τους.

Κινητικότητα:

α. Οριζόντια εξέλιξη, με διεύρυνση του φάσματος ευθύνης των (εξ)-ειδικευμένων υπηρεσιών και έργων που αναλαμβάνει ένα μέλος και

β. Κάθετη εξέλιξη ή ανέλιξη, μέσω πιστοποίησης ικανοτήτων για ανάληψη έργων εξειδικευμένων ή /και προωθημένων και εξειδικευμένων, (βλ. European Qualifications Framework).

Τούτο θα πρέπει να συσχετισθεί με τα επίπεδα Τεχνικής Ευθύνης και το Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων, ζήτημα για το οποίο ο ενιαίος φορέας θα είναι συναρμόδιος να εισηγείται στα αρμόδια όργανα της πολιτείας.

Σημείωση: Εάν ο Πτυχιούχος προέρχεται από Τμήμα Ακαδημαϊκά Πιστοποιημένο, τότε με απόφαση του αρμόδιου οργάνου του φορέα και των κανονισμών που θα διέπουν το ζήτημα αυτό, θα απονέμεται ο Τίτλος και θα καθορίζεται το επίπεδο Τεχνικής Ευθύνης.

Εάν το Τμήμα δεν είναι πιστοποιημένο Ακαδημαϊκά, τότε το υποψήφιο μέλος θα πρέπει να περάσει επιτυχώς από σειρά ειδικών δοκιμασιών πιστοποίησης γνώσεων και δεξιοτήτων, όπως θα ορίζει ο Ενιαίος Φορέας κατά περίπτωση/ειδικότητα.

Λειτουργικά: Όργανα Διοίκησης
Συμμετοχή
(θα πρέπει να συζητηθεί και με τους φορείς)

Επιστημονικές Αρμοδιότητες: Συμμετοχή σε Επιτροπές Πιστοποίησης, Αξιολόγηση Προγραμμάτων Σπουδών, κ.λπ.

Η διαβούλευση θα διαρκέσει μέχρι τις 6 Μαΐου 2011.

Με την καθιέρωση μάλιστα νέων δομών εκπαίδευσης (τυπικής ή άτυπης), που συνδέονται με την επαγγελματική απασχόληση ένα πρόσθετο ποσοστό μαθητών της Γ΄ Λυκείου ενδέχεται να κάνει την ίδια επιλογή μετά την αποφοίτησή του από τη δευτεροβάθμια γενική εκπαίδευση. Θα πρέπει επομένως να δοθεί διέξοδος στην επιλογή των αποφοίτων αυτών να παρακολουθήσουν όποια μορφή εκπαίδευσης επιθυμούν .

Από τις διατάξεις του ν. 2909/2001, όπως ισχύει, σε συνδυασμό με τις διατάξεις του π.δ. 60/2006 περί αξιολόγησης των μαθητών Γενικού Λυκείου, προβλέπεται ότι οι μαθητές της τελευταίας τάξης ημερήσιου Γενικού Λυκείου, μπορούν να εισαχθούν στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, εφόσον αποκτήσουν το απολυτήριο μετά από τη συμμετοχή τους στις πανελλαδικές εξετάσεις και με βάση τη βαθμολογική τους επίδοση σ’ αυτές.

Για τους μαθητές της τελευταίας τάξης ημερήσιου Γενικού Λυκείου που δεν επιθυμούν να συνεχίσουν τις σπουδές τους στην τριτοβάθμια εκπαίδευση τη χρονιά της αποφοίτησής τους, δεν υπάρχει μέχρι σήμερα πρόβλεψη για απόκτηση απολυτηρίου με άλλο τρόπο εκτός από τη συμμετοχή τους στις πανελλαδικές εξετάσεις. Αντίθετα, υπάρχει ανάλογη ρύθμιση για τους μαθητές της τελευταίας τάξης των εσπερινών Γενικών Λυκείων -από το έτος 2000, που καθιερώθηκε το Ενιαίο Λύκειο- και για τους μαθητές οι οποίοι έχουν αναπηρία 67% και άνω.

Το Υπουργείο Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων προτίθεται να προωθήσει ρύθμιση ώστε όσοι από τους μαθητές της Γ΄ Τάξης του Ημερήσιου Γενικού Λυκείου επιθυμούν να λάβουν μόνον απολυτήριο Λυκείου, χωρίς να ενδιαφέρονται να συνεχίσουν σπουδές στην τριτοβάθμια Εκπαίδευση, να έχουν τη δυνατότητα αυτή αφού συμμετάσχουν στις εξετάσεις όλων των μαθημάτων, σε ενδοσχολικό επίπεδο. Η ρύθμιση αυτή θα αφορά τους μαθητές της Γ΄ Τάξης των Ημερήσιων Γενικών Λυκείων από το σχολικό έτος 2010-2011 και μετά.

Στόχος της ρύθμισης αυτής είναι να ικανοποιηθεί πάγιο αίτημα πολλών τελειοφοίτων οι οποίοι έχουν ήδη αποφασίσει να φοιτήσουν μόνο στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, να αποκτήσουν τον τίτλο απόλυσης της βαθμίδας αυτής και να στραφούν σε επαγγελματική ενασχόληση μετά την αποφοίτησή τους. Στους κατόχους του απολυτηρίου θα δίνεται η δυνατότητα τα επόμενα έτη να πραγματοποιήσουν σπουδές στην τριτοβάθμια Εκπαίδευση, συμμετέχοντας στις εξετάσεις των πανελλαδικώς εξεταζομένων μαθημάτων της Γ΄ Τάξης Γενικού Λυκείου και, σύμφωνα με τη βαθμολογία τους, να διεκδικήσουν θέση σε σχολές επιλογής τους.

Το απολυτήριο που θα αποκτηθεί με συμμετοχή στις εξετάσεις όλων των μαθημάτων, σε ενδοσχολικό επίπεδο θα είναι ισότιμο με τα απολυτήρια που αποκτώνται με εξετάσεις σε πανελλαδικό επίπεδο.

Όπως είναι γνωστό στα Παν/μια, στα ΤΕΙ, στις Εκκλησιαστικές Ακαδημίες, στην ΑΣΠΑΙΤΕ (Ανώτατη Σχολή Παιδαγωγικής & Τεχνολογικής Εκπ/σης), στις Ανώτερες Σχολές Τουριστικής Εκπ/σης του Υπουργείου Πολιτισμού & Τουρισμού, ο αριθμός των εισακτέων καθορίζεται με υπουργική απόφαση αφού ληφθούν υπ’ όψη οι προτάσεις των Ιδρυμάτων.

Η Πολιτεία διαχρονικά, για μια σειρά από λόγους, έχει θεσπίσει διατάξεις με τις οποίες εξυπηρετούνται συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες όσον αφορά την εισαγωγή στα Παν/μια και τα ΤΕΙ. Έχουν έτσι θεσμοθετηθεί οι μετεγγραφές για οικονομικούς λόγους, για οικογενειακούς λόγους, για περιορισμό πολλαπλών νοικοκυριών που οι οικογένειες υποχρεούνται να διατηρούν λόγω φοίτησης σε διαφορετικές πόλεις, για λόγους υγείας των μελών οικογενειών των υποψηφίων, κλπ.

Ένα μεγάλο μέρος των κοινωνικών αυτών αναγκών καλύπτονται με μετεγγραφές οι οποίες πραγματοποιούνται μετά την έναρξη του ακαδημαϊκού έτους και αφού υποβληθούν τα σχετικά δικαιολογητικά. Οι φοιτητές μετεγγράφονται αφού έχουν ήδη εγγραφεί στο Ίδρυμα στο οποίο έχουν πετύχει, με αποτέλεσμα να επιβαρύνονται με πρόσθετα έξοδα ενοικίων κλπ. αλλά και να διαταράσσεται η ουσιαστική εκπαιδευτική διαδικασία τόσο για τους ίδιους όσο και για τους συμφοιτητές τους στα Τμήματα στα οποία μετεγγράφονται (εργασίες που έχουν ανατεθεί, κατανομή σε εργαστήρια, κτλ).

Ταυτόχρονα, υπάρχουν ειδικές κατηγορίες ενδιαφερομένων, οι οποίοι έχουν την ευχέρεια να διεκδικήσουν την εισαγωγή τους στα Πανεπιστήμια και ΤΕΙ την ίδια χρονιά με δύο ή τρεις τρόπους, ανάλογα με την κατηγορία στην οποία ανήκουν, σύμφωνα με ειδικές διατάξεις που έχουν θεσμοθετηθεί, όπως: τέκνα Ελλήνων του εξωτερικού και τέκνα Ελλήνων υπαλλήλων αποσπασμένων στο εξωτερικό τα οποία φοίτησαν αντίστοιχα 4 ή 3 χρόνια σε σχολεία του εξωτερικού και έχουν ολοκληρώσει την φοίτησή τους στην Δευτεροβάθμια εκπαίδευση αποκτώντας απολυτήριο στην Ελλάδα, αλλοδαποί-αλλογενείς που έχουν ολοκληρώσει την φοίτησή τους σε Λύκεια της Ελλάδας, αλλογενείς-ομογενείς υπότροφοι, έλληνες της μουσουλμανικής μειονότητας της Θράκης, αθλητές με διακρίσεις, μαθητές διακριθέντες στην Βαλκανική ή διεθνή Ολυμπιάδα Μαθηματικών, Πληροφορικής, Φυσικής, Χημείας κλπ. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, μια στις δυο θέσεις επιτυχίας τους στην Τριτοβάθμια εκπαίδευση κατά το ίδιο ακαδημαϊκό έτος μένει κενή αφού οι επιτυχόντες έχουν την δυνατότητα επιλογής.

Η διαμορφωθείσα κατάσταση όμως έχει και μια πολύ σοβαρή αρνητική διάσταση όσον αφορά την ουσία της ακαδημαϊκής και εκπαιδευτικής διαδικασίας. Ενώ καθορίζεται ένας συγκεκριμένος αριθμός εισακτέων στα κεντρικά Πανεπιστήμια και ΤΕΙ, ο αριθμός αυτός πολλαπλασιάζεται χωρίς κανείς να έχει ακριβή εικόνα του αριθμού των φοιτητών, οι οποίοι τελικά θα εγγραφούν μέχρι το τέλος του α΄ έτους. Ταυτόχρονα, ο αριθμός των νέων φοιτητών που παραμένουν στα περιφερειακά ιδρύματα μετά τις μετεγγραφές μειώνεται σημαντικά. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να υπάρχουν τμήματα με μεγάλο αριθμό διδασκόντων, για τα οποία έχουν γίνει επενδύσεις σε προσωπικό αλλά και σε υποδομές χωρίς, όμως, ο πραγματικός όγκος των φοιτητών σε αυτά να δικαιολογεί τις παραπάνω επενδύσεις.

Ενδεικτικά, αναφέρονται οι παρακάτω περιπτώσεις των Τμημάτων, όπου ο αριθμός των μετεγγραφέντων υπερδιπλασίασε ή σχεδόν διπλασίασε τον αριθμό των πρωτοετών φοιτητών σε αυτά (σύμφωνα με τα στοιχεία για το ακαδημαϊκό έτος 2009-2010):

1. Εκπαιδευτικής και Κοινωνικής Πολιτικής του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, όπου ο αριθμός εισακτέων ήταν 70 και οι μετεγγραφέντες ανήλθαν σε 91.

2. Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, όπου ο αριθμός εισακτέων ήταν 110 και οι μετεγγραφέντες ανήλθαν σε 104.

3. Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, όπου ο αριθμός εισακτέων ήταν 250 και οι μετεγγραφέντες ανήλθαν σε 218.

4. Πολιτικών Δομικών Έργων του ΤΕΙ Πειραιά, όπου ο αριθμός εισακτέων ήταν μόλις 60 και οι μετεγγραφέντες ανήλθαν σε 123, τριπλασιάζοντας ουσιαστικά τον αριθμό των νεοεισαχθέντων σπουδαστών.

5. Λογιστικής του ΤΕΙ Πειραιά, όπου ο αριθμός εισακτέων ήταν 150 και οι μετεγγραφέντες ανήλθαν σε 257.

6. Διατροφής και Διαιτολογίας του Αλεξανδρείου ΤΕΙ Θεσσαλονίκης, όπου ο αριθμός εισακτέων ήταν 60 και οι μετεγγραφέντες ανήλθαν σε 74.

7. Διοίκησης Επιχειρήσεων του ΤΕΙ Αθήνας, όπου ο αριθμός εισακτέων ήταν 85 και οι μετεγγραφέντες ανήλθαν σε 98.

Για τα ίδια Τμήματα για το ακαδημαϊκό έτος 2010-2011 (από τα στοιχεία των μετεγγραφών για τις οποίες οι αιτήσεις έγιναν ηλεκτρονικά και αποτελούν το 95% του συνόλου των μετεγγραφέντων), σε σύγκριση με το 2009-2010, υπάρχουν οι εξής διαπιστώσεις:

1. Στο Τμήμα Εκπαιδευτικής και Κοινωνικής Πολιτικής του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, ο αριθμός των μετεγγραφέντων κινήθηκε στα ίδια επίπεδα φτάνοντας τους 92.

2. Στο Τμήμα Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, ο αριθμός των μετεγγραφέντων από 104 ανέβηκε στους 145.

3. Στο Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, ο αριθμός των μετεγγραφέντων από 218 μειώθηκε σε 97 λόγω των νέων ρυθμίσεων.

4. Στο Τμήμα Πολιτικών Δομικών Έργων του ΤΕΙ Πειραιά, όπου ο αριθμός εισακτέων ήταν 80, ο αριθμός των μετεγγραφέντων ανήλθε σε 131.

5. Στο Τμήμα Λογιστικής του ΤΕΙ Πειραιά, ο αριθμός των μετεγγραφέντων από 257 μειώθηκε σε 110 λόγω των νέων ρυθμίσεων.

6. Στο Τμήμα Διατροφής και Διαιτολογίας του Αλεξανδρείου ΤΕΙ Θεσσαλονίκης, ο αριθμός των μετεγγραφέντων κινήθηκε στα ίδια επίπεδα φτάνοντας τους 78.

7. Στο Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων του ΤΕΙ Αθήνας, ο αριθμός των μετεγγραφέντων από 98 μειώθηκε σε 50 λόγω των νέων ρυθμίσεων.

Είναι φανερό ότι ο αριθμός των πρόσθετων εισακτέων σε τμήματα από μετεγγραφές μειώθηκε μόνο στις περιπτώσεις όπου έγινε ομαδοποίηση Τμημάτων στον ίδιο νομό, όπως στα παραδείγματα του Τμήματος Διοίκησης Επιχειρήσεων του ΤΕΙ Αθήνας, του Τμήματος Λογιστικής του ΤΕΙ Πειραιά και του Τμήματος Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών.

Για να αναδειχθεί και το πρόβλημα από την πλευρά των περιφερειακών τμημάτων αρκεί επίσης να αναφερθούν μερικές ακραίες περιπτώσεις:

Στο Τμήμα Λογιστικής του ΤΕΙ Μεσολογγίου εισήχθησαν 450 και αποχώρησαν με μετεγγραφή 170 φοιτητές. Στο Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων του ΤΕΙ Δυτ. Μακεδονίας εισήχθησαν 550 και αποχώρησαν 166. Στο Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων του ΤΕΙ Ιονίων Νήσων εισήχθησαν 350 και αποχώρησαν 164. Στο Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων του Παν/μίου Αιγαίου εισήχθησαν 250 και αποχώρησαν 158. Στο Τμήμα Λογιστικής του ΤΕΙ Δυτ. Μακεδονίας εισήχθησαν 500 και αποχώρησαν 153. Στο Τμήμα Εμπορίας & Διαφήμισης του ΤΕΙ Κρήτης εισήχθησαν 330 και αποχώρησαν 152. Στο Τμήμα Λογιστικής του ΤΕΙ Ηπείρου εισήχθησαν 420 και αποχώρησαν 134. Στο Τμήμα Νομικής του Δημοκριτείου Παν/μίου Θράκης εισήχθησαν 600 και αποχώρησαν 132. Στο Τμήμα Εμπορίας & Διαφήμισης του ΤΕΙ Λαμίας εισήχθησαν 300 και αποχώρησαν 131. Στο Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας & Ιστορίας του Παν/μίου Αιγαίου εισήχθησαν 180 και αποχώρησαν 121. Στο Τμήμα Μαθηματικών του Παν/μίου Αιγαίου εισήχθησαν 210 και αποχώρησαν 118. Στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Παν/μίου Αιγαίου εισήχθησαν 250 και αποχώρησαν 116. Στο Τμήμα Λογιστικής του ΤΕΙ Καβάλας εισήχθησαν 500 και αποχώρησαν 115.

Ένα άλλο πρόβλημα που είναι προφανές ότι δημιουργείται στην ουσία της εκπαιδευτικής διαδικασίας είναι η μεγάλη ανομοιογένεια των πρωτοετών φοιτητών στα Τμήματα μεγάλης ζήτησης λόγω ακριβώς αυτών των ρυθμίσεων. Όπως είναι φανερό, σε αρκετά από τα τμήματα αυτά, το ποσοστό των φοιτητών με χαμηλή βαθμολογία είναι περίπου ίδιο με το ποσοστό αυτών με υψηλή βαθμολογία. Η ανομοιογένεια αυτή αδικεί όσους κατάφεραν να πετύχουν υψηλές βαθμολογίες και δικαιωματικά προσδοκούν να πάρουν την καλύτερη δυνατή εκπαίδευση.

Επίσης, σε πολλές περιπτώσεις, κεντρικά ιδρύματα αδυνατούν να εκπαιδεύσουν, μετά και τις μετεγγραφές, τον τελικό αριθμό των φοιτητών που εισάγονται σε αυτά. Αυτό έχει οδηγήσει σε διαμαρτυρίες, κλείσιμο σχολών, πρόσθετες εκ των υστέρων χρηματοδοτήσεις, αλλά και λύσεις εκ των ενόντων που ανατρέπουν την εκπαιδευτική διαδικασία και υποβαθμίζουν την ποιότητα των σπουδών.

Πολλές διοικήσεις πανεπιστημίων, πανεπιστημιακοί, και εκπαιδευτικοί αναλυτές έχουν εισηγηθεί την κατάργηση όλων των ρυθμίσεων μετεγγραφών ή εγγραφών εκτός των πανελλήνιων εξετάσεων, προκειμένου να αντιμετωπισθούν τα φαινόμενα αυτά. Μια τέτοια προσέγγιση θα έλυνε οπωσδήποτε τα ακαδημαϊκά και εκπαιδευτικά προβλήματα. Θα επιβάρυνε, όμως, υπερβολικά οικογένειες που έχουν από την πολιτεία θεωρηθεί ότι πρέπει να βοηθηθούν και οι οποίες προσβλέπουν στις μετεγγραφές, ως μια παροχή της πολιτείας προς αυτούς. Η κοινωνία έχει αποδεχθεί την πρακτική αυτή και για αυτό εξ άλλου δεν έχει ποτέ γίνει προσπάθεια να καταργηθούν οι διευκολύνσεις αυτές.

Είναι, επομένως, ανάγκη να αντιμετωπισθεί με ουσιαστικό τρόπο το πρόβλημα αυτό, χωρίς ταυτόχρονα να καταργηθεί η ειδική μεταχείριση που η πολιτεία έχει αποφασίσει να παρέχει σε συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες και άτομα.

Προκειμένου να αντιμετωπισθεί το παραπάνω πρόβλημα, το Υπουργείο Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων επεξεργάζεται ρύθμιση με την οποία από το ακαδημαϊκό έτος 2011-2012 θα θεσπισθεί ειδικός αριθμός θέσεων εισακτέων για κάθε Τμήμα ή Σχολή και για κάθε ειδική κατηγορία πέραν του κανονικού αριθμού εισακτέων. Με την ρύθμιση αυτή, θα εξακολουθήσει να ικανοποιείται το κοινωνικό πρόβλημα που προσπαθούν να λύσουν οι διατάξεις για μετεγγραφές χωρίς όμως να επιβαρύνεται σε υπερβολικό βαθμό το επίπεδο παρεχόμενης εκπαίδευσης και γενικά η ουσία της εκπαιδευτικής διαδικασίας όπως συμβαίνει μέχρι σήμερα.

Για να γίνει κατανοητή η εφαρμογή αυτής της διάταξης δίνεται το παρακάτω παράδειγμα.

Παράδειγμα: Το Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, κατά το ακαδημαϊκό 2009-2010, είχε 250 εισακτέους από ΓΕΛ και μετεγγράφησαν σε αυτό συνολικά 218 επιπλέον φοιτητές. Με την θέσπιση των επιπλέον θέσεων επί του αριθμού εισακτέων, θα μπορούσε να καθορισθεί πρόσθετος αριθμός εισακτέων για ειδικές κατηγορίες, π.χ. 30 από οικογένειες πολυτέκνων, 15 από οικογένειες τριτέκνων, 4 αν έχουν αδελφό/ή που φοιτά ήδη σε άλλη πόλη εκτός της μόνιμης κατοικίας των γονέων ή είναι ορφανός/ή ή υπάρχει λόγος υγείας μελών οικογενείας, 1 αν στην οικογένειά τους έχει υπάρξει θύμα τρομοκρατικής ενέργειας και 4 συνολικά για τις παραπάνω κατηγορίες από εσπερινά ΓΕΛ, δηλαδή συνολικά 54 επιπλέον φοιτητές. Με παρόμοιο τρόπο θα καθορίζεται ο ειδικός αριθμός των πρόσθετων εισακτέων για όλα τα τμήματα των κεντρικών –και όχι μόνο- Ιδρυμάτων που με την ισχύουσα νομοθεσία δέχονται φοιτητές από μετεγγραφή.

Η επιλογή σε κάθε τμήμα θα γίνεται με βάση τον αριθμό των μορίων του κάθε υποψηφίου και την σειρά προτίμησης που έχει δηλώσει ο υποψήφιος στο μηχανογραφικό του. Η διαδικασία επιλογής σε κάθε τμήμα για τις ειδικές κατηγορίες θα γίνεται αφού θα έχει προηγηθεί ο πρώτος κύκλος επιλογής, με αποκλειστικό κριτήριο τον αριθμό των μορίων και την σειρά προτίμησης στο μηχανογραφικό. Ταυτόχρονα, θα θεσπιστεί ανώτατο όριο οικογενειακού εισοδήματος κατά περίπτωση, ώστε παράλληλα με τα αξιοκρατικά κριτήρια να λαμβάνονται υπόψη και τα κοινωνικά. Το ανώτατο όριο οικογενειακού εισοδήματος θα αφορά μόνο τα Τμήματα και τις Σχολές των νομών Αττικής και Θεσσαλονίκης.

Πρόκειται, δηλαδή, για πλήρως αντικειμενική επιλογή για όλους τους υποψηφίους και με την αρχική κατανομή αλλά και με την υπαγωγή στις ειδικές κατηγορίες.

Σκοπός, επομένως, της αλλαγής αυτής είναι να δοθεί η δυνατότητα σε όσους αντιμετωπίζουν οικογενειακά προβλήματα ή προβλήματα υγείας μελών της οικογενείας τους και αδυνατούν ή δυσκολεύονται να φοιτήσουν σε σχολές ή Τμήματα που βρίσκονται μακράν της μόνιμης κατοικίας τους, να επιλέξουν να φοιτήσουν σε σχολές ή Τμήματα της περιοχής κατοικίας τους από την έναρξη του ακαδημαϊκού έτους, με την προϋπόθεση όμως ότι έχουν συγκεντρώσει την απαιτούμενη βαθμολογία είτε με τη γενική σειρά, είτε με τον αντίστοιχο ειδικό αριθμό θέσεων για κάθε κατηγορία για τις σχολές επιλογής τους. Οι προερχόμενοι από πολύτεκνες οικογένειες δηλαδή, θα έχουν τη δυνατότητα να εισάγονται σε ίδρυμα της περιοχής που κατοικούν, αλλά το Τμήμα στο οποίο θα εισάγονται θα εξαρτάται από την απόδοσή τους στις Πανελλαδικές εξετάσεις και την σειρά προτίμησης που θα έχουν δηλώσει. Είναι σημαντική η σωστή συμπλήρωση του μηχανογραφικού τους δελτίου ώστε να μην δηλώσουν Τμήματα ή Σχολές πόλεων στα οποία δεν επιθυμούν να εισαχθούν. Σε όποιο Τμήμα ή σε όποια Σχολή τελικά εισαχθούν θα υποχρεούνται να παρακολουθήσουν.

Με αυτόν τον τρόπο, ο προερχόμενος, για παράδειγμα, από πολύτεκνη οικογένεια θα διευκολυνθεί, αφού θα του δοθεί η δυνατότητα να σπουδάσει στην περιοχή όπου ζει η οικογένειά του, ενώ ταυτόχρονα θα εγγραφεί από την αρχή του ακαδημαϊκού έτους μαζί με όλους τους άλλους επιτυχόντες. Επομένως, δεν θα χρειαστεί να περιμένει τις ειδικές διαδικασίες των μετεγγραφών, που και κόστος προκαλούσαν στις οικογένειές τους, αλλά και δυσκολεύουν την λειτουργία των Τμημάτων υποδοχής. Ταυτόχρονα, τηρείται η αξιοκρατία, αφού η επιτυχία στο Τμήμα στο οποίο θα εγγραφεί θα εξαρτάται από την απόδοσή του. Τέλος, θα υπάρξει εξορθολογισμός στην λειτουργία όλων των Τμημάτων, αφού κάθε Τμήμα θα γνωρίζει εκ των προτέρων τον μέγιστο αριθμό εισακτέων που μπορεί να έχει.

Οι υποψήφιοι των ειδικών κατηγοριών, εάν το επιθυμούν, θα μπορούν πάντοτε να φοιτήσουν σε Σχολή ή Τμήμα μακριά από τον τόπο της μόνιμης κατοικίας των γονέων τους, σύμφωνα με την σειρά δήλωσης προτιμήσεων σχολών ή τμημάτων στο μηχανογραφικό τους δελτίο, κρινόμενοι ανάμεσα από τους συνυποψηφίους τους που ανήκουν στην ίδια με αυτούς ειδική κατηγορία.

Διαδικασία εισαγωγής:

Για κάθε ένα από τα τμήματα ή τις σχολές του μηχανογραφικού δελτίου, θα υπάρχει προκαθορισμένος ειδικός αριθμός εισακτέων για κάθε κατηγορία υποψηφίων προερχομένων από οικογένειες πολύτεκνες, τρίτεκνες κ.λ.π.

Οι υποψήφιοι αυτοί θα κρίνονται αρχικά με το σύνολο των υποψηφίων για κάθε τμήμα ή σχολή για το σύνολο των θέσεων εισαγωγής, με την γενική σειρά κατάταξης, βάσει της συνολικής βαθμολογίας τους και της σειράς προτίμησής τους στο μηχανογραφικό τους δελτίο. Σε περίπτωση που δεν επιλεγούν από την γενική σειρά σε κάποιο τμήμα, θα κρίνονται στην συνέχεια για το ίδιο τμήμα ή σχολή με τους συνυποψήφιους τους στην ειδική κατηγορία στην οποία ανήκουν, ή την οποία έχουν επιλέξει στην περίπτωση που ανήκουν σε περισσότερες από μία ειδικές κατηγορίες.

Για παράδειγμα, έστω ότι ένας υποψήφιος είναι μέλος πολύτεκνης οικογένειας που ζει στη περιοχή της Θεσσαλονίκης, έχει συγκεντρώσει σύνολο μορίων 18.000 και θέλει να σπουδάσει στην Θεσσαλονίκη με πρώτη προτίμηση την Νομική Σχολή. Αν στο τμήμα Νομικής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης ο τελευταίος εισαχθείς με την γενική σειρά έχει συγκεντρώσει 17.950 μόρια, τότε ο συγκεκριμένος υποψήφιος εισάγεται στο Τμήμα αυτό με την γενική σειρά και δεν εξετάζεται περαιτέρω η υποψηφιότητά του στην ειδική κατηγορία των πολυτέκνων. Εάν, όμως, ο τελευταίος εισαχθείς στο Τμήμα αυτό με την γενική σειρά έχει συγκεντρώσει 18.300 μόρια, τότε ο παραπάνω υποψήφιος δεν εισάγεται με τη γενική σειρά και η υποψηφιότητά του θα εξετασθεί για το τμήμα αυτό για τις πρόσθετες θέσεις της ειδικής κατηγορίας υποψηφίων προερχομένων από πολύτεκνες οικογένειες. Εάν στην ειδική αυτή κατηγορία, ο τελευταίος εισαχθείς έχει συγκεντρώσει 17.990 μόρια τότε ο εν λόγω υποψήφιος εισάγεται στην Νομική Θεσσαλονίκης. Αν όμως, ο τελευταίος εισαχθείς της ειδικής κατηγορίας των πολυτέκνων έχει συγκεντρώσει 18.100 μόρια τότε, ο εν λόγω υποψήφιος δεν θα εισαχθεί στην Νομική Θεσσαλονίκης, και η υποψηφιότητά του εξετάζεται για το επόμενο Τμήμα προτίμησής του. Η πιο πάνω περιγραφείσα διαδικασία, γενική σειρά – ειδική κατηγορία κ.ο.κ., επαναλαμβάνεται για όλες τις Σχολές ή Τμήματα που έχει δηλώσει στο μηχανογραφικό του δελτίο κατά σειρά προτίμησής τους μέχρι να εισαχθεί σε κάποιο από αυτά μέσω της γενικής σειράς ή της ειδικής κατηγορίας ή μέχρι εξαντλήσεως των δηλώσεών του. Φυσικά, προκειμένου να εξασφαλίσει την επιτυχία στον τόπο που διαμένει θα πρέπει να επιλέξει ένα ευρύ φάσμα προτιμήσεων Τμημάτων ή Σχολών της περιοχής αυτής και στην γενική σειρά και στην ειδική κατηγορία στην οποία ανήκει.

Καθορίζοντας εξ αρχής ειδικό αριθμό εισακτέων για κάθε Τμήμα ή Σχολή και για κάθε μια από τις ειδικές αυτές κατηγορίες, επιτυγχάνεται ο ακριβής προσδιορισμός εισακτέων. Επιτυγχάνεται, δηλαδή, ο επιδιωκόμενος εξορθολογισμός ο οποίος επιτρέπει τον καλύτερο προγραμματισμό των ενδιαφερομένων αποφοίτων λυκείων και των οικογενειών τους, των Πανεπιστημίων αλλά και της πολιτείας τόσο προς το συμφέρον των πολιτών όσο και για την σωστή λειτουργία των Ιδρυμάτων.

Με τον καθορισμό των ειδικών αριθμών εισακτέων για τους υποψηφίους των ειδικών κατηγοριών, δίνεται σε όσους ανήκουν σε αυτές η δυνατότητα επιλογής μέσα από ένα μεγαλύτερο φάσμα Τμημάτων στον τόπο που επιθυμούν, ακόμη και όταν αυτό λόγω της απόδοσής τους δεν είναι εφικτό μέσω της γενικής σειράς. Αντίθετα, με την υφιστάμενη διαδικασία μετεγγραφών, η επιδίωξή τους αυτή περιορίζεται μόνον σε Σχολή ή σε Τμήμα επιλογής τους αντίστοιχο με αυτό στο οποίο εισήχθησαν, ενώ παράλληλα δεν διασφαλίζεται η μετακίνησή τους στον τόπο συμφερόντων τους, αφού εξαρτάται από τον αριθμό των συνυποψήφιων τους που προέρχονται από όλες τις αντίστοιχες Σχολές ή Τμήματα της χώρας και ζητούν, επίσης, μετεγγραφή στην ίδια Σχολή ή στο ίδιο Τμήμα.

Η καταγραφή αυτή θα γίνει με ηλεκτρονικό τρόπο σε ειδικά διαμορφωμένη πλατφόρμα του Υπουργείου Παιδείας.

Δίνεται σήμερα στην δημοσιότητα για διαβούλευση σχέδιο που διαμορφώθηκε σε συνεργασία με το Εθνικό Συμβούλιο Έρευνας και Τεχνολογίας για τα στοιχεία που είναι απαραίτητο να συγκεντρωθούν ώστε το αποτέλεσμα να είναι ουσιαστικό αλλά όχι γραφειοκρατικό.

Το σχέδιο είναι διαθέσιμο εδώ.

Η διαβούλευση θα διαρκέσει έως τις 14 Μαρτίου 2011

ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟΥ ΔΙΑΤΑΓΜΑΤΟΣ

Δικαίωμα πρόσβασης σε επαγγελματικές δραστηριότητες βάσει προσόντων των Πτυχιούχων των Τμημάτων Φυσικής των Πανεπιστημίων

Άρθρο 1

Οι απόφοιτοι των Τμημάτων Φυσικής με βάση τις γενικές και τις εξειδικευμένες επιστημονικές γνώσεις που απέκτησαν κατά τη διάρκεια των σπουδών τους δύνανται να απασχολούνται, ατομικά ή σε συνεργασία με επιστήμονες άλλης ειδικότητας, σε όλο το φάσμα του γνωστικού τους αντικειμένου.

Άρθρο 2

1. Για την ανάληψη επαγγελματικών δραστηριοτήτων, τεχνικών, επιστημονικών ευθυνών, μελετών και αναλύσεων απαιτείται άδεια άσκησης επαγγέλματος που απονέμεται από το Επιμελητήριο Θετικών και Εφαρμοσμένων Επιστημών το οποίο καθορίζει:

α. τα 3 Επίπεδα Επιστημονικής, Τεχνικής και Επαγγελματικής Ευθύνης που αντιστοιχούν σε συνήθεις δραστηριότητες, προωθημένες δραστηριότητες και εξειδικευμένες δραστηριότητες καθώς και οι προϋποθέσεις και η διαδικασία εξέλιξης από το ένα επίπεδο στο άλλο, με βάση τις πιστοποιημένες γνώσεις, εμπειρία ή/και Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Σπουδών, εξειδίκευση ή/και Διδακτορικό Δίπλωμα.

β. το φάσμα και τα όρια Επιστημονικής, Τεχνικής και Επαγγελματικής Ευθύνης που αντιστοιχούν σε όλες τις δραστηριότητες που αναφέρονται στη συνέχεια.

Άδειες ασκήσεως επαγγέλματος πτυχιούχων του παρόντος, εκδοθείσες νομίμως πριν τη δημοσίευση αυτού, εξακολουθούν να ισχύουν.

2. Το επάγγελμα του Φυσικού ασκούν οι απόφοιτοι των Τμημάτων Φυσικής των Πανεπιστημίων της Αθήνας, Θεσσαλονίκης, Πάτρας, Ιωαννίνων και Κρήτης και κάθε άλλου τμήματος Φυσικής που τυχόν ιδρυθεί στο μέλλον από το Κράτος, καθώς και οι κατέχοντες πτυχία Φυσικής μετά από ολοκληρωμένες σπουδές σε Πανεπιστήμια του εξωτερικού, αναγνωρισμένα κατά τις νόμιμες διαδικασίες στην Ελλάδα.

3. Οι Φυσικοί μπορούν να απασχολούνται επαγγελματικά με οποιαδήποτε σχέση, καθώς και με τη μορφή παροχής υπηρεσιών ως ειδικοί επιστήμονες, σύμβουλοι ή εμπειρογνώμονες ατομικά ή σε συνεργασία με επιστήμονες άλλης ειδικότητας, σε κάθε τομέα της επιστήμης της Φυσικής και των εφαρμογών της.

4. Ο Φυσικός ασχολείται επαγγελματικά με κάθε αντικείμενο, που αφορά στην έρευνα, την εκπαίδευση καθώς και στην ανάλυση, τον σχεδιασμό, τον προγραμματισμό, αλλά και τον ποιοτικό και ποσοτικό έλεγχο διατάξεων, διαδικασιών και μετρήσεων, και έχει σχέση με την επιστήμη της Φυσικής και τις εφαρμογές της.

Άρθρο 3

Οι Φυσικοί δραστηριοποιούνται επαγγελματικά στους ακόλουθους, ενδεικτικά αναφερόμενους τομείς:

Α) Στην εκπαίδευση, σε δημόσια και ιδιωτικά εκπαιδευτικά ιδρύματα όλων των βαθμίδων, με αντικείμενο διδασκαλίας την Φυσική καθώς και κάθε άλλο γνωστικό αντικείμενο που σχετίζεται άμεσα ή έμμεσα με την Φυσική και τις εφαρμογές της.

Β) Στην έρευνα σε κάθε πεδίο που σχετίζεται με το αντικείμενο της Θεωρητικής, Πειραματικής και Εφαρμοσμένης Φυσικής, είτε έχει αμιγώς θεωρητική – επιστημονική κατεύθυνση, είτε προορίζεται για βιομηχανική εφαρμογή. Αυτή μπορεί να διεξάγεται με πρωτοβουλία και χρηματοδότηση δημόσιων ή ιδιωτικών φορέων, σε ερευνητικά κέντρα ινστιτούτα, ιδρύματα και εργαστήρια που ανήκουν στο δημόσιο ή σε ιδιώτες, καθώς και σε αρμόδιες διευθύνσεις, υποδιευθύνσεις ή τμήματα εθνικών, ευρωπαϊκών ή διεθνών δημόσιων οργανισμών και ιδιωτικών επιχειρήσεων.

Γ) Στο Δημόσιο και Ιδιωτικό Τομέα, ως:

• Ακτινοφυσικοί – Ραδιοφυσικοί

• Φυσικοί Ιατρικής – Υγειοφυσικής

• Πυρηνικοί Φυσικοί

• Φυσικοί Υψηλών Ενεργειών

• Θεωρητικοί Φυσικοί

• Φυσικοί Μετεωρολόγοι

• Φυσικοί Περιβάλλοντος

• Φυσικοί Ενέργειας

• Φυσικοί Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας

• Ηλεκτρονικοί Φυσικοί

• Φυσικοί Τηλεπικοινωνιών

• Φυσικοί Αυτοματισμών και Συστημάτων Ελέγχου

• Φυσικοί Επιστήμης και Τεχνολογίας Υλικών

• Αστροφυσικοί

• Γεωφυσικοί

• Βιοφυσικοί

• Μοριακοί και Ατομικοί Φυσικοί

καθώς και με αντικείμενα όπως:

• Υπολογιστική Φυσική

• Εφαρμογές της Φυσικής Στερεάς Κατάστασης

• Φυσική Απεικόνισης

• Ακτινοδιαγνωστική και Πυρηνική Ιατρική

• Παραγωγή, Διαχείριση ή / και εξοικονόμηση ενέργειας

• Εφαρμογές Ακουστικής

• Εφαρμογές Μικρο- και Νανοτεχνολογίας

• Ηλεκτρονική, Μικροηλεκτρονική και Νανοηλεκτρονική

• Εφαρμογές της επιστήμης των Σημάτων, των Συστημάτων και της Πληροφορίας

• Εφαρμογές Πολυμέσων

• Μικροκύματα και Μικροκυματικές Διατάξεις

• Φυσική της Ατμόσφαιρας

• Ωκεανογραφία

• Κλίμα και Κλιματικές μεταβολές

• Περιβαλλοντικές επιπτώσεις και προστασία περιβάλλοντος

• Μέθοδοι διδασκαλίας της Φυσικής

• Ιστορία και Φιλοσοφία των Φυσικών Επιστημών

Επίσης, ο πτυχιούχος Φυσικός μπορεί να ασχολείται:

(α) με Θεωρητικές Μελέτες και Πρακτικές Εφαρμογές σε όλους τους κλάδους της Θεωρητικής, Πειραματικής και Εφαρμοσμένης Φυσικής όπως: Μηχανική και Ιδιότητες της Ύλης, Φυσική Συμπυκνωμένης Ύλης, Φυσική και Μηχανική Υλικών, Κυματική, Ακουστική, Ηλεκτρισμός, Μαγνητισμός, Ηλεκτρονική Φυσική, Οπτική, Οπτικοηλεκτρονική, Μικρο- και Νανο-ηλεκτρονική, Ατομική και Μοριακή Φυσική, Πυρηνική Φυσική, Φυσική Υψηλών Ενεργειών, Βιοφυσική, Ραδιενέργεια Αστροφυσική και Διαστημική Φυσική, Εκπομπή και Λήψη Ηλεκτρομαγνητικών Κυμάτων, καθώς και Φυσική και τεχνολογία των σημάτων, των συστημάτων και της πληροφορίας,

(β) με τη μελέτη και ανάπτυξη επιταχυντικών συστημάτων φορτισμένων σωματιδίων και ανιχνευτικών συστημάτων ιονιζουσών ακτινοβολιών για ερευνητική χρήση και εφαρμογές της Πυρηνικής Φυσικής και της ραδιενέργειας στη βιομηχανία, το περιβάλλον, τη γεωργία και την ιατρική,

(γ) με την ανάπτυξη και χρήση υπολογιστικών κωδίκων και προγραμμάτων (λογισμικού) για την ανάλυση, μελέτη και επίλυση προβλημάτων σε τομείς της Θεωρητικής, Πειραματικής και Εφαρμοσμένης Φυσικής,

(δ) με τη μελέτη, αξιολόγηση και τυποποίηση ηλεκτρονικών, μικροκυματικών, οπτικών, οπτικοηλεκτρικών, φωτονικών διατάξεων και διατάξεων λέιζερ, σε συναφείς εφαρμογές στη βιομηχανία, τις τηλεπικοινωνίες, τη βιοϊατρική, το περιβάλλον και το διάστημα,

(ε) με τη μελέτη της δομής και των φυσικών και μηχανικών ιδιοτήτων ενός ευρέως φάσματος υλικών, επιστημονικού και τεχνολογικού ενδιαφέροντος

(στ) με τη μελέτη και ανάλυση φυσικών συστημάτων, όπως στερεά, ρευστά, αέρια και πλάσμα,

(ζ) ως σύμβουλος και αναλυτής σε μονάδες Ακτινοδιαγνωστικής, Ακτινοθεραπείας και Πυρηνικής Ιατρικής,

(η) ως ειδικός επιστήμονας, σύμβουλος η εμπειρογνώμων στη μελέτη προβλημάτων και εφαρμογών Υπολογιστικής και Θεωρητικής Φυσικής και Μηχανικής, Πυρηνικής Φυσικής, Στοιχειωδών Σωματιδίων, Φυσικών και Μηχανικών Ιδιοτήτων των Υλικών, Ηλεκτρονικής, Μικρο- και Νανοηλεκτρονικής, Οπτικοηλεκτρονικής και Λέιζερ, Ιονιζουσών και Μη Ιονιζουσών Ακτινοβολιών, Μικροκυματικών Διατάξεων και Εφαρμογών, Ενσύρματων και Ασύρματων Τηλεπικοινωνιών και Τηλεπικοινωνιακών δικτύων και εφαρμογών, Διαστημικής Φυσικής και Τεχνολογίας, καθώς και Φυσικής της Ατμόσφαιρας και Ωκεανών, Φυσικής Περιβάλλοντος και Φυσικής του Κλίματος, και Φυσικής της Ατμοσφαιρικής και Υδατικής Ρύπανσης.

Άρθρο 4

Η ισχύς του παρόντος αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Στην Υπουργό Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων αναθέτουμε τη δημοσίευση και εκτέλεση του παρόντος διατάγματος.

ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟΥ ΔΙΑΤΑΓΜΑΤΟΣ

Δικαίωμα πρόσβασης σε επαγγελματικές δραστηριότητες βάσει προσόντων των Πτυχιούχων των Τμημάτων Χημείας των Πανεπιστημίων

Άρθρο 1

Οι απόφοιτοι των Τμημάτων Χημείας με βάση τις γενικές και τις εξειδικευμένες επιστημονικές γνώσεις που απέκτησαν κατά τη διάρκεια των σπουδών τους δύνανται να απασχολούνται, ατομικά ή σε συνεργασία με επιστήμονες άλλης ειδικότητας, σε όλο το φάσμα του γνωστικού τους αντικειμένου.

Άρθρο 2

1. Για την ανάληψη επαγγελματικών δραστηριοτήτων, τεχνικών, επιστημονικών ευθυνών, μελετών και αναλύσεων απαιτείται άδεια άσκησης επαγγέλματος που απονέμεται από το Επιμελητήριο Θετικών και Εφαρμοσμένων Επιστημών το οποίο καθορίζει:

α. τα 3 Επίπεδα Επιστημονικής, Τεχνικής και Επαγγελματικής Ευθύνης που αντιστοιχούν σε συνήθεις δραστηριότητες, προωθημένες δραστηριότητες και εξειδικευμένες δραστηριότητες καθώς και οι προϋποθέσεις και η διαδικασία εξέλιξης από το ένα επίπεδο στο άλλο, με βάση τις πιστοποιημένες γνώσεις, εμπειρία ή/και Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Σπουδών, εξειδίκευση ή/και Διδακτορικό Δίπλωμα.

β. το φάσμα και τα όρια Επιστημονικής, Τεχνικής και Επαγγελματικής Ευθύνης που αντιστοιχούν σε όλες τις δραστηριότητες που αναφέρονται στη συνέχεια.

Άδειες ασκήσεως επαγγέλματος πτυχιούχων του παρόντος, εκδοθείσες νομίμως πριν τη δημοσίευση αυτού, εξακολουθούν να ισχύουν.

2. Η επαγγελματική απασχόληση των Πτυχιούχων των Τμημάτων Χημείας ασκείται με οποιαδήποτε εργασιακή σχέση, καθώς και με τη μορφή παροχής υπηρεσιών και συμβουλών ή σύνταξης γνωμοδοτήσεων και γνωματεύσεων.

3. Ο απόφοιτος των Τμημάτων Χημείας δύναται να ασχολείται επαγγελματικά με κάθε αντικείμενο, που αφορά τη θεωρία και τις εφαρμογές της επιστήμης της χημείας και περιλαμβάνει τα επιμέρους αντικείμενα: της γενικής χημείας, της αναλυτικής χημείας, της ανόργανης χημείας, της οργανικής χημείας, της φυσικοχημείας, της βιομηχανικής χημείας, της βιοχημείας, της περιβαλλοντικής χημείας, της χημείας τροφίμων, της χημείας των υλικών, της κλινικής χημείας και της χημικής τεχνολογίας.

Άρθρο 3

Ο απόφοιτος του Τμήματος Χημείας, σύμφωνα με τις γνώσεις που έχει αποκτήσει, απασχολείται ενδεικτικά στους εξής τομείς επαγγελματικής δραστηριότητας:

Α) Στην Εκπαίδευση, σε δημόσια και ιδιωτικά εκπαιδευτικά ιδρύματα όλων των βαθμίδων, με αντικείμενο διδασκαλίας τη χημεία, καθώς και κάθε άλλο γνωστικό αντικείμενο που σχετίζεται, άμεσα ή έμμεσα, με τη χημεία.

Β) Στη βασική και εφαρμοσμένη Έρευνα κάθε γνωστικού αντικειμένου, το οποίο υπάγεται στον ευρύτερο τομέα της χημείας και, είτε έχει αμιγώς θεωρητική-επιστημονική κατεύθυνση, η οποία δεν συνδέεται με εμπορικούς σκοπούς, είτε προορίζεται για βιομηχανική εφαρμογή και διεξάγεται με πρωτοβουλία και χρηματοδότηση δημόσιων ή ιδιωτικών φορέων, σε ερευνητικά κέντρα, ινστιτούτα, ιδρύματα και εργαστήρια που ανήκουν στο δημόσιο ή σε ιδιώτες, καθώς και σε αρμόδιες διευθύνσεις, υποδιευθύνσεις ή τμήματα εθνικών, ευρωπαϊκών ή διεθνών δημόσιων οργανισμών, και ιδιωτικών επιχειρήσεων.

Γ) Στο Δημόσιο και Ιδιωτικό Τομέα, με αντικείμενα, όπως:

1) Την έρευνα και ανάπτυξη, παραγωγή, τυποποίηση και εμπορία χημικών προϊόντων και αγαθών πάσης φύσεως.

2) Τον έλεγχο της ποιότητας που σχετίζεται τόσο με τη χημική σύσταση όσο και με τις φυσικοχημικές ιδιότητες πρώτων υλών, βιομηχανικών προϊόντων και αγαθών πάσης φύσεως και διεξάγεται είτε εργαστηριακώς, είτε με τη βοήθεια συστημάτων αδιάλειπτου αυτομάτου ελέγχου.

3) Τον κλινικοεργαστηριακό τομέα της υγείας.

4) Τη διαχείριση προβλημάτων που έχουν άμεση ή έμμεση σχέση με τη χημική ρύπανση του περιβάλλοντος είτε αυτή είναι πρωτογενής είτε δευτερογενής.

5) Την εκπόνηση χημικοτεχνικών μελετών και την επίβλεψη της εκτέλεσής τους, και την πραγματοποίηση εκτιμήσεων χημικοτεχνικής φύσεως.

6) Την παροχή υπηρεσιών ως τεχνικοί ασφαλείας και ως εμπειρογνώμονες.

7) Την εκπροσώπηση φυσικών και νομικών προσώπων ενώπιον των αρχών σε περιπτώσεις αντιδικίας είτε με φορείς του δημοσίου ή του ιδιωτικού τομέα είτε με φυσικά πρόσωπα.

Ειδικότερα οι πτυχιούχοι Χημικοί μπορούν, είτε αυτοδύναμα, είτε σε συνεργασία με άλλους επιστήμονες, να απασχολούνται ενδεικτικά:

α) Στην επιλογή των μεθόδων εξέτασης δειγμάτων πάσης φύσεως, την εξέτασή τους και την αξιολόγηση και ερμηνεία των αποτελεσμάτων της εξέτασής τους, καθώς και στον έλεγχο εφαρμογής των αρχών ορθής εργαστηριακής πρακτικής και τον έλεγχο της ποιότητας των εργαστηριακών εξετάσεων στο εργαστήριο.

β) Στην έρευνα και ανάπτυξη, την παραγωγή, την τυποποίηση και τον έλεγχο της ποιότητας πολυμερικών υλικών και υλικών συσκευασίας από πολυμερικά υλικά, μετάλλων και μεταλλικών υλικών συσκευασίας, χαρτιού και υλικών συσκευασίας από χαρτί, προϊόντων ξύλου, υφάνσιμων ινών, απορρυπαντικών, απολυμαντικών, αρωμάτων, καλλυντικών, φαρμάκων και άλλων χημικών προϊόντων, κεραμικών υλικών, δομικών υλικών, καυσίμων, λιπαντικών και άλλων προϊόντων πετρελαίου, προϊόντων κλωστοϋφαντουργίας, και ιατροτεχνολογικών προϊόντων και βοηθημάτων από φυσικά και συνθετικά πολυμερικά υλικά.

γ) Στην εμπορία των παραπάνω προϊόντων πλην των φαρμάκων.

δ) Στην έρευνα και ανάπτυξη, την παραγωγή, την τυποποίηση, την εμπορία και τον έλεγχο της ποιότητας προϊόντων φυτοπροστασίας, λιπασμάτων και άλλων χημικών προϊόντων που χρησιμοποιούνται στη γεωργία, προϊόντων προστασίας του ζωικού κεφαλαίου, ζωοτροφών, πρόσθετων υλών για ζωοτροφές και άλλων χημικών προϊόντων που χρησιμοποιούνται στην κτηνοτροφία, την πτηνοτροφία ή τις ιχθυοκαλλιέργειες, καθώς και στον έλεγχο προϊόντων του πρωτογενή και του δευτερογενή τομέα παραγωγής για υπολείμματα γεωργικών φαρμάκων.

ε) Στην έρευνα και ανάπτυξη, την παραγωγή, την τυποποίηση, την εμπορία και τον έλεγχο της ποιότητας τροφίμων που παράγονται από πρώτες ύλες ζωικής ή φυτικής προέλευσης, αλκοολούχων και ελεύθερων αλκοόλης ποτών, φυσικών ή μη επιτραπέζιων νερών, τροφίμων που χρειάζονται έγκριση (σκευάσματα), τροφίμων για ειδική διατροφή και συμπληρωμάτων διατροφής.

στ) Στην έρευνα και ανάπτυξη, την παραγωγή, την τυποποίηση, την εμπορία και τον έλεγχο της ποιότητας μέσων συσκευασίας και αντικειμένων καθημερινής χρήσης που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα, ποτά και επιτραπέζια νερά.

ζ) Στην παραγωγή και το χημικό έλεγχο της ποιότητας υλικών που χρησιμοποιούνται στην ηλεκτρική, ηλεκτρονική και ψηφιακή τεχνολογία.

η) Στην παραγωγή και το χημικό έλεγχο της ποιότητας συσσωρευτών ηλεκτρικής ενέργειας, συστημάτων άμεσης μετατροπής της ηλιακής σε ηλεκτρική ενέργεια, ανόργανων και οργανικών ημιαγωγών, ηλεκτροδίων, αισθητήρων και «ευφυών» υλικών κατά την παραγωγική διαδικασία.

θ) Στην παραγωγή και τον έλεγχο της ποιότητας υλικών που χρησιμοποιούνται στην εικονοληπτική, φωτογραφική και τυπογραφική τεχνολογία.

ι) Στην παραγωγή και τον έλεγχο της ποιότητας ραδιοϊσοτόπων και υλικών της πυρηνικής και ραδιο-χημικής τεχνολογίας, καθώς και στις εφαρμογές τους στην ιατρική, τη βιολογία και άλλες επιστήμες.

ια) Στη συντήρηση αρχαιολογικών ευρημάτων, στη συντήρηση και αναπαλαίωση έργων τέχνης, και σε δραστηριότητες που αφορούν εφαρμογές της Χημείας στην αρχαιολογία και στην αρχαιομετρία.

ιβ) Στην εξέταση βιολογικών υλικών και δειγμάτων σε βιοχημικά, αιματολογικά, ανοσολογικά και άλλα συναφή εργαστήρια του δημοσίου και του ιδιωτικού τομέα της υγείας, καθώς και στον έλεγχο της ποιότητας και την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων της εξέτασής τους.

ιγ) Στο φυσικοχημικό έλεγχο της ποιότητας των επιφανειακών και υπόγειων υδάτων, του εδάφους και της ατμόσφαιρας.

ιδ) Στον έλεγχο και τη διαχείριση, κατά περίπτωση με ανακύκλωση, των αστικών λυμάτων και των πάσης φύσεως αποβλήτων από δραστηριότητες χημικών βιομηχανιών, βιομηχανιών τροφίμων και ποτών, σφαγείων, βαφείων, βυρσοδεψείων και άλλων ρυπογόνων επιχειρήσεων, καθώς και από τη χρήση μεταφορικών μέσων.

ιε) Στην εκπόνηση μελετών για τη διαχείριση προβλημάτων που σχετίζονται γενικότερα με την προστασία του περιβάλλοντος, και ειδικότερα με τις επιπτώσεις (ρύπανση υδάτων, εδάφους και ατμόσφαιρας) που έχει στο περιβάλλον η εκτέλεση δημόσιων ή ιδιωτικών έργων.

ιστ) Στην εκπόνηση μελετών για εγκατάσταση, πιστοποίηση και επιθεώρηση συστημάτων διασφάλισης ποιότητας (π.χ. ISO σειράς 9000, 14000 και 45000, HACCP) σε βιομηχανίες παραγωγής χημικών προϊόντων, τροφίμων, ποτών και άλλων αγαθών, και σε κάθε είδους επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν χημικά προϊόντα, και στην κατάρτιση προγραμμάτων εκπαίδευσης του προσωπικού τους στα συστήματα αυτά.

ιζ) Στην επιθεώρηση των χώρων αποθήκευσης επικίνδυνων χημικών ουσιών, τοξικών χημικών προϊόντων και καυσίμων (σε επιχειρήσεις του δημοσίου και ιδιωτικού τομέα, πλοία, συρμούς σιδηροδρόμου και βυτιοφόρα οχήματα).

ιη) Στην απολύμανση αποθηκευτικών χώρων, κτιριακών εγκαταστάσεων και πάσης φύσεως μεταφορικών μέσων.

ιθ) Ως εργαστηριακοί επιστήμονες σε οργανισμούς και υπηρεσίες του δημοσίου τομέα και της αυτοδιοίκησης ή ιδιωτικά εργαστήρια ποιοτικού ελέγχου και δοκιμών τα οποία έχουν την ευθύνη του επισήμου εργαστηριακού ελέγχου των αγαθών που κυκλοφορούν στην αγορά ή διατίθενται προς άμεση κατανάλωση (π.χ. πόσιμο νερό), και άλλων παρεχόμενων υπηρεσιών.

κ) Ως εκπαιδευτικοί σε δημόσια και ιδιωτικά γυμνάσια, λύκεια και Τ.Ε.Ε., φροντιστήρια, δημόσια και ιδιωτικά Ι.Ε.Κ. και Κ.Ε.Κ., Πανεπιστημίων, Τ.Ε.Ι., και Κέντρα Ελευθέρων Σπουδών για τη διδασκαλία μαθημάτων από τα διάφορα γνωστικά πεδία της Χημείας.

κα) Ως ερευνητές σε Πανεπιστήμια, Τ.Ε.Ι., ερευνητικά κέντρα, ερευνητικά ινστιτούτα, ιδρύματα ερευνών και τμήματα έρευνας επιχειρήσεων.

κβ) Συμβάλλουν στη δημιουργία λογισμικού για τη χημική και περιβαλλοντική εκπαίδευση, στη διαχείριση περιβαλλοντικών προβλημάτων και στην οργάνωση του ελέγχου της ποιότητας χημικών προϊόντων και αγαθών πάσης φύσεως στις αντίστοιχες μονάδες παραγωγής.

κγ) Στην εκπόνηση μελετών ανάλυσης της επικινδυνότητας σε χώρους όπου γίνεται χρήση χημικών ουσιών ή προϊόντων, και στην επίβλεψη της υλοποίησής τους.

κδ) Στην εκπόνηση χημικοτεχνικών μελετών και στην επίβλεψη της υλοποίησής τους όπου εφαρμόζεται χημική διεργασία, στην τεχνική επίβλεψη λειτουργίας και συντήρησης χημικών εγκαταστάσεων, στη χορήγηση αδειών εγκατάστασης, επέκτασης και εκσυγχρονισμού τους, καθώς και στην ανανέωση των αδειών λειτουργίας χημικών εγκαταστάσεων.

κε) Στην εκδίκαση διαφορών και στην εξέταση υποθέσεων χημικοτεχνικού ενδιαφέροντος ενώπιον διοικητικών οργάνων και ελεγκτικών υπηρεσιών του δημόσιου τομέα.

κστ) Στην παράσταση για λογαριασμό φυσικών ή νομικών προσώπων σε αντιδικίες τους με επιχειρήσεις του πρωτογενούς και του δευτερογενούς τομέα της οικονομίας, καθώς και με επιχειρήσεις ανάπτυξης, εκμετάλλευσης και προστασίας των φυσικών πόρων και του περιβάλλοντος.

Άρθρο 4

1) Οι πτυχιούχοι Χημικοί έχουν την ευθύνη της υπογραφής των δελτίων χημικών αναλύσεων, και κατά περίπτωση των γνωματεύσεων, οι οποίες βασίζονται στην αξιολόγηση αποτελεσμάτων από χημικές αναλύσεις που γίνονται σε περιβαλλοντικά ή βιολογικά δείγματα, δείγματα που αποτελούν πειστήρια εγκληματικών πράξεων, και δείγματα χημικών προϊόντων, πόσιμου νερού, τροφίμων, ποτών και επιτραπέζιων νερών, παιδικών παιχνιδιών και άλλων αντικειμένων καθημερινής χρήσης, καυσίμων, λιπαντικών και άλλων βιομηχανικών πρώτων ή βοηθητικών υλών και τελικών προϊόντων.

2) Οι πτυχιούχοι Χημικοί με βάση την εκπαίδευση τους δύνανται να απασχολούνται:

α) σε αναλυτικά εργαστήρια του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, της αυτοδιοίκησης, των Ν.Π.Δ.Δ. και των Ν.Π.Ι.Δ. που έχουν διαπιστευθεί ή βρίσκονται στη φάση της διαπίστευσης σύμφωνα με τους κανόνες της Ορθής Εργαστηριακής Πρακτικής.

β) σε εργαστήρια ποιοτικού ελέγχου των ιδιωτικών επιχειρήσεων που παράγουν βιομηχανικά προϊόντα και αγαθά πάσης φύσεως για την εξακρίβωση της ποιότητας των οποίων απαιτείται η φυσικοχημική εξέτασή τους.

γ) σε ιδιωτικά αναλυτικά εργαστήρια ή ανάλογα εργαστήρια δημοσίων υπηρεσιών και οργανισμών κοινής ωφέλειας στα οποία διεξάγεται φυσικοχημική εξέταση βιομηχανικών προϊόντων και αγαθών πάσης φύσεως, καθώς και πρώτων ή/και βοηθητικών υλών που χρησιμοποιούνται στην παραγωγή τους.

δ1) σε εδαφολογικά εργαστήρια που ασχολούνται τόσο με χημικές αναλύσεις όσο και με χημικές διεργασίες εξυγίανσης του εδάφους.

δ2) σε οινολογικά εργαστήρια που ασχολούνται με χημικές αναλύσεις και διεργασίες οίνου.

ε) σε δημόσιες και ιδιωτικές επιχειρήσεις που ασχολούνται με θέματα διαχείρισης του περιβάλλοντος, στις οποίες λειτουργούν μονάδες και δίκτυα νερού ή/και αποβλήτων που έχουν αναλυτικά εργαστήρια ή διαθέτουν αυτοματοποιημένα συστήματα ποιοτικού ελέγχου.

στ) σε εταιρείες ή γραφεία που αναλαμβάνουν το σχεδιασμό, την οργάνωση και τη λειτουργία ιδιωτικών εργαστηρίων υπεύθυνων για τη φυσικοχημική εξέταση βιομηχανικών προϊόντων και αγαθών πάσης φύσεως.

ζ) σε εταιρείες ή γραφεία που αναλαμβάνουν την εκπόνηση μελετών για την εγκατάσταση, πιστοποίηση και επιθεώρηση συστημάτων διασφάλισης ποιότητας (π.χ. ISO σειράς 9000,14000, 45000, HACCP) και τη διαπίστευση εργαστηρίων ποιοτικού ελέγχου σε μονάδες παραγωγής χημικών προϊόντων και αγαθών πάσης φύσεως.

η) σε φορείς του δημόσιου ή ιδιωτικού τομέα που εκτελούν ερευνητικά έργα, τα οποία απαιτούν από τους απασχολούμενους επαρκείς γνώσεις Χημείας.

θ) σε υπηρεσίες του δημοσίου τομέα που είναι αρμόδιες για επιθεωρήσεις και δειγματοληψίες που είναι απαραίτητες για τον έλεγχο της καταλληλότητας των χημικών προϊόντων τα οποία χρησιμοποιούνται στην αγροτική πρωτογενή παραγωγή, των πρόσθετων υλών και των τεχνολογικών βοηθημάτων που χρησιμοποιούνται στην παραγωγή τροφίμων και ποτών, και των υλών και μέσων που χρησιμοποιούνται για τη συσκευασία τροφίμων, ποτών και νερών ή έρχονται σε άμεση επαφή με αυτά.

ι) σε βιομηχανίες τροφίμων και ποτών που τα προϊόντα τους μπορεί να καταστούν επικίνδυνα για την υγεία του ανθρώπου εξαιτίας της περιορισμένης χημικής ασφάλειάς τους.

ια) στην εμπορία επικίνδυνων χημικών ουσιών.

Άρθρο 5

Η ισχύς του παρόντος αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Στην Υπουργό Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων αναθέτουμε τη δημοσίευση και εκτέλεση του παρόντος διατάγματος.

Δικαίωμα πρόσβασης σε επαγγελματικές δραστηριότητες βάσει προσόντων των Πτυχιούχων του Τμήματος Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αιγαίου

Άρθρο 1

Οι Πτυχιούχοι του Τμήματος Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αιγαίου με βάση τις γενικές και τις εξειδικευμένες επιστημονικές γνώσεις που απέκτησαν κατά την διάρκεια των σπουδών τους, δύνανται να απασχολούνται, ατομικά ή σε συνεργασία με επιστήμονες άλλης ειδικότητας, σε όλο το φάσμα του γνωστικού τους αντικειμένου.

Άρθρο 2

1. Για την ανάληψη επαγγελματικών δραστηριοτήτων, τεχνικών, επιστημονικών ευθυνών, μελετών και αναλύσεων απαιτείται άδεια άσκησης επαγγέλματος που απονέμεται από το διευρυμένο Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος, το οποίο καθορίζει:

α. τα 3 Επίπεδα Επιστημονικής, Τεχνικής και Επαγγελματικής Ευθύνης που αντιστοιχούν σε συνήθεις δραστηριότητες, προωθημένες δραστηριότητες και εξειδικευμένες δραστηριότητες καθώς και οι προϋποθέσεις και η διαδικασία εξέλιξης από το ένα επίπεδο στο άλλο, με βάση τις πιστοποιημένες γνώσεις, εμπειρία ή/και Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Σπουδών, εξειδίκευση ή/και Διδακτορικό Δίπλωμα.

β. το φάσμα και τα όρια Επιστημονικής, Τεχνικής και Επαγγελματικής Ευθύνης που αντιστοιχούν σε όλες τις δραστηριότητες που αναφέρονται στη συνέχεια.

Άδειες ασκήσεως επαγγέλματος πτυχιούχων του παρόντος, εκδοθείσες νομίμως πριν τη δημοσίευση αυτού, εξακολουθούν να ισχύουν.

2. Οι Πτυχιούχοι του Τμήματος Περιβάλλοντος ασχολούνται επαγγελματικά σε αντικείμενα συναφή με την αναγνώριση, μελέτη και επίλυση προβλημάτων περιβάλλοντος, λαμβάνοντας υπ’ όψιν πλήθος τεχνικών, κοινωνικών, οικολογικών και οικονομικών παραγόντων, με στόχο την ολοκληρωμένη θεώρηση και αντιμετώπισή τους σε επίπεδο πρόληψης, θεραπείας, ελέγχου και προστασίας.

Άρθρο 3

Οι Πτυχιούχοι του Τμήματος Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αιγαίου δραστηριοποιούνται επαγγελματικά στους ακόλουθους, ενδεικτικά αναφερόμενους τομείς:

Α) Σε οργανισμούς, ινστιτούτα και κέντρα επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, στα οποία διδάσκονται μαθήματα ή διενεργούνται εκπαιδευτικά προγράμματα σχετικά με τη διαχείριση, προστασία, διατήρηση και αξιοποίηση του φυσικού και ανθρωπογενούς περιβάλλοντος.

Β) Στη Βασική και Εφαρμοσμένη Έρευνα κάθε γνωστικού αντικειμένου, το οποίο υπάγεται στον ευρύτερο τομέα των Περιβαλλοντικών Επιστημών, και διεξάγεται με πρωτοβουλία και χρηματοδότηση δημοσίων ή ιδιωτικών φορέων, σε ερευνητικά κέντρα, ινστιτούτα, ιδρύματα και εργαστήρια.

Γ) Στο Δημόσιο και Ιδιωτικό Τομέα, με αντικείμενα όπως:

1. Την παρατήρηση, παρακολούθηση, διαχείριση, προστασία, ανάδειξη και αξιοποίηση του φυσικού περιβάλλοντος.

2. Τη μελέτη των παγκόσμιων και τοπικών περιβαλλοντικών ζητημάτων.

3. Τη διατήρηση της ισορροπίας του φυσικού περιβάλλοντος, καθώς και την αποκατάσταση ζημιών που προκαλούνται σ’ αυτό.

4. Την οικονομική αξιολόγηση και αποτίμηση του περιβάλλοντος, τη διαχείριση φυσικών πόρων και αποθεμάτων.

5. Την πρόληψη, την ανίχνευση, τον έλεγχο και την αντιμετώπιση των διαφόρων μορφών ρύπανσης (χημική, φυσική, βιολογική, μικροβιακή, ενεργειακή – ηλεκτρομαγνητική, αισθητική, ακουστική κλπ.) του περιβάλλοντος.

6. Τη διενέργεια ποσοτικών και ποιοτικών ελέγχων της «ποιότητας» του περιβάλλοντος και των φυσικών πόρων.

7. Την περιβαλλοντική εκπαίδευση, αγωγή και επικοινωνία και την υποστήριξη σχεδίων ευαισθητοποίησης.

8. Την παροχή υπηρεσιών συμβούλου ή εμπειρογνώμονα, στην κατάρτιση, εφαρμογή, παρακολούθηση και πιστοποίηση συστημάτων περιβαλλοντικής ευθύνης, διασφάλισης ποιότητας, περιβαλλοντικής διαχείρισης και οικολογικής σήμανσης που αφορούν υπηρεσίες, διεργασίες και προϊόντα.

9. Την εκπόνηση ερευνών και τον έλεγχο της ποιότητας του περιβάλλοντος με την εφαρμογή αναλυτικών, ποσοτικών, εργαστηριακών και στατιστικών μεθόδων.

10. Την παροχή υπηρεσιών συμβούλου ή εμπειρογνώμονα σε θέματα ανάλυσης, στρατηγικού ή επιχειρησιακού σχεδιασμού, διαχείρισης και αξιολόγησης αναπτυξιακών προγραμμάτων (περιφερειακή – τοπική ανάπτυξη, ανάπτυξη της υπαίθρου, τουριστική ανάπτυξη κ.λ.π.) με στόχο την αειφορία.

11. Τον έλεγχο των περιβαλλοντικών συνθηκών και της ρύπανσης με στόχο τη μείωση των φθορών και τη διατήρηση των συλλογών / εκθεμάτων / αρχείων στο χρόνο σε μουσεία, συλλογές και αρχεία.

12. Τη συμμετοχή τους από τη σκοπιά της αποτίμησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων σε ομάδες μελέτης όσον αφορά:

• στη διαχείριση και προστασία προστατευόμενων περιοχών (περιοχές του δικτύου ΦΥΣΗ 2000, Εθνικοί Δρυμοί, Υγροτόποι Ramsar κ.λ.π.) και περιοχών οικολογικού ενδιαφέροντος.

• στην κατάρτιση και εφαρμογή συστημάτων δεικτών μέτρησης, ελέγχου και αξιολόγησης της κατάστασης του περιβάλλοντος και της αειφορίας.

• στην επεξεργασία, σύνταξη, κατάθεση και αξιολόγηση μελετών για την εκτίμηση, την πρόληψη και αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων πολιτικών, σχεδίων, έργων και δραστηριοτήτων.

• στο σχεδιασμό, την υλοποίηση και αξιολόγηση περιβαλλοντικών και αναπτυξιακών πολιτικών και σχεδίων εθνικού, περιφερειακού, τοπικού επιπέδου ή/και τομεακού ενδιαφέροντος με έμφαση στο φυσικό περιβάλλον και στην αειφόρο διάσταση αυτών.

• στη μελέτη, το σχεδιασμό, τον έλεγχο, την επίβλεψη, την αποτίμηση συστημάτων έργων και δραστηριοτήτων περιβαλλοντικής προστασίας ως προς την τήρηση των περιβαλλοντικών όρων.

• στο σχεδιασμό, τη μελέτη, τον έλεγχο και την επίβλεψη της λειτουργίας συστημάτων διαχείρισης στερεών, υγρών και αέριων αποβλήτων καθώς και συστημάτων ανάκτησης, ανακύκλωσης και αξιοποίησης υλικών και ενέργειας.

• στο σχεδιασμό και τον έλεγχο συστημάτων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας

• στο σχεδιασμό, την εφαρμογή και την αξιολόγηση συστημάτων ολοκληρωμένης διαχείρισης προϊόντων, υπηρεσιών και διεργασιών καθώς και θεμάτων που αφορούν στην οικολογική σήμανση.

• στο σχεδιασμό και την προώθηση προγραμμάτων εναλλακτικών ήπιων μορφών τουρισμού (αγρο-τουρισμός, οικο-τουρισμός κ.λ.π.).

• στην οργάνωση και διαχείριση γεωγραφικών πληροφοριών και την εφαρμογή μεθόδων τηλεπισκόπησης και Συστημάτων Γεωγραφικών Πληροφοριών.

• στα μητρώα επιθεωρητών περιβάλλοντος.

13. Σε υπηρεσίες και θέσεις εργασίας που καλύπτουν τα γνωστικά τους αντικείμενα, όπως:

Στο Δημόσιο τομέα:

α) σε διευθύνσεις ή σε τμήματα δημοσίων υπηρεσιών του Κράτους, των Περιφερειών και των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης και Εταιριών τους (όπως οι ΔΕΥΑ ή οι Αναπτυξιακές Εταιρίες) καθώς και φορέων του Ευρύτερου Δημοσίου, που ασχολούνται με:

- την περιβαλλοντική αδειοδότηση και την χωροθέτηση έργων, δραστηριοτήτων και επενδύσεων,

- τη διαχείριση και προστασία του φυσικού και ανθρωπογενούς περιβάλλοντος,

- τη διαχείριση αποβλήτων και ρύπων,

- τον προγραμματισμό, την διαχείριση και αξιολόγηση αναπτυξιακών προγραμμάτων.

β) σε δημόσιες υπηρεσίες και οργανισμούς υπεύθυνους για τον έλεγχο της ποιότητας του περιβάλλοντος, της εφαρμογής της περιβαλλοντικής νομοθεσίας και των εκάστοτε περιβαλλοντικών όρων καθώς και σε Υπηρεσίες Επιθεωρητών Περιβάλλοντος.

γ) σε μουσεία, συλλογές ή αρχεία του κράτους για τον έλεγχο των περιβαλλοντικών συνθηκών κατά τα επιβαλλόμενα πρότυπα.

Στον Ιδιωτικό τομέα:

Ως άσκηση του επαγγέλματος του Περιβαλλοντολόγου στον ιδιωτικό τομέα, νοείται η απασχόληση του στον τομέα αυτό με οποιαδήποτε σχέση εργασίας ή έργου, η απασχόλησή του ως ελεύθερου επαγγελματία και η αυτοαπασχόλησή του. Οι Περιβαλλοντολόγοι δύναται να μετέχουν σε γραφεία εκπόνησης μελετών σε συνεργασία με επιστήμονες και μηχανικούς άλλων ειδικοτήτων, στην εκπόνηση μελετών και σχεδίων συνυπογράφοντας, μελέτες και σχέδια τόσο για δημόσια έργα όσο και για τα ιδιωτικά έργα, στους τομείς επαγγελματικής δραστηριότητας που αναφέρονται στο παρόν άρθρο.

Άρθρο 4

1. Οι πτυχιούχοι του Τμήματος Περιβάλλοντος δύνανται να αναλαμβάνουν:

- Υλοποίηση πραγματογνωμοσυνών και γνωμοδοτήσεων, που προορίζονται για διοικητική ή δικαστική χρήση, σε θέματα περιβάλλοντος και ρύπανσης.

- Υποβολή προτάσεων στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχετικά με επιδοτούμενα προγράμματα έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης, που εμπίπτουν στο ευρύτερο πεδίο των Περιβαλλοντικών Επιστημών, και εκπόνηση των εγκεκριμένων έργων.

- Σχεδιασμό και υλοποίηση Προγραμμάτων Περιβαλλοντικής Ευαισθητοποίησης και Ενημέρωσης. Υλοποίηση προγραμμάτων ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του κοινού με καμπάνιες, ενημερωτικές εκδόσεις, τηλεοπτικά προγράμματα, προγράμματα πολυμέσων. Υποστήριξη Προγραμμάτων Συμπληρωματικής Εκπαίδευσης και Σεμιναρίων Κατάρτισης.

- Τη στελέχωση, υποστήριξη και ανάπτυξη των Κέντρων Περιβαλλοντικής και Ενεργειακής Εκπαίδευσης, καθώς και του δικτύου Υπευθύνων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης του Υπουργείου Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων.

- Δράσεις Περιβαλλοντικής Διπλωματίας / Διεθνείς Σχέσεις

2. Δύνανται να συμμετέχουν σε ομάδες με άλλους, κατά νόμο υπεύθυνους επιστήμονες, για:

α) Περιβαλλοντικές Μελέτες, οι οποίες αφορούν:

- Στην Προκαταρκτική Περιβαλλοντική Εκτίμηση και αξιολόγηση και στην εκτίμηση των Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων πάσης φύσεως τεχνικών έργων και δραστηριοτήτων όπως ορίζονται και κατηγοριοποιούνται στη σχετική νομοθεσία.

- Στη Στρατηγική Περιβαλλοντική Εκτίμηση (διαδικασία Περιβαλλοντικού Προελέγχου και Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων) πολιτικών, προγραμμάτων και σχεδίων.

- Στην Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη και τις μελέτες προστασίας, διαχείρισης, οικονομικής αποτίμησης – αξιολόγησης και ανάδειξης του φυσικού και ανθρωπογενούς περιβάλλοντος και των φυσικών πόρων.

- Στην αποκατάσταση του περιβάλλοντος και ρυπασμένων αποδεκτών και τον σχεδιασμό μέτρων για την Ολοκληρωμένη Πρόληψη και Περιορισμό της Ρύπανσης.

β) Χωροταξικές και Ρυθμιστικές Μελέτες, οι οποίες αφορούν:

- Την εκπόνηση μελετών για την δημιουργία και θεσμοθέτηση Γενικών, Ειδικών και Περιφερειακών Πλαισίων Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης, Γενικών Πολεοδομικών Σχεδίων και Σχεδίων Χωρικής και Οικιστικής Οργάνωσης Ανοικτών Πόλεων.

- Την εκπόνηση μελετών που αφορούν την οργάνωση, διαχείριση και τον σχεδιασμό του χώρου, την ρύθμιση των χρήσεων γης και την αειφόρο ανάπτυξη.

- Την εκπόνηση μελετών χωροθέτησης υποδομών, έργων και δραστηριοτήτων δημοσίου και ιδιωτικού ενδιαφέροντος.

- Την εκπόνηση μελετών χωρικών επιπτώσεων (territorial impact assessment).

γ) Μελέτες φυτοτεχνικής διαμόρφωσης περιβάλλοντος χώρου και έργων πρασίνου.

δ) Μελέτη και επίβλεψη σχεδίων και έργων διαχείρισης επεξεργασίας και διάθεσης αέριων υγρών, στερεών και επικίνδυνων αποβλήτων, και διαμόρφωση σχεδίων για την ανακύκλωση και ανάκτηση και προστασία από τον θόρυβο.

ε) Μελέτες εκτίμησης επικινδυνότητας και σχεδίων πρόληψης και αντιμετώπισης του περιβαλλοντικού κινδύνου.

Άρθρο 5

Η ισχύς του παρόντος αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Στην Υπουργό Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων αναθέτουμε τη δημοσίευση και εκτέλεση του παρόντος διατάγματος.

ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟΥ ΔΙΑΤΑΓΜΑΤΟΣ

Δικαίωμα πρόσβασης σε επαγγελματικές δραστηριότητες βάσει προσόντων των Διπλωματούχων του Τμήματος Μηχανικών Ορυκτών Πόρων του Πολυτεχνείου Κρήτης

Άρθρο 1

1. Οι Πτυχιούχοι του Τμήματος Μηχανικών Ορυκτών Πόρων του Πολυτεχνείου Κρήτης, ο οποίος ορίζεται ως «Διπλωματούχος Μηχανικός Ορυκτών Πόρων», με βάση τις γενικές και τις εξειδικευμένες επιστημονικές γνώσεις που απέκτησαν κατά τη διάρκεια των σπουδών τους δύνανται να απασχολούνται, ατομικά ή σε συνεργασία με επιστήμονες άλλης ειδικότητας, σε όλο το φάσμα του γνωστικού τους αντικειμένου.

Άρθρο 2

1. Για την ανάληψη επαγγελματικών δραστηριοτήτων, τεχνικών, επιστημονικών ευθυνών, μελετών και αναλύσεων απαιτείται άδεια άσκησης επαγγέλματος που απονέμεται από το διευρυμένο Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος, το οποίο καθορίζει:

α. τα 3 Επίπεδα Επιστημονικής, Τεχνικής και Επαγγελματικής Ευθύνης που αντιστοιχούν σε συνήθεις δραστηριότητες, προωθημένες δραστηριότητες και εξειδικευμένες δραστηριότητες καθώς και οι προϋποθέσεις και η διαδικασία εξέλιξης από το ένα επίπεδο στο άλλο, με βάση τις πιστοποιημένες γνώσεις, εμπειρία ή/και Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Σπουδών, εξειδίκευση ή/και Διδακτορικό Δίπλωμα.

β. το φάσμα και τα όρια Επιστημονικής, Τεχνικής και Επαγγελματικής Ευθύνης που αντιστοιχούν σε όλες τις δραστηριότητες που αναφέρονται στη συνέχεια.

Άδειες ασκήσεως επαγγέλματος πτυχιούχων του παρόντος, εκδοθείσες νομίμως πριν τη δημοσίευση αυτού, εξακολουθούν να ισχύουν.

2. Οι Διπλωματούχοι Μηχανικοί Ορυκτών Πόρων μετά την απόκτηση άδειας άσκησης επαγγέλματος από το διευρυμένο Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος, δύνανται να απασχολούνται επαγγελματικά στον ιδιωτικό και δημόσιο τομέα στους εξής ενδεικτικούς τομείς δραστηριοτήτων:

(1) Εργασίες διερεύνησης του εδάφους και υπεδάφους με: γεωλογικές, κοιτασματολογικές, γεωφυσικές, γεωχημικές, ορυκτολογικές, γεωτρητικές, τηλεπισκοπικές και άλλες μεθόδους και στόχο την ανίχνευση, εντοπισμό και αξιολόγηση φυσικών πόρων, την κατασκευή τεχνικών έργων, την πρόληψη και αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών, κλπ.

(2) Εκμεταλλεύσεις ορυκτών πρώτων υλών (μεταλλευμάτων, βιομηχανικών και ενεργειακών ορυκτών, μαρμάρων, διακοσμητικών λίθων και αδρανών υλικών), με επιφανειακές, υπόγειες ή υποθαλάσσιες μεθόδους.

(3) Εκμεταλλεύσεις ταμιευτήρων υδρογονανθράκων (πετρέλαιο, φυσικό αέριο, κλπ.), καθώς και στην αξιοποίηση αυτών για αποθήκευση υδρογονανθράκων, διοξειδίου του άνθρακα κλπ.

(4) Εκμεταλλεύσεις γεωθερμικών πεδίων καθώς και ενεργειακών συστημάτων αβαθούς γεωθερμίας.

(5) Μονάδες εμπλουτισμού ή/και επεξεργασίας ορυκτών πρώτων υλών.

(6) Μονάδες παραγωγής δομικών και διακοσμητικών υλικών με χρήση βιομηχανικών ορυκτών ή μεταλλευμάτων, πυρίμαχων υλικών, κεραμικών προϊόντων και προϊόντων υάλου.

(7) Μονάδες παραγωγής τσιμέντου, μονωτικών και πληρωτικών υλικών, κονιαμάτων (γύψος, κλπ.).

(8) Εξορυκτικά και τεχνικά έργα στα οποία απαιτείται η χρήση εκρηκτικών υλών καθώς και εγκαταστάσεις παραγωγής, αποθήκευσης, καταστροφής και διακίνησης εκρηκτικών υλών.

(9) Μονάδες παραγωγής και διαχείρισης πρωτογενούς ενέργειας.

(10) Μονάδες ανακύκλωσης και ανάκτησης χρήσιμων υλικών με μεθόδους εμπλουτισμού.

(11) Έργα προστασίας, αποκατάστασης περιβάλλοντος και απορρύπανσης εδαφών σε μονάδες εξόρυξης και επεξεργασίας ορυκτών πρώτων υλών.

Οι Διπλωματούχοι Μηχανικοί Ορυκτών Πόρων έχουν δυνατότητα επαγγελματικής ενασχόλησης σε συνεργασία, κατά το μέρος που αντιστοιχεί στις επιστημονικές τους γνώσεις, με επιστήμονες άλλων ειδικοτήτων, οι εξειδικευμένες γνώσεις των οποίων αποδεικνύονται από τους τίτλους σπουδών τους, σε:

(12) Έργα εντοπισμού, διερεύνησης, άντλησης, εμπλουτισμού και προστασίας υδροφόρων σχηματισμών.

(13) Διαχείριση Συστημάτων Γεωγραφικών Πληροφοριών (Geographical Information Systems, GIS) σε γεωτεχνικές, μεταλλευτικές και περιβαλλοντικές εφαρμογές.

(14) Έργα συλλογής, επεξεργασίας και αξιολόγησης γεωδεδομένων σε μεταλλευτικές και περιβαλλοντικές εφαρμογές. Ανάλυση γεωδεδομένων με γεωστατιστικές και άλλες μεθόδους.

(15) Έργα διάνοιξης σηράγγων, μικροσηράγγων, φρεάτων και γεωτρήσεων.

(16) Διάνοιξη υπογείων έργων.

(17) Εκσκαφές, μετακινήσεις και αποθέσεις γαιών και ενισχύσεις γεωλογικών σχηματισμών σε τεχνικά έργα.

(18) Έργα πρόληψης και αντιμετώπισης αστοχιών γεωλογικού χαρακτήρα.

(19) Μονάδες παρακολούθησης, συλλογής, επεξεργασίας και διάθεσης στερεών, υγρών και αέριων βιομηχανικών αποβλήτων.

(20) Ανάπτυξη και διαχείριση συστημάτων ποιότητας και πιστοποίησης προϊόντων, μονάδων, διαδικασιών κλπ., στις δραστηριότητες που περιγράφονται στο παρόν άρθρο.

(21) Εκπόνηση μελετών και πραγματογνωμοσύνες των δραστηριοτήτων που περιγράφονται στο παρόν άρθρο.

Επιπλέον, οι Διπλωματούχοι Μηχανικοί Ορυκτών Πόρων έχουν δυνατότητα επαγγελματικής ενασχόλησης σε:

Α) Ερευνητικά κέντρα και εργαστηριακές μονάδες που σχετίζονται με τις δραστηριότητες που περιγράφονται στο παρόν άρθρο.

Β) Νομαρχιακή και τοπική αυτοδιοίκηση όλων των βαθμίδων, οργανισμούς περιφερειακής ανάπτυξης, δημόσιους οργανισμούς καθώς και οργανισμούς του ευρύτερου δημόσιου τομέα που σχετίζονται με τις δραστηριότητες που περιγράφονται στο παρόν άρθρο.

Άρθρο 3

Η ισχύς του παρόντος διατάγματος αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Στην Υπουργό Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων αναθέτουμε τη δημοσίευση και εκτέλεση του παρόντος διατάγματος.

ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟΥ ΔΙΑΤΑΓΜΑΤΟΣ

Δικαίωμα πρόσβασης σε επαγγελματικές δραστηριότητες βάσει προσόντων των Διπλωματούχων Μηχανικών Περιβάλλοντος

Άρθρο 1

Οι Διπλωματούχοι Μηχανικοί Περιβάλλοντος των τμημάτων Μηχανικών Περιβάλλοντος α) της Πολυτεχνικής Σχολής Ξάνθης του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης, β) του Πολυτεχνείου Κρήτης και γ) κάθε άλλου ισότιμου και αντιστοίχου Τμήματος που τυχόν ιδρυθεί ή αναγνωρισθεί στο μέλλον από το Κράτος, καθώς και οι κατέχοντες ισότιμα και αντίστοιχα διπλώματα Πανεπιστημιακών Ιδρυμάτων του εξωτερικού, νομίμως αναγνωρισμένα, στην Ελλάδα, με βάση τις γενικές και τις εξειδικευμένες επιστημονικές γνώσεις που απέκτησαν κατά τη διάρκεια των σπουδών τους δύνανται να απασχολούνται, ατομικά ή σε συνεργασία με επιστήμονες άλλης ειδικότητας, σε όλο το φάσμα του γνωστικού τους αντικειμένου.

Άρθρο 2

1. Για την ανάληψη επαγγελματικών δραστηριοτήτων, τεχνικών, επιστημονικών ευθυνών, μελετών και αναλύσεων απαιτείται άδεια άσκησης επαγγέλματος που απονέμεται από το διευρυμένο Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος, το οποίο καθορίζει:

α. τα 3 Επίπεδα Επιστημονικής, Τεχνικής και Επαγγελματικής Ευθύνης που αντιστοιχούν σε συνήθεις δραστηριότητες, προωθημένες δραστηριότητες και εξειδικευμένες δραστηριότητες καθώς και οι προϋποθέσεις και η διαδικασία εξέλιξης από το ένα επίπεδο στο άλλο, με βάση τις πιστοποιημένες γνώσεις, εμπειρία ή/και Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Σπουδών, εξειδίκευση ή/και Διδακτορικό Δίπλωμα.

β. το φάσμα και τα όρια Επιστημονικής, Τεχνικής και Επαγγελματικής Ευθύνης που αντιστοιχούν σε όλες τις δραστηριότητες που αναφέρονται στη συνέχεια.

Άδειες ασκήσεως επαγγέλματος πτυχιούχων του παρόντος, εκδοθείσες νομίμως πριν τη δημοσίευση αυτού, εξακολουθούν να ισχύουν.

Άρθρο 3

Οι Διπλωματούχοι Μηχανικοί Περιβάλλοντος με βάση τα προσόντα τους παράλληλα ή από κοινού με άλλους μηχανικούς και επιστήμονες δύναται να ασκήσουν επαγγελματικές δραστηριότητες ενδεικτικά στα εξής πεδία:

1. Διαχείριση Υδατικών Πόρων – Υδραυλική

2. Υγρά απόβλητα – Ρύπανση υδάτων

3. Στερεά απόβλητα.

4. Ποιότητα Αέρα και Κλιματική Αλλαγή,

5. Βιομηχανία και Περιβάλλον,

όσον αφορά σε σχεδιασμό, διαχείριση, λειτουργία, μέτρηση και παρακολούθηση, έλεγχο ποιότητας, συστημάτων περιβάλλοντος, εγκαταστάσεων προστασίας και διαχείρισης περιβάλλοντος με κοινωνικούς, οικονομικούς, επιστημονικούς και τεχνικούς όρους αειφορίας.

Οι διπλωματούχοι Μηχανικοί περιβάλλοντος με έμφαση δύνανται να ασχολούνται και διαμορφώνουν παράλληλα ή από κοινού με άλλους μηχανικούς και επιστήμονες τις ακόλουθες δραστηριότητες:

6. Περιβαλλοντική Πολιτική και Διαχείριση και ειδικότερα όσον αφορά σε:

- Διαχείριση Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος

- Διαχείριση και προστασία παράκτιων περιοχών

- Σχέδια δράσης για την προστασία της ατμόσφαιρας

- Διαχείριση περιβαλλοντικά ευαίσθητων ή ιδιαίτερου οικολογικού ενδιαφέροντος και αισθητικού κάλλους περιοχών

- Διαχείρισης Περιβαλλοντικής Πληροφορίας

- Μελέτες στρατηγικής για την βελτίωση της ποιότητας του περιβάλλοντος

- Νομοθεσία περιβάλλοντος

- Στρατηγικές μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων

- Προγράμματα τοπικής και περιφερειακής ανάπτυξης (Local Agenda 21, Habitat Agenda)

- Περιβαλλοντικός σχεδιασμός φυσικού και ανθρωπογενούς περιβάλλοντος

- Δημόσια υγιεινή

- Εξοικονόμηση ενέργειας

- Διαχείριση ενεργειακών πόρων και αξιοποίηση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας

- Παραγωγή ενέργειας από στερεά απόβλητα (θερμική επεξεργασία, αναερόβια χουμοποίηση), Χ.Υ.Τ.Α. (βιοαέριο) και υγρά απόβλητα

- Σχεδιασμός και υλοποίηση προγραμμάτων περιβαλλοντικής ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης φορέων και πολιτών

- Εκστρατείες ενημέρωσης του κοινού για αποδοχή περιβαλλοντικών μέτρων και πολιτικών

- Εκστρατείες ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του κοινού σε περιβαλλοντικά προγράμματα

- Επιμόρφωση φορέων του δημόσιου και ιδιωτικού φορέα

7. Περιβαλλοντική Αξιολόγηση και Έλεγχος και ειδικότερα όσον αφορά σε:

- Περιβαλλοντική αδειοδότηση τεχνικών έργων, προγραμμάτων και σχεδίων

- Ειδικά θέματα εκτίμησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων: Θόρυβος, Δονήσεις, Αέρια ρύπανση, Οπτική παρείσδυση

- Έλεγχος συμμόρφωσης με την ισχύουσα περιβαλλοντική νομοθεσία

- Δημόσια υγιεινή και ανάλυση επικινδυνότητας

- Διαμόρφωση περιβαλλοντικών δεικτών

- Ανάπτυξη συστημάτων περιβαλλοντικού ελέγχου (Eco audit )

- Εφαρμογές τεχνολογιών αντιρρύπανσης

- Μετρήσεις περιβαλλοντικών παραμέτρων και παρακολούθηση επιπτώσεων (Monitoring)

Οι διπλωματούχοι Μηχανικοί Περιβάλλοντος με βάση τα προσόντα τους ασχολούνται ως ελεύθεροι επαγγελματίες, ως μισθωτοί, ως παρέχοντες υπηρεσίες, συμβουλές ή γνωματεύσεις με οποιαδήποτε εργασιακή σχέση ενδεικτικά σε τομείς επαγγελματικής δραστηριότητας:

- Στη διοίκηση και στελέχωση υπηρεσιών του Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα, καθώς και Διεθνών Οργανισμών, που σχετίζονται με σχεδιασμό και εφαρμογή προγραμμάτων προστασίας, ανάπτυξης και εν γένει διαχείρισης του φυσικού και ανθρωπογενούς περιβάλλοντος και την παραγωγή δημοσίων και ιδιωτικών τεχνικών και βιομηχανικών έργων που αφορούν με το αντικείμενο αυτό.

- Στο σχεδιασμό και την εφαρμογή προγραμμάτων προστασίας, ανάπτυξης, αποκατάστασης και εν γένει διαχείρισης του φυσικού και ανθρωπογενούς περιβάλλοντος και την παραγωγή δημοσίων και ιδιωτικών τεχνικών και βιομηχανικών έργων που αφορούν το περιβάλλον.

- Στην εκπόνηση και/ή τον έλεγχο μελετών διαχείρισης, προστασίας και αποκατάστασης του περιβάλλοντος, καθώς και μελετών περιβαλλοντικών επιπτώσεων, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία.

- Σε εκπαιδευτικά, ερευνητικά και συμβουλευτικά καθήκοντα σε θέματα περιβάλλοντος στο Δημόσιο ή τον Ιδιωτικό τομέα.

Άρθρο 4

1) Οι Διπλωματούχοι Μηχανικοί Περιβάλλοντος δύνανται να αναλαμβάνουν επαγγελματική και επιστημονική ευθύνη υπογράφοντας παράλληλα ή από κοινού με άλλες ειδικότητες μηχανικών, σύμφωνα με τον νόμο μελέτες τόσο για δημόσια έργα όσο και για τα ιδιωτικά έργα στις κάτωθι κατηγορίες:

- «Μελέτες Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων» και συγκεκριμένα:

• τις μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων δημοσίων ή ιδιωτικών έργων και δραστηριοτήτων.

• τις ειδικές περιβαλλοντικές μελέτες.

• τις μελέτες προστασίας και διαχείρισης περιβάλλοντος (π.χ. διαχείρισης ατμόσφαιρας, αερίων αποβλήτων, διαχείρισης υδάτων, υγρών αποβλήτων, απορριμμάτων, τοξικών και επικίνδυνων αποβλήτων, θορύβων δονήσεων και κραδασμών, βιοτόπων, οικοτόπων, ευαίσθητων οικοσυστημάτων και γενικότερα συνόλων ή στοιχείων φύσης).

• τις μελέτες αποκατάστασης περιβάλλοντος και ρυπασμένων αποδεκτών (π.χ. επιφανειακών και υπογείων υδάτων, εδάφους).

• Οι Διπλωματούχοι Μηχανικοί Περιβάλλοντος εκπονούν Μελέτες Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για ιδιωτικά έργα ή δραστηριότητες, αμέσως μετά τη λήψη της Άδειας Άσκησης του επαγγέλματός τους.

- «Μελέτες Χημικών Διεργασιών» όσον αφορά σε εγκαταστάσεις επεξεργασίας στερεών, υγρών και αερίων βιομηχανικών αποβλήτων, επεξεργασίας ύδατος, αστικών λυμάτων και στερεών και επικινδύνων απορριμμάτων και συγκεκριμένα την α) εκπόνηση πραγματογνωμοσυνών, β) εκπόνηση και επίβλεψη εκτέλεσης μελετών και γ) υπεύθυνη τεχνική επίβλεψη λειτουργίας και συντήρησης που αφορούν τις συγκεκριμένες χημικές εγκαταστάσεις. Οι διπλωματούχοι Μηχανικοί Περιβάλλοντος μπορούν να συμβάλουν σε μελέτες εγκαταστάσεων υγιεινής και ασφάλειας εργασιακών χώρων που έχουν σκοπό την προστασία από κινδύνους δηλητηρίασης ή μόλυνσης.

- Μελέτες Αντιρρυπαντικής Τεχνολογίας Ατμοσφαιρικών Ρύπων

- «Μελέτες επεξεργασίας και διάθεσης υγρών αποβλήτων»

- «Μελέτες διαχείρισης στερεών αποβλήτων»

- Σε «Μελέτες Υδραυλικών Έργων» οι Διπλωματούχοι Μηχανικοί Περιβάλλοντος μπορούν να συμβάλουν όσον αφορά στον περιβαλλοντικό σχεδιασμό, στην αποτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων και στη διαχείριση και προστασία του περιβάλλοντος.

- Σε «Υδρογεωλογικές Μελέτες», οι Διπλωματούχοι Μηχανικοί Περιβάλλοντος μπορούν να συμβάλουν όσον αφορά στον περιβαλλοντικό σχεδιασμό, στην αποτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων και στη διαχείριση και προστασία του περιβάλλοντος σε σχέση με την προστασία φυσικών αποδεκτών και αποκατάστασης ρυπασμένων περιοχών.

- Σε «Μελέτες φυτοτεχνικής διαμόρφωσης περιβάλλοντος χώρου και έργων πρασίνου», οι Διπλωματούχοι Μηχανικοί Περιβάλλοντος μπορούν να συμβάλουν όσον αφορά στον περιβαλλοντικό σχεδιασμό, στην αποτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων και στη διαχείριση και προστασία του περιβάλλοντος για την προστασία και αποκατάσταση ρυπασμένων περιοχών (φυτοεξυγείανση)

- Σε «Μελέτες Συγκοινωνιακών Έργων», οι Διπλωματούχοι Μηχανικοί Περιβάλλοντος μπορούν να συμβάλουν όσον αφορά στον περιβαλλοντικό σχεδιασμό, στην αποτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων και στη διαχείριση και προστασία του περιβάλλοντος συγκοινωνιακών έργων, μελέτες θορύβου, αέριας ρύπανσης.

- Σε «Γεωτεχνικές Μελέτες και Έρευνες», οι Διπλωματούχοι Μηχανικοί Περιβάλλοντος μπορούν να συμβάλουν όσον αφορά στον περιβαλλοντικό σχεδιασμό, στην αποτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων και στη διαχείριση και προστασία του περιβάλλοντος για την αποκατάσταση υπαρχόντων χώρων διάθεσης απορριμμάτων (ΧΔΑ) (Θεμελίωση, ορύγματα, αναχώματα, στεγάνωση, κάλυψη).

2) Οι Διπλωματούχοι Μηχανικοί Περιβάλλοντος δύνανται να αναλαμβάνουν την ευθύνη κατασκευής με τα αντίστοιχα δικαιώματα:

Έργα καθαρισμού και επεξεργασίας Νερού, Υγρών και Στερεών και Αέριων Αποβλήτων καθώς και προστασίας και διαχείρισης περιβάλλοντος.

3) Οι Διπλωματούχοι Μηχανικοί Περιβάλλοντος με βάση τα προσόντα τους δύνανται να ασκούν καθήκοντα:

• επιθεωρητών περιβάλλοντος στη δημόσια διοίκηση, και ΟΤΑ,

• ερευνητών σε ερευνητικά κέντρα σε ΑΕΙ, επιχειρήσεις ιδιωτικού τομέα και οργανισμούς,

• επιθεωρητών ελέγχου ποιότητας της ατμόσφαιρας και εφαρμογής της συνθήκης του Κυότο.

• υπεύθυνων τήρησης περιβαλλοντικών όρων και διαχείρισης περιβάλλοντος σε επιχειρήσεις, και

• τεχνικών ασφαλείας.

Άρθρο 5

Η ισχύς του παρόντος αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Στην Υπουργό Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων αναθέτουμε τη δημοσίευση και εκτέλεση του παρόντος διατάγματος.