Ευχαριστώ τον κ. Μουσουρούλη γιατί πέρα από την γραπτή ερώτηση, με την ερώτηση που κατέθεσε εδώ, μου δίνει την ευκαιρία να εξηγήσω περισσότερο την πολιτική που ακολουθούμε στο Υπουργείο Παιδείας σε σχέση με την δημιουργία νέων τμημάτων.
Το πρώτο πράγμα που θέλω να κάνω είναι μια διευκρίνιση. Δεν ανεστάλη η λειτουργία του Τμήματος. Πρόκειται για μια πολιτική απόφαση, όπως είχα πει και στην γραπτή απάντηση, να μην λειτουργήσουν νέα Τμήματα στα Πανεπιστήμια.
Η απόφαση αυτή δεν ήταν μια εύκολη απόφαση. Και δεν ήταν εύκολη απόφαση γιατί πράγματι για πολλά από αυτά τα Τμήματα που είχαν προχωρήσει, κατά κάποιο τρόπο, και είχαν υπάρξει συζητήσεις, είναι γνωστό -και το ξέρουμε και εμείς- ότι υπάρχει ενδιαφέρον τόσο από τις τοπικές κοινωνίες και τους εκπροσώπους τους όσο και από τα Ιδρύματα στα οποία θα λειτουργούσαν τα Τμήματα αυτά.
Όμως πιστεύω ότι υπάρχουν μερικά βασικά ερωτήματα που θα πρέπει να απαντήσει κανείς πριν αποφασίσει να προχωρήσει σε ίδρυση Τμημάτων. Και μεταξύ αυτών των ερωτημάτων είναι και το εξής: Λειτουργούν σήμερα στα Πανεπιστήμια 280 Τμήματα. Υπάρχουν άλλα 212, νομίζω, Τμήματα στα Τεχνολογικά Εκπαιδευτικά Ιδρύματα.

Αναρωτιέται κανείς: αυτός ο μεγάλος αριθμός Τμημάτων τι έχει προσφέρει στη λειτουργία του Πανεπιστημίου, τι έχει προσφέρει στην ελληνική κοινωνία; Είναι αυτή η προσέγγιση εκείνη που θα βελτιώσει τη λειτουργία των Πανεπιστημίων και θα ανταποκριθεί στις προσδοκίες των τοπικών κοινωνιών;

Αν μου επιτρέπετε, θα απευθύνω και εγώ ένα ερώτημα: Τι είναι εκείνο το οποίο θα διαφοροποιούσε τη λειτουργία του Πανεπιστημίου Αιγαίου, εάν λειτουργούσε αυτό το Τμήμα; Οτιδήποτε είναι αυτό, αναρωτιέμαι -και θα απαντήσω στη δευτερολογία μου- αν θα μπορούσε να γίνει με έναν διαφορετικό τρόπο, χωρίς το υπερβολικό κόστος που προκαλεί στον κρατικό προϋπολογισμό η δημιουργία ενός Τμήματος.
Σας ευχαριστώ.

ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ (Ροδούλα Ζήση): Ευχαριστούμε τον κύριο Υπουργό. Το λόγο έχει τώρα ο ερωτών Βουλευτής κ. Κωνσταντίνος Μουσουρούλης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΥΣΟΥΡΟΥΛΗΣ: Ευχαριστώ πολύ, κυρία Πρόεδρε.
Κύριε Υπουργέ, λυπάμαι αλλά η απάντηση δεν με ικανοποιεί. Καταρχήν τα ερωτήματα αυτά πρέπει να τεθούν στον Πρύτανη, ο οποίος κατά τη γνώμη μου θα έπρεπε να είχε κληθεί από τον αγαπητό συνάδελφο του ΠΑΣΟΚ και Πρόεδρο της Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων να συζητήσει στρατηγικά θέματα και θέματα ανάπτυξης και πολιτικής του Πανεπιστημίου του Αιγαίου…….

ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ (Ροδούλα Ζήση): Ευχαριστούμε τον κύριο Μουσουρούλη.
Κύριε Υπουργέ, έχετε το λόγο για να απαντήσετε.

ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΡΕΤΟΣ (Υφυπουργός Παιδείας, Διά Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων):
Νομίζω ότι η επιχειρηματολογία σας στηρίζεται στην υπόθεση ότι υπάρχουν άλλοι λόγοι εκτός από τους ουσιαστικούς εκπαιδευτικούς που προκάλεσαν αυτήν την απόφαση. Σας διαβεβαιώνω ότι δεν υπάρχει κανείς άλλος.
Θα σας κάνω καταρχήν μια ερώτηση και στη συνέχεια θα κάνω μια τοποθέτηση για να δείτε πώς αντιμετωπίζουμε αυτό το θέμα. Υπάρχει χώρα στον κόσμο που ιδρύονται νέα Τμήματα; Εάν μπορείτε να μου εμφανίσετε μια χώρα από την πλουσιότερη έως την φτωχότερη που δημιουργούνται νέα Τμήματα, θα είχαμε μια ενδιαφέρουσα συζήτηση. Υπάρχει χώρα στον κόσμο που δημιουργείται Πανεπιστήμιο με τροπολογία σε νόμο; Εάν υπάρχει μια τέτοια χώρα θα είχαμε μια ενδιαφέρουσα συζήτηση. Θέλετε να σας πω λεπτομέρειες για ποιο Πανεπιστήμιο αναφέρομαι; Φαντάζομαι το ξέρετε.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΥΣΟΥΡΟΥΛΗΣ: Ό,τι χρειάζεται να κλείσει…

ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΡΕΤΟΣ (Υφυπουργός Παιδείας, Διά Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων):
Μάλιστα δύο ή τέσσερις μέρες πριν από τις εκλογές.
Όσον αφορά την ουσία της εκπαίδευσης θα επαναλάβω κάτι που έχω πει και στους Πρυτάνεις: εάν θεωρούν ότι ένα γνωστικό αντικείμενο έχει ενδιαφέρον, η νομοθεσία επιτρέπει τη δημιουργία προγραμμάτων σπουδών, χωρίς να απαιτείται η ίδρυση νέου Τμήματος. Εάν επομένως ένα τέτοιο πρόγραμμα σπουδών έχει ενδιαφέρον για το Πανεπιστήμιο και για την ελληνική νεολαία, ας προχωρήσει το Πανεπιστήμιο να φτιάξει ένα πρόγραμμα σπουδών, όχι τμήμα που απαιτεί υποδομές, διοικητικό προσωπικό, νέους διδάσκοντες.
Τώρα για τα άλλα θέματα που είπατε ότι ακυρώθηκε κάποια δραστηριότητα, καμία δραστηριότητα δεν ακυρώνεται αν δεν υπάρχει λόγος, αν δηλαδή δεν έχει διαπιστωθεί ότι αυτή η δραστηριότητα δεν συνεισφέρει ουσιαστικά. Είναι φανερό. Βρισκόμαστε σε μια περίοδο που θα πρέπει να επανεξετάσουμε όλες τις δραστηριότητες και τη σκοπιμότητά τους. Αυτό δεν έχει καμία σχέση με το εάν Δήμαρχος είναι ο Α ή ο Β ή αν έχει γίνει με την προηγούμενη κυβέρνηση ή με την προ- προηγούμενη κυβέρνηση.
Η όλη μας προσπάθεια είναι να διαμορφώσουμε σε όλα τα επίπεδα της εκπαίδευσης ένα τέτοιο πλαίσιο λειτουργίας που να είναι αποδοτικό για τη νεολαία της χώρας μας, λαμβάνοντας υπόψη και το κόστος, το οποίο απαιτείται για αυτό, να είναι πραγματικά ουσιαστικό και να αποδίδει.
Σας ευχαριστώ.

Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση.

Σας μεταφέρω και τον χαιρετισμό της Υπουργού, η οποία, λόγω των υποχρεώσεων στην Βουλή για το νομοσχέδιο, δεν μπόρεσε να έλθει.

Είναι μια ενδιαφέρουσα συγκυρία το ότι έχετε σήμερα την 63η σύνοδο. Συμβαίνει να θυμάμαι την 1η  σύνοδο στα τέλη της δεκαετίας του ’80 και τις διαβουλεύσεις που προηγήθηκαν. Θα ήταν χρήσιμη μια ιστορική αναδρομή στην περίοδο που πέρασε. Θα επανέλθω σύντομα με ένα σχόλιο.

Ζούμε την μεγαλύτερη μεταπολεμική κρίση που πέρασε η χώρα μας. Η κρίση αυτή αποτελεί, όμως, και ευκαιρία για τα πανεπιστήμια.
Αν κανείς δει ιστορικά την εξέλιξη των πανεπιστημίων διεθνώς, θα παρατηρήσει ότι όλες οι μεγάλες αλλαγές ήταν αποτέλεσμα μεγάλων κρίσεων. Και όχι μόνο αυτό. Σε μεγάλες κρίσεις, τα πανεπιστήμια αποτέλεσαν κινητήριο μοχλό υπέρβασης των κρίσεων. Σε άλλες περιόδους, η απαξίωση των πανεπιστημίων συνέβαλε στην δημιουργία κρίσεων.

Η ευρύτερη διεθνής οικονομική κρίση που εκδηλώθηκε το 2008 συνετάραξε την λειτουργία των πανεπιστήμιων. Όσοι παρακολουθούν τις εξελίξεις γνωρίζουν τι έχει συμβεί. Η κρίση αυτή επηρέασε το ίδιο τα μεγάλα ιδιωτικά πανεπιστήμια όπως το Harvard, το Stanford και το Yale, αλλά και τα σημαντικότερα δημόσια όπως του Berkeley και του Sydney.

Πέρυσι, έγιναν διεθνείς συναντήσεις, όπου συζητήθηκε το μέλλον των πανεπιστημίων σε συνέχεια της κρίσης. Ήδη, πολλά πανεπιστήμια αλλάζουν φυσιογνωμία ώς αποτέλεσμα αυτής.

Ας έλθουμε στα δικά μας.

Μίλησα για ιστορική αναδρομή. Στο τέλος της δεκαετίας του ’80, όταν έγινε η πρώτη σύνοδος, μιλούσαμε για την σύνθεση των εκλεκτορικών σωμάτων και τις επιτροπές ερευνών. Σήμερα, συμβαίνει το ίδιο. Μιλάμε για τα ίδια πράγματα. Υπάρχουν, μάλιστα, τροπολογίες στην Βουλή για τα θέματα αυτά που εσείς ζητήσατε.

Στην 20ετία που μεσολάβησε, έγιναν προσπάθειες μεταρρυθμίσεων και απέτυχαν.

Τέτοιες αλλαγές επεδίωξαν χωρίς επιτυχία υπουργοί που παρέμειναν για μεγάλο χρονικό διάστημα (Γιώργος Σουφλιάς, Γεράσιμος Αρσένης, Μαριέττα Γιαννάκου). Αιτία της αποτυχίας ήταν, κατά την γνώμη μου, η εσωστρέφεια των προσπαθειών αυτών. Γιατί η εσωστρέφεια  μας εξωθεί να καταπιανόμαστε με τα τεχνικά προβλήματα του μικρόκοσμου που δημιουργήσαμε και να χάνουμε την ευρύτερη εικόνα, κάνοντας μικρορυθμίσεις/μερεμέτια αντί για τις δομικές αλλαγές που χρειάζονται.

Όπως είχε πει ο πρωθυπουργός σε ομιλία του στην Βουλή ως αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, το ελληνικό πανεπιστήμιο όπως το ξέραμε έχει κλείσει  τον κύκλο του.

Γιατί όμως αντίστοιχες προσπάθειες σε άλλες χώρες ήταν επιτυχείς;

Γιατί προσπάθησαν να δουν μακριά και να ακολουθήσουν πετυχημένες πρακτικές και όχι να πρωτοτυπήσουν. Και είτε θέλουμε να το παραδεχθούμε είτε όχι, οι πρακτικές αυτές έχουν σημειωθεί κυρίως στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Αυτές τις προσεγγίσεις χρησιμοποίησαν χώρες όπως η Δανία, η Φινλανδία, η Γαλλία, το Λουξεμβούργο, και η Νορβηγία, για να αναφέρω μερικές.

Τα μικρά Γαλατικά χωριά που έχουν τον μαγικό ζωμό και μπορούν και αντιστέκονται και λειτουργούν με τους δικούς τους όρους, ανεξάρτητα από τον υπόλοιπο κόσμο, υπάρχουν μόνο στα κόμικς.

Ήρθε η ώρα για μια άλλη λειτουργία του πανεπιστημίου, για μία δομική αλλαγή, που θα βασίζεται στην αυτοτέλεια σε συνδυασμό με την κοινωνική λογοδοσία. Πριν αναφερθώ πιο εκτενώς σ’ αυτήν, θα θίξω μερικά επιμέρους θέματα και πολιτικές.

Έρευνα
Η ενσωμάτωση ΓΓΕΤ στο Παιδείας αποτελεί μια σημαντική πολιτική επιλογή της κυβέρνησης.  Στόχος είναι να οδηγηθούμε σε μια ουσιαστική πολιτική έρευνας που θα αλλάξει πλήρως την μέχρι σήμερα ακολουθούμενη πρακτική της απλής κατανομής χρημάτων. Διατυπώσεις όπως «χρειάζεται ζεστό χρήμα»,  «τα πανεπιστήμια έχουν στεγνώσει», σε σχέση με τα κονδύλια του ΕΠΕΑΕΚ δεν συνάδουν με πολιτική έρευνας. Έρευνα με όρους αγοράς δεν γίνεται.  Δεν θα μοιράζουμε τριχίλιαρα, όπως έγινε με τις φωτιές.

Επίσης, η χρήση εξωτερικών αξιολογητών αποτελεί κυβερνητική επιλογή.
Στον Ηράκλειτο έγινε ήδη. Στον Θαλή θα πάμε ένα βήμα παραπέρα. Θα ζητηθεί περίληψη των προτάσεων που έχουν υποβληθεί στα αγγλικά σε ηλεκτρονική μορφή για να χρησιμοποιηθούν και ξένοι αξιολογητές. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν κατάλληλοι και αξιόλογοι επιστήμονες στην Ελλάδα για να αξιολογήσουν ερευνητικές προτάσεις. Πρέπει, όμως, να ξεφύγουμε από την εσωστρέφεια και τα κριτήριά μας να ανταποκρίνονται στις διεθνείς πρακτικές. Φαντάζομαι ότι και σε άλλες χώρες –περιλαμβανομένων των περισσότερο «προηγμένων» ερευνητικά– υπάρχουν κατάλληλοι επιστήμονες για να αξιολογήσουν ερευνητικές προτάσεις. Παρ’ όλα αυτά ,όμως, ακολουθούν αυτήν την πρακτική. Πρέπει, επομένως, να ξεπεράσουμε εσωστρεφή συμπλέγματα.

Μου έκανε εντύπωση ότι, πριν από μερικούς μήνες, μου ζητήθηκε να αξιολογήσω ερευνητική πρόταση που είχε υποβληθεί στην Πορτογαλία. Πρόταση που είχε υποβληθεί στα αγγλικά και που όλα τα στοιχεία τόσο της πρότασης όσο και της αξιολόγησης γίνονται μέσω ιστοσελίδας. Δεν βλέπω γιατί η Ελλάδα πρέπει να υστερεί σε αυτό το σημείο.

Η ενσωμάτωση της έρευνας στο Υπουργείο Παιδείας επιτρέπει και άλλους προβληματισμούς πολιτικής. Ποιες πρέπει να είναι οι σχέσεις των ερευνητικών κέντρων με τα πανεπιστήμια; Πώς πρέπει να συνεργάζονται; Άλλες ευρωπαϊκές χώρες έχουν προχωρήσει σε συγχωνεύσεις ερευνητικών κέντρων και πανεπιστημίων. Ποιοι λόγοι που τους οδήγησαν σε αυτή την απόφαση; Ποια ήταν τα αποτελέσματα;

Ο διαχωρισμός της έρευνας σε βασική και εφαρμοσμένη αποκτά όλο και λιγότερη σημασία – ιδιαίτερα, με την όλο και περισσότερο αυξανόμενη βαρύτητα που αποδίδεται στην διεπιστημονική έρευνα (interdisciplinarity). Άλλωστε, η βασική έρευνα έχει πολλές φορές οδηγήσει σε διαφορετικές χρονικές στιγμές σε εξαιρετικά σημαντικά πρακτικά αποτελέσματα.

 Αυτό στο οποίο πρέπει να επικεντρώνεται κανείς είναι η ποιότητα.

Πρέπει να μελετήσουμε  με προσοχή και την σχέση έρευνας και βιομηχανίας/επιχειρήσεων. Να δούμε πώς μπορούμε να επιδιώξουμε την μεταφορά τεχνογνωσίας (technology transfer) με ταυτόχρονη προάσπιση της θεμελιώδους αποστολής του πανεπιστημίου να παράγει έρευνα χωρίς εξωτερικές δεσμεύσεις. Στο εξωτερικό, ολο και περισσότερο επιχειρήσεις/βιομηχανίες  (πχ. Bell Labs, Microsoft Research) συνεργάζονται ή αναθέτουν ερευνητικά προγράμματα. Πώς μπορούμε να επιδιώξουμε το πανεπιστήμιο να προσφέρει το μέγιστο που μπορεί στην κοινωνία, πέραν του εκπαιδευτικού του έργου;

Αποκλειστικό κριτήριο για την χρηματοδότηση της έρευνας πρέπει να είναι η αριστεία. Χρειάζεται να χρηματοδοτούνται τολμηρές και φιλόδοξες  προτάσεις, έστω και αν τα αναμενόμενα αποτελέσματα δεν είναι «σίγουρα».

Τέλος, πρέπει να μειωθεί η γραφειοκρατία όπως προσπαθούν να κάνουν ξένοι εθνικοί ή και διεθνείς ερευνητικοί οργανισμοί όπως το NSF των ΗΠΑ και το ERC της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 

Επί μέρους θέματα:

Συγγράμματα:  Όπως γνωρίζετε,  αποτελεί κυβερνητική πολιτική η αντικατάσταση του συστήματος συγγραμμάτων με το ψηφιακό βιβλίο.
Θα παρακαλούσα όπως η σύνοδος ορίσει μια επιτροπή για να συζητήσουμε τα θέματα που αφορούν τους συγγραφείς και την αποζημίωσή τους για τα συγγραφικά δικαιώματα.

Η ομοιομορφία στην εκπαίδευση: Πρέπει πλέον να ξεφύγουμε από την πρακτική αυτή. Διαχρονικά στην Ελλάδα εθεωρείτο ότι η ομοιομορφία εξασφαλίζει ισότητα ευκαιριών. Είναι βέβαιο ότι, ακόμα και αν αυτό ήταν αλήθεια μέχρι κάποια στιγμή, δεν συμβαίνει πλέον. Οι μελέτες δείχνουν όλο και περισσότερο ότι στις σχολές υψηλής ζήτησης γίνονται δεκτοί νέοι από οικογένειες που έχουν κοινωνικά και οικονομικά πλεονεκτήματα. Πρέπει να δείξουμε την ευελιξία να προσαρμόσουμε το δόγμα των ίσων ευκαιριών –διότι πρέπει να είναι δόγμα – στις παρούσες συνθήκες. Μία πολιτική που ήταν προοδευτική πριν από 20 χρόνια δεν παραμένει απαραίτητα προοδευτική σήμερα. Δεν είναι τυχαίο που στην Γαλλία, όπου η ομοιομορφία αποτελούσε οδηγό στο όνομα της δημοκρατικής ισότητας, επικρατεί σήμερα έντονος προβληματισμός για τις στρεβλώσεις που αυτή πλέον δημιουργεί σήμερα.

Προχωρώντας και σε άλλα ζητήματα, νομίζω ότι αυτά μπορούν να ομαδοποιηθούν σε τρεις κατηγορίες.

Η πρώτη κατηγορία αφορά προβλήματα, η επίλυση των οποίων εξαρτάται από την πολιτεία. Μεταξύ αυτών είναι θέματα που θέσατε εδώ,  όπως  π.χ. οι τετραετείς προγραμματισμοί, τα μεταπτυχιακά προγράμματα, οι νέες θέσεις διδασκόντων, ο χωροταξικός σχεδιασμός των ιδρυμάτων, τα επαγγελματικά δικαιώματα, η διάρκεια σπουδών, οι απονεμόμενοι τίτλοι κλπ. Όσα από αυτά έχουν οικονομική διάσταση θα εξετασθούν όταν σταθεροποιηθεί η οικονομική κατάσταση  και έχουμε σαφή εικόνα των οικονομικών δυνατοτήτων του κράτους. Το θεσμικό τους μέρος θα αντιμετωπιστεί στο πλαίσιο των αλλαγών που θα δρονολογηθούν.

Η δεύτερη κατηγορία αφορά προβλήματα, για την δημιουργία των οποίων την ευθύνη έχει η πολιτεία, αλλά καθοριστική συμβολή στην διόγκωσή τους είχαν  και τα ίδια τα πανεπιστήμια. Για να αναφέρω μερικά παραδείγματα, μιλώ για την προσπάθεια αύξησης των μελών ΔΕΠ χωρίς να υφίστανται πραγματικές ανάγκες, την αλόγιστη συγκρότηση προγραμμάτων μεταπτυχιακών σπουδών (ο αριθμός των οποίων έχει φθάσει ήδη στα 511),  και την αλόγιστη δημιουργία τμημάτων. Όλα τα πανεπιστήμια έκαναν προτάσεις για την δημιουργία νέων τμημάτων και κανένα -μα κανένα- δεν προχώρησε στην δημιουργία νέων προγραμμάτων σπουδών που να είναι περισσότερο ευέλικτα και να έχουν μικρότερο κόστος. Και αυτό γιατί, ίσως,  δεν υπήρχε το κίνητρο.

Η τρίτη κατηγορία αναφέρεται σε θέματα που δεν γνωρίζω αν τέθηκαν στην σύνοδό σας και αφορούν την ακαδημαϊκή δεοντολογία και κουλτούρα, αλλά και την διαφάνεια, και τα οποία αποτελούν αποκλειστικά εσωτερική υπόθεση των πανεπιστημίων, για τα οποία η κατάσταση δεν φαίνεται να είναι ικανοποιητική.  Αναφέρομαι, για παράδειγμα, στον έλεγχο των εκλογών μελών ΔΕΠ (όχι μόνο στον έλεγχο νομιμότητας αλλά και στον έλεγχο της ουσίας και της ποιότητας των εκλογών), στην διαφάνεια της διαχείρισης των επιτροπών ερευνών, στην λογοκλοπή κλπ.

Θα κάνω, τέλος, μια αναφορά στις θητείες των πρυτανικών αρχών μια και τέθηκε αυτό το θέμα. Η ηγεσία του υπουργείου πήρε, από την αρχή, σαφή θέση για να μην δημιουργηθεί η καχυποψία ότι η θέση αυτή αφορά πρόσωπα. Πιστεύουμε ότι οι νομοθετικές ρυθμίσεις πρέπει να γίνονται όταν κανείς έχει να φέρει κάτι το νέο και το καλύτερο από αυτό που ισχύει και όχι απλά για να ακυρώσει μια ενέργεια των προκατόχων του. Και εμείς πιστεύουμε ότι αλλαγή στο θέμα αυτό πρέπει να γίνει όταν αποφασίσουμε ακριβώς τι περιμένουμε από την διοίκηση των πανεπιστημίων. Προς το παρόν, αυτό που αποφασίσαμε είναι η ηγεσία του υπουργείου να μην έχει την παραμικρή εμπλοκή στις εκλογές πρυτάνεων. Και αυτό το εφαρμόζουμε με συνέπεια. Ο ίδιος, αν και πανεπιστημιακός, δεν γνωρίζω καν ποιοι είναι υποψήφιοι στα διάφορα πανεπιστήμια. Για λόγους τάξεως, δεν έχω συναντήσει –και αποφεύγω να συναντήσω- οποιονδήποτε είναι ή έχει πρόθεση να είναι υποψήφιος.

Το παρόν και το μέλλον

Πολλοί έχουν διατυπώσει την άποψη ότι, για να είναι αποτελεσματική η οποιαδήποτε αλλαγή στην εκπαίδευση, πρέπει να είναι αποτέλεσμα ευρύτερης συναίνεσης.

Το 2007, υπήρξε μια τέτοια ευκαιρία που, δυστυχώς, χάθηκε. Όταν εσυζητείτο το νομοσχέδιο της τότε κυβέρνησης στην επιτροπή μορφωτικών υποθέσεων, ο σημερινός πρωθυπουργός παρέστη στην επιτροπή μορφωτικών υποθέσεων (ήταν η πρώτη φορά που συνέβαινε κάτι τέτοιο) και πρότεινε ένα λιτό σχέδιο νόμου που θα έδινε πλήρη αυτοτέλεια στα πανεπιστήμια με ταυτόχρονη κοινωνική λογοδοσία. Η τότε υπουργός και η κυβέρνηση απέρριψαν αυτή την πρόταση χωρίς καν να την συζητήσουν. Δυστυχώς, οδηγηθήκαμε και πάλι σε μια ακόμα αποτυχημένη μεταρρύθμιση, παρά τις μεγάλες κοινωνικές συγκρούσεις που προηγήθηκαν. Όπως και σε παλαιότερες περιπτώσεις, σπαταλήθηκε ένα τεράστιο κοινωνικό κεφάλιο «ανοχής» και δημιουργήθηκε μία σύγκρουση επι τη βάσει ζητημάτων που ήταν δευτερεούσης σημασίας – πράγμα που το απέδειξε και η συνέχεια.

Ας έλθουμε τώρα στο μέλλον. Έφτασε πια ο χρόνος  να αφήσουμε οριστικά πίσω την εσωστρέφεια και την ανακύκλωση των προβλημάτων του παρελθόντος με επί μέρους ρυθμίσεις και αλλαγές διατάξεων.

Όπως έχει πει και η Υπουργός, μέχρι το τέλος Ιουνίου, θα ανακοινώσουμε τις κατευθύνσεις των δομικών αλλαγών που θα επιδιώξουμε για τα πανεπιστήμια.

Βάση των αλλαγών αυτών θα είναι η πρόταση Γ. Παπανδρέου του 2007, που περιλαμβάνεται και στο προεκλογικό πρόγραμμα του ΠΑΣΟΚ για πλήρη αυτοτέλεια των πανεπιστημίων σε συνδυασμό με αξιολόγηση και κοινωνική λογοδοσία – πρόγραμμα, του οποίου την ευθύνη είχε η σημερινή υπουργός παιδείας.

Οι αλλαγές αυτές θα στηρίζονται στις εξής αρχές:

• Διαμόρφωση πλαισίου για μια νέα σχέση μεταξύ της πολιτείας και του πανεπιστημίου
• Προσδιορισμός των  όρων και προϋποθέσεων που είναι απαραίτητοι για να απομακρυνθεί το πανεπιστήμιο από τον άμεσο έλεγχο της πολιτείας προς ένα σύστημα, όπου τα πανεπιστήμια θα απολαμβάνουν πλήρη αυτονομία με υποχρέωση απολογισμού των πεπραγμένων τους.
• Καθορισμός μιας δέσμης προτάσεων οι οποίες θα επιτρέπουν την δημιουργία αυτών των προϋποθέσεων μέσα στο πλαίσιο  των υπαρχόντων περιορισμών του Συντάγματος για την επίτευξη του στόχου αυτού.

Οι προτάσεις αυτές θα αναφέρονται:

• Σε ένα νέο μοντέλο διοίκησης, όπου η κοινωνία θα έχει μεγαλύτερη συμμετοχή στην στρατηγική ανάπτυξης των πανεπιστημίων.
• Σε νέα μορφή λειτουργίας, όπου τα ελληνικά πανεπιστήμια θα γίνουν αυτόνομα ιδρύματα και θα είναι υπεύθυνα απέναντι στην κοινωνία. 
• Στην μεταφορά της πλήρους ευθύνης διαχείρισης των οικονομικών, συμπεριλαμβανομένης και της μισθοδοσίας ολοκλήρου του προσωπικού, στα ίδια τα πανεπιστήμια.
• Στον προσδιορισμό της σχέσης διδασκαλίας και έρευνας με κατεύθυνση την σύζευξη  έρευνας και εκπαίδευσης.
• Στον καθορισμό της σχέσης μεταξύ πανεπιστημίων και βιομηχανίας με στόχο την διασφάλιση του βασικού σκοπού του πανεπιστημίου για παραγωγή βασικής έρευνας, με ταυτόχρονη προαγωγή της μεταφοράς γνώσης/τεχνολογίας προς όφελος της κοινωνίας.

Οι παραπάνω προϋποθέσεις πρέπει μεταξύ άλλων να συνεπάγονται:

• Την διαμόρφωση από κοινού προσυμφωνούμενων σκοπών  (τόσο σε επίπεδο ιδρύματος όσο και σε επίπεδο τμημάτων) και τον καθορισμό συγκεκριμένων,  επιτεύξιμων, μετρήσιμων επί μέρους στόχων, σε συγκεκριμένο χρονικό ορίζοντα για την πραγματοποίηση  των σκοπών αυτών. Τέτοιοι μετρήσιμοι στόχοι μπορεί να περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τον αριθμό των εισακτέων αλλά και των πτυχιούχων  εντός της χρονικής περιόδου της διάρκειας των σπουδών, την απορροφητικότητα των πτυχιούχων στην αγορά εργασίας μέσα σε συγκεκριμένο χρόνο από την απόκτηση του πτυχίου, τον αριθμό των αποτελεσματικών συνεργασιών και διασυνδέσεων στο πλαίσιο της ευρύτερης ακαδημαϊκής κοινότητας ή / και της κοινωνίας.
•  Την αξιολόγηση από την πολιτεία ή από ανεξάρτητη αρχή της απόδοσης κάθε πανεπιστημίου με βάση συγκεκριμένες προγραμματικές συμφωνίες μεταξύ του πανεπιστημίου και της πολιτείας.
• Την δυνατότητα των πανεπιστημίων να αποφασίζουν σχετικά με την οργανωτική δομή και την διοίκηση του ιδρύματος, θέματα χρηματοδότησης, προσλήψεις προσωπικού και ακαδημαϊκά θέματα, εντελώς ανεξάρτητα από το κράτος- υπό ορισμένους ευρείς κανόνες και αρχές, η διερεύνηση των οποίων θα αποτελέσει μέρος του προβληματισμού.

Αυτά μπορούν να γίνουν μόνο σε συνεργασία με τα πανεπιστήμια. Και αυτό θα κάνουμε, επιδιώκοντας μία γόνιμη ζύμωση με την ακαδημαϊκή κοινότητα και φυσικά την κοινωνία. Στο πλαίσιο, όμως, της ανωτέρω πολιτικής στρατηγικής. Διότι η κυβέρνηση δεν είναι τροχονόμος απόψεων, και στην πολιτική δεν νοείται να μιλάμε για tabula rasa. Υπάρχει πολιτική, την οποία ανέθεσαν οι πολίτες στην κυβέρνηση να υλοποιήσει στις περασμένες εκλογές.

Σας ευχαριστώ.

Το πλήρες κείμενο του νομοσχεδίου βρίσκεται εδώ.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα στοιχεία του Υπουργείου, παρατηρείται ότι, στο σύνολο των κατευθύνσεων, και καθ” όλα τα έτη ισχύος του μέτρου, υπάρχει διψήφιο ποσοστό μαθητών (που ξεπερνά σε ορισμένες περιπτώσεις το 20%) οι οποίοι, ενώ κατά μέσον όρο κατόρθωσαν να συγκεντρώσουν βαθμολογία δέκα, απέτυχαν να περάσουν την βάση στα βασικά μαθήματα της κατεύθυνσής τους – τα μαθήματα εκείνα, δηλαδή, τα οποία συνιστούν τα πλέον ενδεικτικά της καταλληλότητας ενός μαθητή για να σπουδάσει στο φάσμα των Τμημάτων της επιλογής του. Τα στοιχεία αυτά παρουσιάζονται αναλυτικά στους πίνακες που ακολουθούν.

Από το άλλο μέρος, από τα στοιχεία προκύπτει ότι στα τέσσερα χρόνια εφαρμογής του μέτρου, περίπου δύο χιλιάδες μαθητές απέτυχαν να εισαχθούν σε Πανεπιστήμια και ΤΕΙ διότι δεν συγκέντρωσαν μέσο όρο βαθμολογίας άνω του δέκα, αν και κατάφεραν να περάσουν το δέκα στο βασικό μάθημα της κατεύθυνσής τους. Δεν είναι καθόλου σαφές τι κάνει την πρώτη μερίδα μαθητών περισσότερο ή λιγότερο κατάλληλη από την δεύτερη μερίδα, ιδιαίτερα όταν αναλογιστεί κανείς ότι στην διαμόρφωση του μέσου όρου συνεισφέρουν μαθήματα μειωμένης συνάφειας με το αντικείμενο της κατεύθυνσης που επιλέγει ο υποψήφιος.

Χθες μάλιστα, η ίδια η πρώην Υπουργός κα Γιαννάκου, επί Υπουργίας της οποίας θεσπίστηκε το μέτρο, χαρακτήρισε επί λέξει «συμβολική» την ύπαρξη της βάσης του δέκα, παραδεχόμενη την επί της ουσίας αποτυχία του μέτρου να διασφαλίσει την ποιότητα την οποία ευαγγελιζόταν.

Η ύπαρξη μίας τέτοιας αυθαίρετης βάσης (είτε αυτή είναι το δέκα είτε κάτι άλλο) για την διασφάλιση της ποιότητας πάσχει ως πρακτική και ακαδημαϊκά αλλά και στρατηγικά.

Από ακαδημαϊκής απόψεως, ένα τέτοιο μέτρο προσπαθεί να συνδυάσει σε μία εξέταση δύο στόχους εκ διαμέτρου αντίθετους:

α) Την διάγνωση ενός ελαχίστου επιπέδου, που απαιτεί θέματα μειωμένης δυσκολίας.

β) Τον διαγωνισμό με σκοπό να υπάρξει μία αντιπροσωπευτική κατάταξη των υποψηφίων με ευρεία διασπορά, που απαιτεί θέματα αυξημένης δυσκολίας.

Από απόψεως Εθνικής Στρατηγικής, η διαχρονική πολιτική στην Ελλάδα, αλλά και σε όλες τις χώρες της Ευρώπης και της Αμερικής τα τελευταία 20 χρόνια, υπήρξε η προσπάθεια διεύρυνσης της πρόσβασης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση σε όσο το δυνατόν περισσότερους νέους (μαζική τριτοβάθμια εκπαίδευση). Δεν είναι δυνατόν η πολιτεία από την μία να κάνει τεράστιες επενδύσεις σε υποδομές και εκπαιδευτικό προσωπικό για την επίτευξη αυτού του στόχου, και ύστερα η ίδια να οδηγεί σε υποαπασχόληση το ανθρώπινο δυναμικό και τις υποδομές, κατασπαταλώντας τεράστιους πόρους. Σημειώνεται, ότι δεν υπάρχει χώρα στον κόσμο που να έχει κενές θέσεις τριτοβάθμιας εκπαίδευσης τις οποίες μάλιστα να δημιουργεί με τεχνητά φίλτρα.

Η ύπαρξη ενός κριτηρίου ποιότητας για την εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, αποτελεί την απόληξη μίας ριζικότερης αλλαγής στην λογική του συστήματος τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, και δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με όρους επικοινωνιακούς. Οποιοδήποτε τέτοιο κριτήριο θα πρέπει να ενταχθεί σε μία συνολικότερη μελέτη πάνω στην φύση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης που θέλουμε να έχουμε ως χώρα, και θα απαιτήσει δομικές αλλαγές που να αξιοποιούν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τις υπάρχουσες υποδομές.

Στις προθέσεις του Υπουργείου είναι μία συνολικότερη μελέτη πάνω στην δομή της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, και οποιοσδήποτε προβληματισμός πάνω στην λειτουργία του εξεταστικού συστήματος θα πρέπει να ενταχθεί εκεί. Η φυσιογνωμία του εξεταστικού συστήματος είναι αλληλένδετη με την φυσιογνωμία της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, και οποιαδήποτε αποσπασματική αντιμετώπιση των ζητημάτων περί το εξεταστικό είναι καταδικασμένη σε αποτυχία.

Τέλος, πρέπει να τονισθεί ότι το να θεσπιζόταν από φέτος ένα νέο κριτήριο εισαγωγής σε Πανεπιστήμια και ΤΕΙ θα ήταν, πέρα από βεβιασμένο, κατάφορα άδικο για τους μαθητές που προετοιμάζονται για τις Πανελλαδικές εξετάσεις. Δεν είναι δυνατόν ένας διαγωνιζόμενος να προετοιμάζεται επί δύο χρόνια για μία μορφή εξέτασης, και λίγο πριν την έναρξη της διαδικασίας να τροποποιούνται οι κανόνες του παιχνιδιού.

Έχει διατυπωθεί και ο ισχυρισμός ότι δεν πρέπει να μπαίνουν στην τριτοβάθμια εκπαίδευση μαθητές με χαμηλές βαθμολογίες. Σήμερα όμως κανείς δεν μπορεί να εμποδίσει ένα νέο που έχει τελειώσει το Λύκειο να συνεχίσει τις σπουδές του. Και αυτό γίνεται είτε στα ιδιωτικά κολλέγια είτε σε Πανεπιστήμια του εξωτερικού. Και με τις οδηγίες της ΕΕ όταν πάρουν τον τίτλο σπουδών θα μπορούν να αποκτήσουν επαγγελματικά δικαιώματα στην Ελλάδα.

Και μερικές λέξεις για τον λαϊκισμό. Θα ήταν εύκολο για την ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας να διατηρήσει το μέτρο για ικανοποιήσει τους «σοβαρούς αναλυτές» οι οποίοι επιθυμούσαν την διατήρησή της. Αυτό όμως θα ήταν λαϊκισμός. Γιατί θα αγνοούσε την πραγματικότητα και τα στοιχεία μόνο και μόνο για να κερδίσει εντυπώσεις.

Η άμεση κατάργηση της βάσης του 10 επομένως ήταν η μόνη δυνατή επιλογή.

Στοιχεία αναφορικά με την εισαγωγή υποψηφίων σε πανεπιστημιακές σχολές και ΤΕΙ για τα ακαδημαϊκά έτη 2006-07, 2007-08, 2008-09

Από το σχολικό έτος 2005-2006, οι μαθητές και οι απόφοιτοι εξετάζονται σε πανελλαδικό επίπεδο στα τέσσερα (4) μαθήματα κατεύθυνσης και σε δύο (2) μαθήματα γενικής παιδείας, από τα οποία το ένα (1) είναι υποχρεωτικά η Νεοελληνική Γλώσσα.

Κάθε υποψήφιος δικαιούται να δηλώσει στο μηχανογραφικό του δελτίο μέχρι δύο επιστημονικά πεδία. Αν επιλέξει δύο επιστημονικά πεδία, τότε το ένα τουλάχιστον θα έχει μαθήματα αυξημένης βαρύτητας τα μαθήματα της κατεύθυνσης στα οποία εξετάστηκε το σχολικό έτος που απέκτησε την βεβαίωση πρόσβασης. Για το δεύτερο επιστημονικό πεδίο που θα επιλέξει θα πρέπει να έχει εξεταστεί σε εθνικό επίπεδο και στα δύο μαθήματα αυξημένης βαρύτητας του επιστημονικού πεδίου είτε είναι μαθήματα κατεύθυνσης, είτε είναι μαθήματα γενικής παιδείας που τα αντικαθιστούν.

Αν τα επιστημονικά πεδία που προτίθεται να επιλέξει ο υποψήφιος έχουν ως μαθήματα αυξημένης βαρύτητας τα μαθήματα της κατεύθυνσης που εξετάστηκε, τότε ο υποψήφιος αυτός έχει την δυνατότητα να επιλέξει ως δεύτερο μάθημα γενικής παιδείας οποιοδήποτε από τα τέσσερα επιλεγόμενα μαθήματα γενικής παιδείας.

Στην αντίθετη περίπτωση (όπως στην περίπτωση μαθητή θετικής κατεύθυνσης που επιθυμεί  να επιλέξει το 1ο και 2ο επιστημονικό πεδίο), ο υποψήφιος αυτός θα πρέπει να επιλέξει ως δεύτερο μάθημα γενικής παιδείας εκείνο από τα τέσσερα επιλεγόμενα, το οποίο μαζί με το μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας αντικαθιστούν τα μαθήματα αυξημένης βαρύτητας του 1ου επιστημονικού πεδίου.

Για την εξαγωγή των συμπερασμάτων που ακολουθούν έχουν αντληθεί στοιχεία από τις βάσεις της μηχανογράφησης του Υπουργείου Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων.

Τα στοιχεία

Οι πίνακες που ακολουθούν παρουσιάζουν συγκεντρωτικά στοιχεία των επιδόσεων των επιτυχόντων σε Πανεπιστήμια και ΤΕΙ για τα έτη 2006 έως 2009, ανά κατεύθυνση, με βάση τα μαθήματα αυξημένης βαρύτητας του Τμήματος επιτυχίας τους.

Στους πίνακες 1 έως 4 εμφανίζονται συγκεντρωτικά στοιχεία για τα δύο μαθήματα αυξημένης βαρύτητας που ελήφθησαν υπόψη για την εισαγωγή τους χωρίς την πληροφορία ποια ήταν αυτά (για παράδειγμα αν ήταν Μαθηματικά και Φυσική ή Βιολογία και Νεοελληνική Γλώσσα).

Πίνακας 1

Πίνακας 2

Πίνακας 3

Πίνακας 4

Από την εξέταση των παραπάνω πινάκων, προκύπτει σημαντικό ποσοστό μαθητών που έχουν εισαχθεί σε κάποιο Πανεπιστημιακό ίδρυμα ή ΤΕΙ ενώ είχαν βαθμολογία μικρότερη του 10 σε ένα τουλάχιστον από τα δύο βασικά μαθήματα. Συγκεκριμένα, για το έτος 2006 (Πίνακας 1), τα ποσοστά των επιτυχόντων με βαθμό μικρότερο του 10 για το Α΄ μάθημα αυξημένης βαρύτητας κυμαίνονται από 9,2% (863 μαθητές) για τη 2^η κατεύθυνση, έως 24,1% (6066 μαθητές) για τον β΄ κύκλο της 3^ης κατεύθυνσης. Τα αντίστοιχα ποσοστά για το Β΄ μάθημα αυξημένης βαρύτητας κυμαίνονται από 8% (790 μαθητές) για τη 2^η κατεύθυνση έως 22% (5659 μαθητές) για τον β΄ κύκλο της 3^ης κατεύθυνσης.

Για το έτος 2007, τα υψηλότερα ποσοστά των επιτυχόντων με βαθμό μικρότερο του 10 εμφανίζονται στα Α και Β μαθήματα αυξημένης βαρύτητας του 2^ου κύκλου της 3^ης κατεύθυνσης και είναι 20,2% (5727 μαθητές) και 20% (5592) μαθητές, αντίστοιχα.

Για το έτος 2008, το ποσοστό των επιτυχόντων με βαθμό μικρότερο του 10 για το Α΄ μάθημα αυξημένης βαρύτητας του 1^ου κύκλου της 3^ης κατεύθυνσης εκτοξεύεται στο 30% (7382 μαθητές) και για το Β΄ μάθημα αυξημένης βαρύτητας φτάνει στο 14,6% (3604 μαθητές) στον 2^ο κύκλο της 3^ης κατεύθυνσης.

Τέλος, για το έτος 2009, το υψηλότερο ποσοστό επιτυχόντων με βαθμό μικρότερο του 10 παρατηρείται, όσον αφορά το Α΄ μάθημα αυξημένης βαρύτητας, στον 1^ο κύκλο της 3^ης κατεύθυνσης στο 19,5% (92 μαθητές), ενώ για το Β΄ μάθημα αυξημένης βαρύτητας, στον 2^ο κύκλο της 3^ης κατεύθυνσης στο 12,8% (3137 μαθητές).

Στον πίνακα 5, παρουσιάζονται ενδεικτικά ποσοστά των επιτυχόντων για τα έτη 2007 και 2008, με βάση την επίδοση των μαθητών σε συγκεκριμένα βασικά μαθήματα κάθε μιας από τις κατευθύνσεις (π.χ. Αρχαία και Ιστορία).

Συγκρίνοντας τους πίνακες 2 και 3 με τον πίνακα 5, παρατηρούμε ότι τα ποσοστά του πίνακα 5 των μαθητών οι οποίοι έχουν εισαχθεί σε Πανεπιστήμια και ΤΕΙ με βαθμολογία μικρότερη του 10 σε ένα τουλάχιστον από τα βασικά μαθήματα της κατεύθυνσής τους είναι ακόμα μεγαλύτερα από τα προηγούμενα.

Αυτό γιατί τα αποτελέσματα του πίνακα 5 αφορούν στα βασικά μαθήματα της κατεύθυνσης που επιλέγουν οι μαθητές στο λύκειο, και όχι σε αυτά που ελήφθησαν τελικά υπόψη για τις αντίστοιχες Σχολές στις οποίες πέτυχαν.

Πίνακας 5

Όπως προαναφέραμε, το να έχει εξετασθεί ένας μαθητής για παράδειγμα στην 2η κατεύθυνση δεν σημαίνει απαραίτητα ότι τα βασικά μαθήματα στην Σχολή επιτυχίας του είναι π.χ. τα μαθηματικά και η φυσική. Αυτό συμβαίνει διότι έχει την δυνατότητα, εκτός από κάποιο από τα επιστημονικά πεδία της κατεύθυνσής του, να δηλώσει και να εισαχθεί και σε άλλο επιστημονικό πεδίο άλλης κατεύθυνσης. Αυτό γίνεται με αντικατάσταση των μαθημάτων αυξημένης βαρύτητας από δύο άλλα μαθήματα Γενικής Παιδείας (μειωμένου συντελεστή βαρύτητας) βάσει του συνολικού αριθμού των μορίων του.

Ας υποθέσουμε ότι ένας μαθητής προέρχεται από την θεωρητική κατεύθυνση και έχει δηλώσει το 1^ο Επιστημονικό Πεδίο, όπου τα Μαθήματα Αυξημένης Βαρύτητας είναι η Ιστορία και τα Αρχαία. Εφ’ όσον έχει εξετασθεί και στα δύο μαθήματα Γενικής Παιδείας, «Νεοελληνική Γλώσσα» και «Βιολογία», έχει την δυνατότητα να δηλώσει και το 3^ο Επιστημονικό Πεδίο. Τα μαθήματα όμως αυτά είναι μαθήματα βαρύτητας με μικρότερο συντελεστή.

Ως χαρακτηριστικά παραδείγματα του φαινομένου της εισαγωγής σε Πανεπιστήμια και ΤΕΙ μαθητών, οι οποίοι σημείωσαν ιδιαίτερα χαμηλή επίδοση σε μαθήματα βασικά για το Τμήμα εισαγωγής τους, αναφέρουμε τα εξής:

Μαθητής, ο οποίος έχει συγκεντρώσει βαθμό πρόσβασης 14,97 για την εισαγωγή του στο Μαθηματικό Τμήμα του Πανεπιστημίου Αιγαίου, έχει επίδοση στο βασικό μάθημα των Μαθηματικών μόλις 5,1.

Μαθητής έχει επιτύχει στο Τμήμα Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών με 12.369, έχοντας γράψει μόνο 6,8 στο μάθημα των Αρχαίων (μάθημα αυξημένης βαρύτητας για την συγκεκριμένη κατεύθυνση).

Από τα παραπάνω, συμπεραίνουμε ότι είτε το κριτήριο είναι το σύνολο των μορίων, είτε ο Γενικός Βαθμός Πρόσβασης, παρατηρούνται υψηλά ποσοστά επιτυχόντων οι οποίοι στα μαθήματα αυξημένης βαρύτητας δεν συγκεντρώνουν την βάση του 10, όχι μόνο στο κάθε ένα μάθημα ξεχωριστά, αλλά ούτε και στα δύο μαθήματα μαζί.

Συμβαίνει όμως και το αντίθετο. Υποψήφιοι με βαθμό πάνω από 10 στα βασικά μαθήματα να αποκλείονται γιατί δεν πέτυχαν μέσο όρο 10 στο σύνολο των εξεταζομένων μαθημάτων.

Από τα στοιχεία προκύπτει ότι τα μεγαλύτερα ποσοστά μη-επιτυχόντων μαθητών σε Πανεπιστήμια ή ΤΕΙ με βαθμό άνω του 10 στα δύο βασικά μαθήματα της κάθε κατεύθυνσης σπουδών[1] παρατηρούνται κυρίως στην 1η Κατεύθυνση (στα μαθήματα των Αρχαίων και της Ιστορίας). Μάλιστα το 2009, το ποσοστό των μη-επιτυχόντων, οι οποίοι είχαν βαθμό μεγαλύτερο του 10 στο μάθημα των Αρχαίων, ήταν 6,1% (730 μαθητές), ενώ στο μάθημα της Ιστορίας, το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 3% (364 μαθητές).

ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΡΟΛΟΥ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ κλπ

Σε πρώτη προτεραιότητα στην εκπαιδευτική μας πολιτική έχουμε θέσει βαθιές, βαθμιαίες και καλά επεξεργασμένες αλλαγές στη Α΄θμια και Β΄θμια εκπαίδευση.

Πυρήνας και πρωταγωνιστής στις αλλαγές αυτές είναι ο εκπαιδευτικός, ο μάχιμος εκπαιδευτικός της τάξης.

Οι πρωτοβουλίες του Υπουργείου Παιδείας αφορούν σε ένα συνολικό σχεδιασμό και στη συστηματική υποστήριξη του ρόλου του εκπαιδευτικού, στο σχολείο και στην ελληνική κοινωνία, γενικότερα. Αφορούν στον επαναπροσδιορισμό της σχέσης του εκπαιδευτικού με την εκπαίδευση, ώστε να υπηρετείται η αρχή «Πρώτα ο μαθητής».

• Ποιες είναι οι προϋποθέσεις για να εισαχθεί κανείς στο εκπαιδευτικό σύστημα και πώς μπορεί να ανταποκριθεί στο πλέον σημαντικό και απαιτητικό καθήκον που είναι το εκπαιδευτικό έργο , η τάξη, ο μαθητής;
• Πώς διαμορφώνονται οι συνθήκες αντικειμενικής πρόσληψης αλλά κυρίως αξιοκρατίας;

Το εκπαιδευτικό σύστημα χρειάζεται τους καλύτερους επιστήμονες, ανθρώπους με παιδαγωγική επάρκεια και ταλέντο και θα πρέπει να δίδονται ίσες ευκαιρίες χωρίς εξαιρέσεις, για κανένα λόγο, σε όλους όσους θέλουν να γίνουν Δάσκαλοι- Καθηγητές.

Η παιδαγωγική κατάρτιση , η γνώση της επιστήμης και η δυνατότητα να αντιμετωπίσει κανείς τις προκλήσεις της τάξης είναι οι τρεις βασικές αρχές πάνω στις οποίες στηρίζεται το σύστημα επιλογής και πρόσληψης των νέων εκπαιδευτικών.

• Η αρχική τους εκπαίδευση είναι το σημείο εκκίνησης.
• Η ανεξαρτησία του υψηλού καθήκοντος που αναλαμβάνουν διασφαλίζεται με τον ενιαίο τρόπο επιλογής και πρόσληψης των εκπαιδευτικών, υπηρετώντας τις αρχές της αξιοκρατίας και της διαφάνειας.
• Οι υπηρεσιακές μεταβολές προσδιορίζονται από τον κανόνα «κανένας εκπαιδευτικός δεν μετακινείται εάν δεν υπάρχει ο αντικαταστάτης του – δεν νοείται τάξη χωρίς εκπαιδευτικό».
• Καθιερώνεται ένα αξιοκρατικό και διαφανές σύστημα επιλογής στελεχών και
• ο κύκλος ολοκληρώνεται με την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών και
• τη θέσπιση της Αξιολόγησης της σχολικής , διοικητικής μονάδας.

ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ – ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ – ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ

• Τον Ιανουάριο του 2010 ολοκληρώθηκε η ηλεκτρονική διαβούλευση, όπου έλαβαν μέρος 3.500 πολίτες. Έγινε ποσοτική και ποιοτική ανάλυση των προτάσεων.
• Ζητήθηκαν από όλους τους συνδικαλιστικούς φορείς και κατατέθησαν γραπτές προτάσεις.
• Ζητήθηκαν και εστάλησαν από όλα τα παιδαγωγικά και καθηγητικά τμήματα της χώρας προτάσεις για την παιδαγωγική επάρκεια των εκπαιδευτικών.
• Ελήφθησαν υπόψη τα συμπεράσματα του συμβουλίου Α΄θμιας και Β΄θμιας εκπαίδευσης και οι μελέτες του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου.
• Συγκεντρώθηκαν και ομαδοποιήθηκαν τα αντίστοιχα συστήματα χωρών της Ε.Ε μέσω του συστήματος ΕΥΡΙΔΙΚΗ.

ΑΛΛΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΝΟΜΟΥ

• Επείγουσες βελτιωτικές παρεμβάσεις στην λειτουργία των ΑΕΙ
• Δευτεροβάθμια Εκκλησιαστική Εκπαίδευση
• Κέντρα Μεταλυκειακής Εκπαίδευσης – Συμμόρφωση προς την Ευρωπαϊκή νομιμότητα – Ενίσχυση του Ελέγχου Ποιότητας

Ενότητα 1η :

ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΡΟΛΟΥ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ

1. Αρχική εκπαίδευση των εκπαιδευτικών – καθιέρωση Πιστοποιητικού Παιδαγωγικής Κατάρτισης.

Για να συμμετέχει υποψήφιος εκπαιδευτικός σε πανελλήνιο διαγωνισμό για την είσοδό του στην εκπαίδευση θα πρέπει να διαθέτει πιστοποιητικό παιδαγωγικής κατάρτισης. Η παιδαγωγική κατάρτιση παρέχεται : α) με πρόγραμμα στο πλαίσιο των σπουδών που ξεκινά σε συνεργασία με τα ενδιαφερόμενα ΑΕΙ άμεσα ή μετά την αποφοίτηση, ενταγμένο στα Προγράμματα των Πανεπιστημιακών Τμημάτων με τη μορφή «Ειδικού Προγράμματος Σπουδών στις Επιστήμες της Αγωγής», ή β) Μέσω της απόκτησης Μεταπτυχιακού Τίτλου Ειδίκευσης στην Παιδαγωγική, τις Επιστήμες της Αγωγής, ή τις Επιστήμες της Εκπαίδευσης.

2. Διασφάλιση αντικειμενικού και ενιαίου τρόπου επιλογής και πρόσληψης εκπαιδευτικών με βάση τις αρχές της αξιοκρατίας και της διαφάνειας.

Το νέο σύστημα προσλήψεων και διορισμών βασίζεται στον κανόνα ότι όλοι οι εκπαιδευτικοί που θα προσλαμβάνονται σε όλα τα σχολεία και τις δομές εκπαίδευσης οφείλουν να έχουν συγκεντρώσει την βαθμολογική βάση, σε διαγωνισμό του ΑΣΕΠ. Σήμερα λόγω της πολυνομίας και των πολλαπλών εξαιρέσεων μόνο το 38 % προσλαμβάνονται με ΑΣΕΠ και το 62 % από πίνακες και περίπλοκα κριτήρια.

Οι πίνακες αυτοί παύουν να τροφοδοτούνται στις 30 Ιουνίου 2010.

Στόχος είναι όλοι οι νέοι που θέλουν να εισέλθουν στο εκπαιδευτικό σύστημα να έχουν ίσες ευκαιρίες και να επιλέγονται οι καλύτεροι, πρακτική που ακολουθείται στα εκπαιδευτικά συστήματα που έχουν κεντρική διοίκηση και στα οποία γίνονται ετήσιες εξετάσεις.

Οι διαγωνισμοί του ΑΣΕΠ για την πρόσληψη εκπαιδευτικών της Πρωτοβάθμιας και της Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, θα διεξάγονται ανά διετία και θα είναι ανοικτοί (δηλ. δεν θα προκηρύσσεται συγκεκριμένος αριθμός θέσεων).

Η διαδικασία διενέργειας και το περιεχόμενο των διαγωνισμών του ΑΣΕΠ θα αναμορφωθεί προκειμένου να εξασφαλισθούν η διαγνωστική και η εξεταστική συνιστώσα αλλά και να δοθεί έμφαση στη παιδαγωγική και γενική παιδεία, και την διδακτική ικανότητα, πέρα από το ιδιαίτερο αντικείμενο των σπουδών.

Οι υποψήφιοι που συγκεντρώνουν τη βαθμολογική βάση, όπως ισχύει σήμερα, στους εκάστοτε διαγωνισμούς, ή σε δύο προηγούμενους, θα εντάσσονται σε ενιαίο πίνακα υποψηφίων για διορισμό ή πρόσληψη.

Από τον επόμενο διαγωνισμό του ΑΣΕΠ οι διορισμοί και οι προσλήψεις εκπαιδευτικών στην πρωτοβάθμια και στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση θα πραγματοποιούνται αποκλειστικά από τον παραπάνω πίνακα επιτυχόντων τη βαθμολογική βάση σε διαγωνισμό ΑΣΕΠ.

Λόγω των νομικών ρυθμίσεων που διαμόρφωσαν τη σημερινή κατάσταση δημιουργήθηκαν στρεβλώσεις, και καταστρατηγήθηκε η αρχή των ίσων ευκαιριών για όλους όσους έχουν τα προσόντα. Ταυτόχρονα όμως δημιουργήθηκαν προσδοκίες και επιλογές σταδιοδρομίας με ευθύνη κύρια της πολιτείας. Γι αυτό και θα υπάρξουν μεταβατικές διατάξεις.

Οι μεταβατικές διατάξεις για το πέρασμα από το σημερινό δαιδαλώδες σύστημα διορισμών στο νέο σύστημα, προβλέπουν :

• Την οριστική παύση της τροφοδοσίας των πινάκων προϋπηρεσίας την 30/6/2010.
• τον διορισμό εκπαιδευτικών με αναλογία 60%-40% (σχολικά έτη 2010-11, 2011-12).
• Στη συνέχεια, εφόσον οι συμμετέχοντες στους κλειδωμένους πίνακες δεν έχουν διοριστεί και διαθέτουν εμπειρία άνω των 24 μηνών εντάσσονται στους πίνακες επιτυχόντων ΑΣΕΠ με μέσο όρο βαθμολογίας 50-54 δηλ. πριμοδοτούνται με χαμηλότερη βάση στους δύο προσεχείς διαγωνισμούς του ΑΣΕΠ.

Η πολιτεία οφείλει να καλύπτει, κάθε φορά, τα οργανικά κενά με διορισμούς μονίμων .

Θεσμοθετείται ενιαία διαδικασία προσδιορισμού κενών οργανικών θέσεων και λειτουργικών αναγκών σε επίπεδο σχολικής μονάδας με την αξιοποίηση ειδικών πληροφοριακών προγραμμάτων (χρήση των ΤΠΕ), τα οποία θα ενημερώνονται με στοιχεία σε επίπεδο σχολικής μονάδας. Στόχος είναι ο προσδιορισμός των αναγκαίων εκπαιδευτικών να συνδέεται με το σχολείο, το οποίο είναι η κεντρική μονάδα σχεδιασμού-προγραμματισμού. Σήμερα μια από τις σοβαρότερες αιτίες του ανορθολογισμού που υπάρχει, είναι η αδυναμία προσδιορισμού κάθε χρόνο, των κενών ανά σχολείο ή διεύθυνση.

Τα πραγματικά κενά θα είναι διαθέσιμα και προσβάσιμα στο διαδίκτυο όπου και τα αρμόδια περιφερειακά συμβούλια θα αναρτούν υποχρεωτικά τις αποφάσεις τους.

Οι θέσεις για διορισμό μόνιμου εκπαιδευτικού προσωπικού προκηρύσσονται το πρώτο 15νθήμερο του Ιουλίου κάθε έτους, κατά κλάδο ή ειδικότητα και κατά σχολείο ή περιοχή διορισμού και πραγματοποιούνται με βάση τα οργανικά κενά για την καλή λειτουργία της σχολικής χρονιάς που θα ξεκινήσει αμέσως μετά .

Ο χρόνος παραμονής των εκπαιδευτικών στον τόπο πρώτου διορισμού είναι κατ’ ελάχιστον 3 έτη.

Κάθε πρόσληψη για κάλυψη κενών ή αναπλήρωση, πραγματοποιείται με βάση τη σειρά των ενδιαφερόμενων στους ως άνω πίνακες επιτυχόντων.

Ο θεσμός του ωρομισθίου στον ως άνω πίνακα περιορίζεται δραστικά και διατηρείται μόνο για τις εξαιρετικές περιπτώσεις που αντικειμενικοί λόγοι δεν επιτρέπουν την πρόσληψη αναπληρωτή.

Εάν το σύνολο των απαιτούμενων ωρών διδασκαλίας, σε ένα ή περισσότερα σχολεία, είναι λιγότερες από 16 ώρες εισάγεται ο θεσμός του αναπληρωτή με μειωμένο ωράριο (οι εκπαιδευτικοί έχουν όλα τα δικαιώματα του αναπληρωτή).

Η επιλογή αυτή γίνεται με την προϋπόθεση ότι όλοι οι εκπαιδευτικοί καλύπτουν το ωράριό τους και έχει εξαντληθεί κάθε δυνατότητα ανάθεσης εκπαιδευτικού έργου σε όλους τους υπεράριθμους εκπαιδευτικούς καθώς και η δυνατότητα των 5 ωρών υπερωρίας των μόνιμων εκπαιδευτικών.

Για τις περιπτώσεις που δεν καλύπτεται το υποχρεωτικό ωράριο των εκπαιδευτικών αλλά και για να αξιοποιούνται τα επιπλέον προσόντα και οι άλλες σπουδές των διδασκόντων, εφαρμόζονται οι διαδικασίες της δεύτερης ανάθεσης και καθιερώνεται η δεύτερη ειδικότητα του εκπαιδευτικού.

Οι υποψήφιοι εκπαιδευτικοί, εφόσον επιτύχουν τη βάση στο διαγωνισμό του ΑΣΕΠ μοριοδοτούνται σύμφωνα με τις ακόλουθες γενικές κατηγορίες κριτηρίων, που διασφαλίζουν την επιλογή των ικανότερων:

- Επιτυχία σε διαγωνισμούς ΑΣΕΠ, – Ακαδημαϊκά Προσόντα, – Προϋπηρεσία εκπαιδευτικού, – Κοινωνικά Κριτήρια

Ο νεοδιόριστος μόνιμος εκπαιδευτικός παραμένει επί δύο έτη ως «δόκιμος εκπαιδευτικός». Η διετία αυτή αξιοποιείται για την καλύτερη προετοιμασία του εκπαιδευτικού να αναλάβει διδακτικό και παιδαγωγικό έργο.

Καθιερώνεται ο θεσμός του Μέντορα του νεοδιοριζόμενου εκπαιδευτικού.

Η μονιμοποίηση θα γίνει μετά από αξιολόγηση η οποία μπορεί να καταλήξει, σε πρόταση μονιμοποίησης ή σε πρόταση μετάταξής του σε άλλη υπηρεσία του υπουργείου Παιδείας.

Αναμορφώνεται η εισαγωγική επιμόρφωση των νεοδιόριστων η οποία θα πραγματοποιείται κατά το πρώτο έτος διορισμού και θα είναι αυξημένης διάρκειας σε σχέση με τα προγράμματα που εφαρμόζονται μέχρι σήμερα.

3. Μεταθέσεις – Αποσπάσεις με βάση τα πραγματικά κενά και τις πραγματικές ανάγκες.

Το σύστημα μεταθέσεων εξορθολογίζεται μειώνοντας την άσκοπη και συνεχή κινητικότητα των εκπαιδευτικών που επιβαρύνει τη λειτουργία του σχολείου. Οι εκπαιδευτικοί υπηρετούν πραγματικά στην οργανική τους θέση χωρίς εξαιρέσεις.

Όσοι αποσπώνται σε σχολεία, υπηρεσίες ή φορείς λαμβάνουν τις μονάδες μετάθεσης της σχολικής μονάδας όπου υπηρετούν ή της πλησιέστερης στην υπηρεσία ή στο φορέα απόσπασης σχολικής μονάδας.

Ειδικά και μόνο οι αποσπώμενοι στην Κεντρική Υπηρεσία του Υπουργείου Παιδείας, στα γραφεία των Περιφερειακών Διευθύνσεων, των Διευθύνσεων και Γραφείων Εκπ/σης, θα λαμβάνουν τα μόρια της πλησιέστερης σχολικής μονάδας συν δύο (2) μονάδες μετάθεσης.

Με βάση την αρχή η «θέση του εκπαιδευτικού είναι στο σχολείο» προτείνεται η συστηματική μείωση των αποσπάσεων εκπαιδευτικών σε διοικητικές θέσεις και η αξιοποίηση του εκπαιδευτικού δυναμικού στις σχολικές μονάδες.

Σε κάθε περίπτωση προτεραιότητα θα έχουν οι αποσπάσεις που εξυπηρετούν πραγματικές ανάγκες του εκπαιδευτικού συστήματος. Τα πραγματικά κενά που θα προσδιορίζονται εκτός των άλλων και με τη βοήθεια του Πληροφορικού συστήματος θα είναι διαθέσιμα και προσβάσιμα από οποιονδήποτε μέσω διαδικτύου. Απόλυτη διαφάνεια ώστε όλοι να γνωρίζουν και να επιλέγονται αυτοί που έχουν τις προϋποθέσεις.

Οι ανάγκες για αποσπάσεις σε υπηρεσίες και φορείς του Υπουργείου Παιδείας, θα δημοσιοποιούνται αμέσως μετά τις μεταθέσεις και θα αναφέρονται :

- Ο αριθμός των θέσεων προς κάλυψη, κατά υπηρεσία ή φορέα,

- Τα συγκεκριμένα προσόντα που πρέπει να διαθέτουν οι ενδιαφερόμενοι,

- Ο χρόνος της απόσπασης .

Προβλέπεται επίσης η Εθελοντική μετάταξη των εκπαιδευτικών οι οποίοι έχουν έτη απόσπασης και ως εκ τούτου διοικητική εμπειρία, σε διοικητικές θέσεις του Υπουργείου, ώστε να αντιμετωπισθεί το πρόβλημα δεκαετιών που τόσο το Υπουργείο Παιδείας όσο και οι εποπτευόμενοι οργανισμοί του, λειτουργούν με αποσπασμένους εκπαιδευτικούς.

4. Καθιέρωση αξιοκρατικού συστήματος επιλογής στελεχών διοίκησης στην εκπαίδευση.

Η ανάγκη αλλαγής του πλαισίου επιλογής στελεχών της διοίκησης στην εκπαίδευση προέκυψε από τα προβλήματα που δημιουργήθηκαν κατά την εφαρμογή του υφιστάμενου συστήματος επιλογών, που περιορίζεται από τις αυξημένες προϋποθέσεις προϋπηρεσίας και την έλλειψη κινήτρων.

Με το νέο πλαίσιο, διασφαλίζεται η ισότιμη πρόσβαση των εκπαιδευτικών στη διαδικασία επιλογής καθώς και η διεύρυνση της βάσης των υποψηφίων. Διασφαλίζονται χαρακτηριστικά και εχέγγυα για διαφανείς, αξιοκρατικές επιλογές, Αίρονται τα εμπόδια και οι περιορισμοί στη συμμετοχή με ταυτόχρονη αξιοποίηση των ικανοτήτων και γνώσεων που προκύπτουν από την εμπειρία. Καθίσταται υποχρεωτική η επιμόρφωση σε θέματα διοίκησης της Εκπαίδευσης σε συνεργασία με το Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης, από την πρώτη εφαρμογή. Παράλληλα υπηρετείται η διαμόρφωση ενός πλαισίου επαγγελματικής εξέλιξης των διοικητικών στελεχών.

Προϋπόθεση επιλογής θα είναι η συμμετοχή σε προγράμματα αξιολόγησης του εκπαιδευτικού έργου, όπως Το πιστοποιητικό διοικητικής ή καθοδηγητικής επάρκειας, το οποίο θα έχει παράλληλα το ρόλο αναγνώρισης α) θεσμού εξετάσεων και β) θεσμού επιμόρφωσης και ουσιαστικής προετοιμασίας των υποψηφίων προκειμένου να ανταποκριθούν αποτελεσματικά στις απαιτήσεις των θέσεων.

Επιπροσθέτως:

• Προκειμένου να μην ανατραπούν ουσιαστικά τα επιστημονικά και διοικητικά χαρακτηριστικά των υποψηφίων μειώνεται το ποσοστό μοριοδότησης της συνέντευξης.

• Προσδίδονται χαρακτηριστικά και εχέγγυα για αξιοκρατικές, διαφανείς και αξιόπιστες επιλογές μέσα από την αναβάθμιση της διαδικασίας της συνέντευξης ώστε να αποτελεί πραγματικά εργαλείο διερεύνησης της προσωπικότητας και γενικής συγκρότησης του υποψηφίου και κυρίως του δυναμικού και των ικανοτήτων του. Όπως:

• Η εισαγωγή σταδίου προετοιμασίας σε συγκεκριμένη μελέτη περίπτωσης, ώστε η συνέντευξη να εστιάζει στις ικανότητες του υποψηφίου για αντίληψη της πραγματικότητας και αξιοποίηση του δυναμικού του για ανάληψη πρωτοβουλιών. Ομοίως , και η χρήση έντυπων υποδειγμάτων, δομούν την διαδικασία της συνέντευξης και προασπίζουν την αξιοπιστία και την αντικειμενικότητα.

• Η διαφάνεια της διαδικασίας της συνέντευξης υπηρετείται με την μαγνητοφώνηση.

• Ταυτόχρονα με τον ημιδομημένο τύπο συνέντευξης καθιερώνεται παράλληλα και η υποχρέωση των μελών του συμβουλίου για ξεχωριστή και πλήρως αιτιολογημένη βαθμολογία για κάθε παράμετρο.

• Ο ορισμός των μελών του κάθε συμβουλίου επιλογής , βασίζεται στις προτάσεις ανεξαρτήτων φορέων εκπαίδευσης. Η τελική επιλογή γίνεται μετά από γνώμη της Επιτροπής Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής ύστερα από πρόταση του Υπουργού Παιδείας Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων.

5. Θέσπιση της Αξιολόγησης του εκπαιδευτικού έργου της σχολικής μονάδας.

Για δεκαετίες δεν εφαρμόστηκε καμία συγκροτημένη διαδικασία αξιολόγησης. Όμως οι συνθήκες ωρίμασαν και οι εκπαιδευτικοί είναι πλέον θετικοί για μια αντικειμενική, δημιουργική και θετική για το σχολείο διαδικασία αξιολόγησης.

Η αξιολόγηση της σχολικής μονάδας αποτελεί μοναδική διαδικασία διαπίστωσης της θετικής αλλά και της αρνητικής πορείας, και εντοπισμού αδυναμιών. Σε πρώτη φάση ορίζεται ως εσωτερική διαδικασία που οργανώνεται από τους ίδιους τους παράγοντες της σχολικής κοινότητας και η οποία επιδιώκει την ενεργοποίηση των μελών της με στόχο τη βελτίωση των εκπαιδευτικών αποτελεσμάτων και πρακτικών.

Παράλληλα η εμπλοκή των εκπαιδευτικών στη διαδικασία και την παραγωγή των αποτελεσμάτων αξιολόγησης ενισχύει τα κίνητρα και την δέσμευση τους για υλοποίηση προγραμμάτων βελτίωσης του έργου. Με αυτόν τον τρόπο επιδιώκεται η ανάπτυξη της σχολικής μονάδας και η ανάδειξή της σε ισχυρό φορέα λόγου και δράσης.

Οι σχετικές δράσεις αφορούν:

• τους Πόρους της Σχολικής Μονάδας (υλικοτεχνική υποδομή, οικονομικοί πόροι, ανθρώπινο δυναμικό)
• τη Διοίκηση της Σχολικής Μονάδας (συντονισμός σχολικής ζωής, διαμόρφωση-εφαρμογή σχολικού προγράμματος, αξιοποίηση μέσων και πόρων)
• την εφαρμογή του προγράμματος χωρίς απώλεια διδακτικών ωρών.
• το Κλίμα και τις Σχέσεις μεταξύ των παραγόντων της εκπαιδευτικής κοινότητας
• το συνολικό πρόγραμμα κοινωνικής, πολιτιστικής, περιβαλλοντικής δράσης του Σχολείου
• τις Εκπαιδευτικές Διαδικασίες και τις καινοτομικές δράσεις του σχολείου σε όλους τους τομείς
• τα αποτελέσματα (φοίτηση, επίδοση, μαθητική διαρροή, ατομική-κοινωνική ανάπτυξη μαθητών)

Κάθε σχολείο μπορεί να εμπλουτίσει τα πεδία αυτά, με βάση τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του, και τις απόψεις των μελών της σχολικής κοινότητας για τους παράγοντες που συγκροτούν την ποιότητα του εκπαιδευτικού έργου.

Η προβλεπόμενη διαδικασία για όλους είναι:

Α) Κάθε σχολική μονάδα, μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου, προβαίνει σε κατάρτιση προγράμματος δράσης για το σχολικό έτος που ξεκινά,

Β) Στο τέλος κάθε σχολικής χρονιάς, συντάσσεται έκθεση αξιολόγησης , κατά την οποία αξιολογούνται

• Η απόδοση της σχολικής μονάδας στο σύνολό της

• Η διαπίστωση του κατά πόσο επιτεύχθηκαν οι στόχοι που είχαν τεθεί στο πρόγραμμα δράσης του έτους που διανύθηκε

• Η εκτίμηση των επιτυχιών ,των αδυναμιών και των προβλημάτων που αντιμετωπίστηκαν κατά τη διάρκεια του σχολικού έτους

• Η κατάθεση προτάσεων βελτίωσης για την επόμενη σχολική χρονιά

Γ) Η κατάρτιση του προγραμματισμού και της αξιολογικής έκθεσης γίνεται με ευθύνη του Διευθυντή του σχολείου, σε συνεργασία με το σύλλογο διδασκόντων και τους σχολικούς συμβούλους. Παρουσιάζεται στο σχολικό συμβούλιο και τους γονείς, σε απογευματινή συνεδρίαση και δημοσιεύεται στο διαδίκτυο στις ιστοσελίδες του σχολείου και της αρμόδιας Διεύθυνσης Εκπαίδευσης

Δ) Στη συνέχεια ο Διευθυντής κάθε σχολικής μονάδας, υποβάλλει στο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο ως εποπτεύοντα φορέα δια μέσου της διοικητικής οδού, έκθεση που περιλαμβάνει την αναλυτική παρουσίαση της διαδικασίας και των αποτελεσμάτων

Η διαδικασία αξιολόγησης αφορά και σε όλα τα στελέχη της διοίκησης με βάση στόχους που τίθενται κατά μονάδα διοίκησης ετησίως, με ανάλογες διαδικασίες.

Ενότητα 2η :

ΕΠΕΙΓΟΥΣΕΣ ΒΕΛΤΙΩΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ Α.Ε.Ι.

Το Υπουργείο Παιδείας, μετά τη δρομολόγηση των αλλαγών στην Α΄θμια και Β΄θμια εκπαίδευση, θα προχωρήσει στη ριζική αναδιάρθρωση του πλαισίου λειτουργίας της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.

Παράλληλα, σε συνδυασμό με τις αλλαγές στο Λύκειο και στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, θα προχωρήσει στη θέσπιση ενός νέου συστήματος πρόσβασης στην Τριτοβάθμια εκπαίδευση που θα συνδέει την απόδοση στο νέο Λύκειο με τις προδιαγραφές που θα θέτουν τα ίδια τα Πανεπιστήμια και που θα συνδέονται με τις αλλαγές στα προγράμματα σπουδών τόσο στη Δευτεροβάθμια όσο στην Τριτοβάθμια εκπαίδευση.

Εκ των πραγμάτων απαιτείται κάποιος χρόνος ώστε να μην προχωρήσουμε σε μία ακόμη απόπειρα, χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα όπως έχει πολλάκις συμβεί στο παρελθόν.

Στην μεταβατική περίοδο δεν μένουμε άπραγοι. Υπάρχουν πολλές και σημαντικές αδυναμίες και προβλήματα τα οποία χρήζουν άμεσης αντιμετώπισης και εδώ, χωρίς να θίγεται ο συνολικός σχεδιασμός, προτείνονται ορισμένες άμεσες παρεμβάσεις. Επιχειρείται δηλαδή, σε αυτή τη χρονική στιγμή η βελτίωση της λειτουργίας των Α.Ε.Ι. (Πανεπιστημίων και Τ.Ε.Ι.) και εποπτευόμενων φορέων του Υπουργείου Παιδείας, που αφορούν στην ανώτατη εκπαίδευση.

Οι σημαντικότερες προτεινόμενες νομοθετικές ρυθμίσεις αναφέρονται :

1. Στα Συγγράμματα:

Διακηρυγμένος στόχος μας είναι τα ηλεκτρονικά συγγράμματα. Όμως λόγω του τεράστιου προβλήματος που παρατηρήθηκε το τελευταίο διάστημα, υπάρχει ανάγκη μεταβατικής δράσης. Το θέμα «συγγράμματα» έχει φτάσει σε αδιέξοδο με τεράστια προβλήματα γραφειοκρατίας, σπατάλης και επιπτώσεων στους φοιτητές λόγω καθυστερήσεων.

Με την νομοθετική ρύθμιση προωθούμε τον εκσυγχρονισμό του συστήματος διανομής συγγραμμάτων στους φοιτητές,. Για τον σκοπό αυτό έχει ήδη δρομολογηθεί η ανάπτυξη ηλεκτρονικού συστήματος διανομής συγγραμμάτων από την ΕΔΕΤ (εποπτευόμενος φορέας της Γενικής Γραμματείας Έρευνας και Τεχνολογίας του Υπουργείου) με χρηματοδότηση από το Πρόγραμμα Ψηφιακής Σύγκλισης του ΕΣΠΑ 2007-2013. Στόχος είναι να διασφαλιστεί η έγκαιρη διανομή από το Ακαδημαϊκό Έτος 2010-2011, ενώ με το ίδιο αυτό σύστημα έχει προβλεφθεί να γίνεται και η διανομή ηλεκτρονικών συγγραμμάτων, όταν αυτά θα είναι έτοιμα.

2. Μείωση από 30 σε 15 του μέγιστου αριθμού των μελών των εκλεκτορικών σωμάτων για εκλογή μελών ΔΕΠ.

Η μείωση αυτή, που έχει άλλωστε ζητηθεί και από τη Σύνοδο των Πρυτάνεων, θεωρείται επιβεβλημένη (1) για λόγους σύνθεσης των μελών των εκλεκτορικών σωμάτων με μέλη που διαθέτουν πραγματικά συναφές γνωστικό αντικείμενο με εκείνο της υπό πλήρωση θέσης. (2) για την ευχερέστερη και πλέον έγκαιρη σύγκληση τους, και (3) για λόγους μείωσης του κόστους μετακίνησης των εξωτερικών εκλεκτόρων (το 1/3 του συνόλου) από την έδρα του Ιδρύματος στο οποίο υπηρετούν προς την πόλη στην οποία γίνεται η διαδικασία εκλογής

Για τους τελευταίους δύο λόγους προβλέπεται η συμμετοχή σε συνεδριάσεις εκλεκτορικών σωμάτων μέσω τηλεδιάσκεψης, προκειμένου να μειωθεί περαιτέρω το κόστος μετακίνησης αλλά και ο διατιθέμενος χρόνος των εξωτερικών εκλεκτόρων, ενώ παράλληλα διευκολύνεται η συμμετοχή σε αυτά ελλήνων επιστημόνων Πανεπιστημίων του Εξωτερικού

3. Η κατάργηση της βάσης του 10.

Σήμερα, τέσσερα χρόνια μετά την υιοθέτηση της ρύθμισης αυτής, δεν υπάρχει καμιά ένδειξη ή μελέτη που να αποδεικνύει ότι η θέσπιση της βάσης του 10 πέτυχε στο ελάχιστο την άνοδο της ποιότητας σπουδών στο λύκειο ή τα τριτοβάθμια ιδρύματα. Δεν έχουμε καμιά ένδειξη ότι τα Πανεπιστήμια και τα Τ.Ε.Ι. έχουν σήμερα καλύτερους φοιτητές από αυτούς που είχαν μέχρι το 2006.

Αντίθετα, έχουμε τμήματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης με καθηγητές και διοικητικό προσωπικό χωρίς αντικείμενο εργασίας και υποδομές που υπολειτουργούν, όταν μάλιστα δεκάδες χιλιάδες νέοι λόγω του συγκεκριμένου συστήματος προσφεύγουν σε «κολλέγια» αλλά και σε κάθε είδους πανεπιστημιακά και τεχνολογικά ιδρύματα χωρών όλου του κόσμου.

Με το νομοσχέδιο καταργείται ο περιορισμός της βάσης του 10, όπως αυτός θεσμοθετήθηκε. Άλλωστε αντιβαίνει στην παιδαγωγική λογική των πανελλαδικών εξετάσεων όπως αυτές γίνονται σήμερα, με όλους τους μαθητές να εξετάζονται στα ίδια μαθήματα, ανεξάρτητα από την προσωπική τους επιλογή σπουδών.

Η ανταπόκριση των υποψηφίων στις σχολές και στα τμήματα των Α.Ε.Ι. μετά τη φετινή διαδικασία, και σε συνδυασμό με στοιχεία των προηγούμενων ετών, θα αποτελέσουν και ενδεικτικά στοιχεία για τη συνολική χωροταξική και θεματική αναδιάρθρωση την οποία μελετά το Υπουργείο.

4. Θέματα Μετεγγραφών.

Η μετεγγραφή φοιτητών και σπουδαστών με διάφορα κριτήρια ίσως να αποτελεί διέξοδο στις προσωπικές ή οικογενειακές τους ανάγκες, παράλληλα όμως δημιουργεί τεράστια προβλήματα στην λειτουργία των ΑΕΙ και το παρεχόμενο επίπεδο σπουδών, με την δραματική υπερφόρτωση ορισμένων σχολών και ιδρυμάτων και την υπολειτουργία άλλων

Με την προτεινόμενη ρύθμιση επιχειρείται η εξισορρόπηση του αριθμού των μετεγγραφόμενων φοιτητών και σπουδαστών, μέσω της ορθολογικότερης κατανομής τους στα ομοειδή τμήματα.

5. Αντιμετώπιση επιμέρους προβλημάτων στα ΑΕΙ.

Με τις παρακάτω ρυθμίσεις αντιμετωπίζονται επιμέρους προβλήματα στην λειτουργία των ΑΕΙ και αναφέρονται στην:

 • Παράταση του χρόνου προσαρμογής των μεταπτυχιακών προγραμμάτων σπουδών και των Ερευνητικών Πανεπιστημιακών Ινστιτούτων (Ε.Π.Ι.) όσον αφορά στην αξιολόγησή τους, λόγω των γνωστών νομοθετικών και οικονομικών προβλημάτων της Α.ΔΙ.Π. κατά τη διάρκεια της προηγούμενης διετίας. Με τη ρύθμιση αυτή αποφεύγεται η παύση λειτουργίας τόσο των μεταπτυχιακών προγραμμάτων όσο και των Ε.Π.Ι., η οποία θα συνέβαινε με την ισχύουσα νομοθεσία τον Ιούνιο 2010.

• Διεύρυνση των σκοπών των Ειδικών Λογαριασμών Κονδυλίων Έρευνας (ΕΛΚΕ) των Α.Ε.Ι., σύμφωνα με ομόφωνες αποφάσεις της Συνόδου των Πρυτάνεων. Η διεύρυνση αυτή δίνει τη δυνατότητα στα Α.Ε.Ι. να εκτελούν επιστημονικά, ερευνητικά, πολιτιστικά και αναπτυξιακά προγράμματα με πιστώσεις από το αποθεματικό των ΕΛΚΕ προς όφελος των Ιδρυμάτων τους μετά από εισήγηση της Επιτροπής Ερευνών και απόφαση της Συγκλήτου/Συμβουλίου του Α.Ε.Ι.

• Διευκόλυνση της λειτουργίας της Α.ΔΙ.Π. (αριθμός παρόντων εξωτερικών αξιολογητών, διαδικασία κατάρτισης μητρώου εξωτερικών αξιολογητών, συγκρότηση και μέλη της Α.ΔΙ.Π., κ.λπ.), με στόχο αφενός την αύξηση της αποτελεσματικότητάς της και αφετέρου την επίτευξη συμβατότητας με τις επιταγές της Ευρώπης.

Ενότητα 3η :

ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Οι προτεινόμενες διατάξεις αφορούν ρυθμίσεις θεμάτων της δευτεροβάθμιας εκκλησιαστικής εκπαίδευσης καθώς και την διευθέτηση μιας σειράς εκκρεμοτήτων που αφορούν στην Ορθόδοξη Εκκλησία στην Ελλάδα.

1. Ρύθμιση θεμάτων Δευτεροβάθμιας Εκκλησιαστικής εκπαίδευσης

Η νομοθετική παρέμβαση έχει στόχο την ποιοτική αναβάθμιση του εκπαιδευτικού έργου και τον εξορθολογισμό στη διοίκηση και οργάνωση των Γυμνασίων και Λυκείων αυτών. Οι υφιστάμενες σήμερα δομές, είναι 10 γυμνάσια και 17 Λύκεια (με 218 και 481 μαθητές, αντίστοιχα), με κόστος λειτουργίας ανά μαθητή 16.500 ευρώ (όταν ο μέσος όρος στον ΟΟΣΑ είναι 5.000 ευρώ). Με την κατάργηση ή συγχώνευση ορισμένων από αυτά εκτιμάται ότι θα υπάρξει εξοικονόμηση τουλάχιστον 1,5 εκατομμυρίων ευρώ το χρόνο.

Πιο συγκεκριμένα, με το νομοσχέδιο :

α) επιχειρείται η εναρμόνιση του πλαισίου λειτουργίας των εκκλησιαστικών σχολείων με το γενικότερο πλαίσιο που διέπει την δημόσια δευτεροβάθμια εκπαίδευση, και

β) προβλέπονται λύσεις (που ο εν ισχύ Ν.3432/2006 δεν προβλέπει) για σειρά θεμάτων που προκύπτουν από καταργήσεις η συγχωνεύσεις σχολικών εκκλησιαστικών μονάδων. όπως π.χ., για τους μαθητές, το εκπαιδευτικό και διοικητικό προσωπικό άλλα και για το αρχείο των μαθητικών θεμάτων, τα έπιπλα, εξοπλισμό και βιβλιοθήκες.

γ) στο πλαίσιο απλοποίησης των διαδικασιών παρέχεται η εξουσιοδότηση στον Υπουργό να μπορεί να μεταβιβάζει αρμοδιότητες σε περιφερειακά όργανα της δημόσιας εκπαίδευσης, με δεδομένο ότι τα εκκλησιαστικά σχολεία δεν έχουν περιφερειακές υπηρεσίες για την διοικητική τους στήριξη.

2. Ρύθμιση εκκρεμοτήτων διοικητικού χαρακτήρα.

Ενότητα 4η :

ΚΕΝΤΡΑ ΜΕΤΑΛΥΚΕΙΑΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ – ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑ – ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

Σύμφωνα με Συνταγματική επιταγή (άρθρ. 16 παρ.8) θεσπίσθηκε ο ν. 3696/2008 (ΦΕΚ Α 177/25.08.2008) «για την ίδρυση και λειτουργία Κολλεγίων και άλλες διατάξεις ».

Ο νόμος αυτός, (για διατάξεις του οποίου ασκήθηκε, κατά τη συζήτηση στην Βουλή σφοδρή κριτική από την τότε αντιπολίτευση), αποτέλεσε αντικείμενο κριτικής εξέτασης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία από τον Απρίλιο του 2009, εξέφρασε αντιρρήσεις για την συμβατότητα διατάξεών του, καθώς και διατάξεων των κατ’ εξουσιοδότησή του υπουργικών αποφάσεων που εκδόθηκαν, προς τα άρθρα 49 και 43, σε συνδυασμό με το άρθρο 48 της Συνθ. Ε.Κ. ( ελεύθερη παροχή υπηρεσιών – ελευθερία εγκατάστασης). Παρά τις αντιρρήσεις αυτές και το κατ’ επανάληψιν αίτημα συγκεκριμένων τροποποιήσεων -για ορισμένες από τις οποίες είχε δεσμευθεί έγγραφα η Ελληνική Κυβέρνηση κατά την διάρκεια των συζητήσεων-διαπραγματεύσεων με την Ε.Ε. – δεν έγινε καμιά σχετική ενέργεια από την προηγούμενη Ελληνική Κυβέρνηση. Αντίθετα προχώρησε στην εσπευσμένη χορήγηση αδειών ίδρυσης και λειτουργίας «Κολλεγίων» στην χώρα μας με βάση το αμφισβητούμενο αυτό θεσμικό πλαίσιο. Ακολούθησε η από 20.11.2009 απόφαση του Κολλεγίου των Επιτρόπων και η αποστολή Προειδοποιητικής Επιστολής προς την Ελληνική Δημοκρατία, με την οποία προοιωνίζεται, μια νέα αντιδικία της χώρας μας με την Κοινότητα.

Οι παρατηρήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αφορούν σε διατάξεις των άρθρων 6, 10, 13, και 17 του ν. 3696/2008 και των άρθρων 3, 5, 6, 7, 10, 11, 14, και 15 της ΥΑ 129450/Δ6/8-10-2008 και αιτιώνται περιορισμούς της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών και της ελευθερίας εγκατάστασης καθώς και ασάφειες, πρόσφορες να οδηγήσουν σε παραβίαση των ελευθεριών αυτών.

Ήδη το δεδομένο της χορηγήσεως μη νόμιμων αδειών λειτουργίας σε σειρά Κολλεγίων (κατά την ομόφωνη γνωμοδότηση της Ολομέλειας του ΝΣΚ), γεννά την ανάγκη σύννομης χορηγήσεως νέων αδειών με έρεισμα ένα νέο θεσμικό πλαίσιο, στο πλαίσιο της Κοινοτικής νομιμότητας – ώστε να υπάρξει επί τέλους, σαφές και μη αμφισβητούμενο καθεστώς λειτουργίας βάσει προδιαγραφών και ελέγχου. .

Με το παρόν νομοσχέδιο κινούμεθα στην κατεύθυνση αποκατάστασης των αρχών της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών και ελεύθερης εγκατάστασης που ζητά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, και η οποία θα συνδυασθεί, κατά την θέσπιση του νέου νόμου, με την ενίσχυση του εθνικού ελέγχου στην πιστοποίηση των μεταλυκειακών αυτών ιδρυμάτων, ώστε η λειτουργία τους, τελικώς, να ισορροπεί μεταξύ των κοινοτικών και εθνικό-συνταγματικών επιταγών.

Η ενίσχυση και η ουσιαστικοποίηση των ελέγχων στην πιστοποίηση θα επιτευχθεί μέσα από την ανάδειξη του αναβαθμισμένου Ε.ΚΕ.ΠΙΣ, το οποίο θα αναλάβει το έργο της αξιολόγησης και ελέγχου των ιδρυμάτων αυτών, τόσο κατά την χορήγηση της άδειας λειτουργίας τους, όσο και, συνεχώς κατά το στάδιο της λειτουργίας τους, καθ’ εαυτής. Το Ε.ΚΕ.ΠΙΣ, προβλέπεται να αντικαταστήσει την αμφιβόλου αξιοπιστίας Επιτροπή Αξιολόγησης και Ελέγχου των Κολλεγίων, η οποία, κατά την παρθενική της εμφάνιση, συνέπραξε στην παρατυπία της χορηγήσεως των αδειών λειτουργίας, δυο μέρες προ των εκλογών. Αναμένεται επίσης να συνεισφέρει με τον δημόσιο χαρακτήρα, την εμπειρία και την πολυπρισματικότητα της σύνθεσης και λειτουργίας του στην αυστηρή, δίκαιη και αποτελεσματική πιστοποίηση.

Γ. ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΣ: Καλή σας μέρα κ. Πανάρετε

ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ: Καλή σας μέρα. Εσείς γενικά νομίζω ή δεν με προσέχετε ή μου κάνετε κριτική. Ένα απ’ τα δύο.

Β. ΧΙΩΤΗΣ: Όχι, όχι. Προτιμούμε να σας κάνουμε κριτική παρά να μη σας προσέχουμε.

Γ. ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΣ: Κριτική σας κάνουμε.

(γέλια από ΙΠ)

Β. ΧΙΩΤΗΣ: Και θα σας κάνουμε και σήμερα κριτική, τουλάχιστον εγώ κ. Υφυπουργέ…

Γ. ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΣ: Εγώ πάλι είμαι της άλλης άποψης αλλά τέλος πάντων…

Β. ΧΙΩΤΗΣ: Διότι πραγματικά δεν καταλαβαίνω ποιος είναι ο λόγος να επανέλθει αυτή η διάταξη για το 10. Γιατί πρέπει να μπαίνουν σε ΤΕΙ μαθητές που κατά μέσο όρο έχουν γράψει στις εξετάσεις  κάτω από 10;

ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ: Γιατί πρέπει να μπαίνουν σε Πανεπιστήμια και σε ΤΕΙ μαθητές που έχουν κατά μέσο όρο 10 και έχουν στο βασικό μάθημα του αντικειμένου τους 5, 4, 3, 2 ή 1;

Β. ΧΙΩΤΗΣ: Να μην μπαίνουν ούτε αυτοί.

ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ: Μα μπαίνουν αυτοί.

Β. ΧΙΩΤΗΣ: Ε, ωραία, κόψτε κι αυτούς. Προκειμένου να μην κόψετε αυτούς θα βάλουμε κι όλους τους άλλους;

ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ: Κυττάξτε, νομίζω ότι πρέπει να δούμε την ουσία του θέματος. Και η ουσία του θέματος είναι ότι εάν κανείς επιδιώκει να έχει το καλύτερο δυνατό δυναμικό στα Πανεπιστήμια και στα ΤΕΙ δεν μπορεί να ξεκινά με επικοινωνιακές πρακτικές και προσεγγίσεις. Πρέπει να εξετάσει τα θέματα. Να μελετά τα δεδομένα και όταν προχωρά στην οποιαδήποτε ρύθμιση να είναι σίγουρος. Ή τουλάχιστον να έχει ένα μεγάλο βαθμό βεβαιότητας ότι αυτό που κάνει, το νέο που κάνει, είναι καλύτερο από το προηγούμενο.

Γ. ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΣ: Ναι.

ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ: Αυτή τη στιγμή δεν έχουμε την παραμικρή ένδειξη ότι η κατάσταση βελτιώθηκε. Αντίθετα, έχουμε ενδείξεις ότι η κατάσταση χειροτέρεψε μετά την υιοθέτηση της βάσης του 10. Να σας πω άλλα στοιχεία;

Γ. ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΣ: Πως ακριβώς  χειροτέρεψε δηλαδή;

ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ: Θα σας πω τα στοιχεία. Ξέρετε, είναι ένα πράγμα να λέει κανείς κάτι. Είναι καθαρά επικοινωνιακό το να πεις ότι πρέπει εν πάσει περιπτώσει να υπάρχει ένα όριο και βάζουμε τη βάση του 10. Επικοινωνιακά αυτό είναι ελκυστικό. Κι άλλο πράγμα να κυττάς τα στοιχεία. Όταν βλέπει κανείς στα στοιχεία ότι το 15% περίπου των παιδιών που έχουν μπει στα ΤΕΙ, σήμερα με τη βάση του 10, έχουν βαθμό στο βασικό μάθημα μικρότερο από 10 αντιλαμβάνεται ότι ο στόχος, αν αυτός ήταν ο στόχος, μιας καλύτερης ποιότητας δεν έχει επιτευχθεί. Όταν κανείς δει ότι σήμερα σε Μαθηματικό Τμήμα, που δεν έχει κενές θέσεις, έχει εισαχθεί φοιτητής ο οποίος είχε μέσο όρο πάνω από 10 αλλά είχε στα Μαθηματικά 5, πέτυχε κάτι αυτή η ρύθμιση που υπήρχε μέχρι σήμερα;

Β. ΧΙΩΤΗΣ: Μισό λεπτό, είχε στα Μαθηματικά 5, ήταν πάνω από 10 και πέρασε στο Μαθηματικό;

ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ: Ακριβώς.

Β. ΧΙΩΤΗΣ: Πώς έγινε αυτό; Εγώ ξέρω ότι για να περάσεις στο Μαθηματικό πρέπει να έχεις 18άρια και 19άρια.

ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ: Γιατί ο μέσος όρος των βαθμολογιών στα μαθήματα, περιλαμβανομένης φυσικά και της απόδοσης στα Μαθηματικά, ήταν πάνω από 10. Ξέρετε, επιμένω και νομίζω ότι εσείς τουλάχιστον διαβάζετε το blog μου ή τουλάχιστον του κάνετε κριτική.

Β. ΧΙΩΤΗΣ: Πρώτα το διαβάζω και μετά του κάνω κριτική. Αλλά το διαβάζω. Σας βεβαιώ.

ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ: Ωραία. Εκεί έχω αναπτύξει αναλυτικά γιατί η βάση του 10 δεν έχει συνεισφέρει σε τίποτα στην ποιότητα της εκπαίδευσης. Πρέπει να σας πω και μία άποψη πολιτική τώρα, πέρα από την εκπαιδευτική, για την οποία είμαι στη διάθεσή σας να απαντήσω σε ό,τι θέλετε.

Στο πολιτικό μέρος, υπάρχει μία βαθύτατα συντηρητική προσέγγιση η οποία υιοθετήθηκε στην Ελλάδα. Ξεκίνησε από την Αμερική του Bush και πέρασε στην Ελλάδα και σε πολλές άλλες Ευρωπαϊκές  χώρες. Είναι η λογική της υπεραπλούστευσης των θεμάτων.  Άσπρο – μαύρο. Ο Bush είχε πει, και από εκεί ξεκίνησε, ή είσαι μαζί μας ή είσαι εναντίον μας. Εδώ τώρα είναι, ή είστε με την αναβάθμιση της εκπαίδευσης με τη βάση του 10 ή είστε με την υποβάθμιση και με την κατάργηση της βάσης του 10. Δεν είναι έτσι τα πράγματα.

Β. ΧΙΩΤΗΣ: Κύριε υφυπουργέ, μιας και συζητούμε γιατί υπήρξε η ανάγκη να επανέλθει, να αρθεί μάλλον αυτή η απαγόρευση ότι δεν μπορείς να μπεις σε Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα αν έχεις μέσο όρο κάτω του 10, και μας έλεγε ο κ. Πανάρετος ότι είναι λαϊκιστική η προσέγγιση του να υπάρχει αυτή η βάση, αλλά πρέπει να σας πω κύριε υφυπουργέ ότι ακόμα δεν έχω καταλάβει ποια ήταν η ανάγκη γιατί κακοί μαθητές , γιατί για κακούς μαθητές μιλάμε πρέπει να εισάγονται…

Γ. ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΣ: Ή άτυχους Βασίλη, δεν είναι ακριβώς κακοί. Μπορεί να είναι άτυχοι.

Β. ΧΙΩΤΗΣ: Εγώ δεν δέχομαι ότι άτυχοι απλώς μαθητές που γράφουν κάτω από 10. Δεν το δέχομαι.

Γ. ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΣ: Τα παιδιά υποβάλλονται σε ένα φοβερό στρες την ημέρα των εξετάσεων.

Β. ΧΙΩΤΗΣ: Δεν το δέχομαι Γιώργο. Είναι προσωπική μου άποψη. Δεν το δέχομαι. Αλλά εν πάσει περιπτώσει δεν έχει σημασία καθόλου η δική μου άποψη. Κύριε Υπουργέ κατά πόσο θα αυξηθούν οι θέσεις των εισακτέων με αυτή τη ρύθμιση;

ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ: Κατά πόσο θα αυξηθούν οι εισακτέοι θέλετε να πείτε.

Β. ΧΙΩΤΗΣ: Ναι, ναι.

ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ: Για μένα αυτό δεν έχει την πρωτεύουσα σημασία. Αυτό που έχει σημασία, και επανέρχομαι στο πολιτικό (παρότι ακαδημαϊκός μιλάω περισσότερο όπως βλέπετε πολιτικά), είναι το εξής: Ότι η χώρα μας από τα μέσα της δεκαετίας του 90 υιοθέτησε μία πολιτική η οποία δεν ήταν μόνο πολιτική της Ελλάδας. Ήταν πολιτική της Ευρώπης, ήταν πολιτική του ΟΟΣΑ, ήταν πολιτική όλων των χωρών. Αυτή της μαζικής Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης. Μαζική Τριτοβάθμια Εκπαίδευση σημαίνει ότι δίνεις τη δυνατότητα σε όσο το δυνατό περισσότερους νέους να μπουν στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση.  Μπορεί κανείς να έχει αντιρρήσεις  σε αυτό, αν είναι σωστό ή όχι, αυτό όμως είναι άλλο θέμα. Και έρχεται ξαφνικά μία Κυβέρνηση και λέει, χωρίς καμία τεκμηρίωση, χωρίς καμία λογική, εγώ αυτό το καταργώ. Αν δεν έχεις αυτό το 10, που επίσης ξέρετε ότι δεν λέει τίποτα από τη μια χρονιά στην άλλη, μένεις απέξω. Και αρχίζω πια μία άλλη πολιτική. Και ποια είναι αυτή η άλλη πολιτική; Να σας ρωτήσω γιατί έχω ακούσει επανειλημμένα την κριτική για λαϊκισμό. Μάλιστα σήμερα νομίζω η κα Γιαννάκου χρησιμοποίησε…

Β. ΧΙΩΤΗΣ: Η κα Γιαννάκου είπε ότι είναι εξόχως λαϊκιστική αυτή η διάταξη.

ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ: Η κα Γιαννάκου όμως σήμερα, κατά τη γνώμη μου, ομολόγησε κάτι. Ομολόγησε ότι αυτή η υιοθέτηση της βάσης του 10 ήταν ένας συμβολισμός . Συμβολισμός κατά την γνώμη μου είναι ένας ευφημισμός του επικοινωνιακού. Γιατί αλλίμονο αν στην παιδεία τόσο δραστικές πολιτικές επιλογές γίνονται για συμβολισμούς. Λαϊκισμός είναι να κάνεις πολιτική μόνο μέσω συμβολισμών. Ερχόμαστε λοιπόν και λέμε ότι δεν μπορεί να διατηρείται κάτι το οποίο έχει αποδειχθεί αποτυχημένο. Και θα σας πω και κάτι. Όταν κανείς έρχεται και λέει, όπως έχουν πει πολλοί,  ότι κακώς έχουμε κάνει Τμήματα σε πολλές πόλεις, σε κωμοπόλεις, σε διάφορες περιοχές της χώρας. Και ο ίδιος ο Υπουργός που το έλεγε αυτό το πράγμα έρχεται και δημιουργεί νέα Τμήματα. Αυτό τι είναι; Αυτή είναι μία προσέγγιση η οποία εξυπηρετεί την ποιότητα της εκπαίδευσης; Είναι μία προσέγγιση που βελτιώνει τα πράγματα;

Β. ΧΙΩΤΗΣ: Μάλιστα. Τώρα, να σας ρωτήσω και κάτι άλλο, από τις αντιδράσεις που συνέλεξα χτες στο νομοσχέδιό σας. Είδα μία δήλωση του κ. Άρη Σπηλιωτόπουλου, του πρώην Υπουργού Παιδείας, ο οποίος λέει ότι ακόμα και εσείς ο οποίος είστε ο θιασώτης της ανοικτής διαβούλευσης, γι’ αυτό το νομοσχέδιο δεν ακολουθήσατε αυτή τη διαδικασία. Δηλαδή, οι διατάξεις που πήγαν χτες στο Υπουργικό, δεν προηγήθηκε γι’ αυτές ανοικτή διαβούλευση. Γιατί έγινε αυτό;

ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ: Μου κάνει εντύπωση. Ο κ. Σπηλιωτόπουλος έχει πάψει να ασχολείται με την μαχόμενη πολιτική;

Β. ΧΙΩΤΗΣ: Δεν το ξέρω. (γέλια)

ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ: Γιατί, ξέρετε, το Υπουργείο Παιδείας είχε αναρτήσει στο διαδίκτυο από πολλούς μήνες πριν όλες αυτές τις βασικές κατευθύνσεις του σχεδίου αυτού. Έχουν διατυπωθεί περίπου 3500 σχόλια από ενδιαφερόμενους. Έχουν γίνει συναντήσεις με εκπροσώπους των συνδικαλιστικών φορέων και το τελικό αποτέλεσμα έχει λάβει υπόψην του όλες αυτές τις παραμέτρους. Τώρα δεν γνωρίζω. Ίσως ο κ. Σπηλιωτόπουλος είχε άλλα ενδιαφέροντα αυτή την εποχή και ίσως είχε επικεντρωθεί σε εκείνα.

Β. ΧΙΩΤΗΣ: Πάντως αυτή η διαδικασία για την κατάργηση των επετηρίδων που υπάρχουν και η γενική υποχρέωση να εισάγονται εκπαιδευτικοί μέσω του ΑΣΕΠ βλέπω ότι θα δημιουργήσει κύμα κινητοποιήσεων, τουλάχιστον στη Μέση Εκπαίδευση.

ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ: Είναι αναμενόμενο ότι θα υπάρξουν κάποιες αντιδράσεις. Και θα έλεγα ότι είναι και φυσικό γιατί έχει διαμορφωθεί ένας τρόπος, μια λογική, μία κατάσταση. Όμως νομίζω ότι πρέπει να ξεκινάμε από βασικές αρχές. Οι βασικές αρχές, οποιουδήποτε είναι στο Υπουργείο Παιδείας και έχει την ευθύνη του Υπουργείου Παιδείας, ποιες πρέπει να είναι; Πώς τα παιδιά μας θα παίρνουν καλύτερη εκπαίδευση. Ένας τρόπος επίτευξης αυτού του στόχου είναι να έχουμε τους καλύτερους εκπαιδευτικούς. Θα ήταν μάλλον αδόκιμο θα έλεγα, και άδικο όμως έντονα, να πει κανείς ότι όσοι είχαν την οποιαδήποτε προϋπηρεσία προηγουμένως πρέπει να διοριστούν στο εκπαιδευτικό σύστημα, να γίνουν εκπαιδευτικοί και να αγνοήσουμε όλους τους άλλους οι οποίοι είτε εν τω μεταξύ απέκτησαν τα τυπικά προσόντα για να γίνουν εκπαιδευτικοί, για να διοριστούν στην εκπαίδευση, είτε γιατί δεν είχαν προηγουμένως προσβάσεις σε ένα στρεβλό σύστημα όπως ήταν αυτό το σύστημα των ωρομισθίων που ήταν εκτός ΑΣΕΠ όπως ξέρετε.

Β. ΧΙΩΤΗΣ: Κύριε υπουργέ ευχαριστούμε πολύ.

ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ: Κι εγώ σας ευχαριστώ.

Π. ΓΑΒΡΑ: Λοιπόν ξεκινάμε. Είπαμε η παιδεία είναι που θα μας απασχολήσει σήμερα, μέχρι τις 11 που θα είμαστε μαζί κυρίες και κύριοι, χθες παρουσίασε η αρμόδια υπουργός και όλη η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας το πολυνομοσχέδιο. Με αυτό εισάγονται νέοι θεσμοί όπως είναι το πιστοποιητικό παιδαγωγικής κατάρτισης, ή οργανώνεται σε νέα βάση η εφαρμογή άλλων θεσμών, όπως είναι η αξιολόγηση των εκπαιδευτικών, ο ετήσιος σχεδιασμός δράσης από τα σχολεία και ο δόκιμος εκπαιδευτικός. Και όπως είπαμε καταργείται από φέτος και η βάση του 10 για τις εισαγωγικές στα Πανεπιστήμια, στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά και Τεχνολογικά Εκπαιδευτικά Ιδρύματα. Πάμε αμέσως να καλημερίσουμε τον υφυπουργό Παιδείας τον κ. Γιάννη Πανάρετο. Καλή σας ημέρα κύριε υπουργέ.

ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ: Καλή σας μέρα.

Π. ΓΑΒΡΑ: Λοιπόν, να ξεκινήσουμε από την βάση του 10. Ένα θέμα για το οποίο έχει γίνει πάρα πολύ συζήτηση και στο παρελθόν, μια προεκλογική δέσμευση κύριε υπουργέ του ΠΑΣΟΚ, ωστόσο κάτι που προκαλεί ήδη τις πρώτες αντιδράσεις στην Πανεπιστημιακή Κοινότητα. Όπως λένε μπορεί να οδηγήσει σε χειρότερο επίπεδο σπουδών. Εγώ θέλω να σας ρωτήσω γιατί μπήκε τώρα σε αυτό το πολυνομοσχέδιο που αφορά τη Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση και όχι στο νομοσχέδιο για την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση που θα έρθει στη συνέχεια;

ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ: Καταρχήν το νομοσχέδιο για την Τριτοβάθμια δεν πρόκειται να έρθει φέτος. Και φέτος έχουμε εξετάσεις. Έχουμε υποψήφιους οι οποίοι θα δώσουν εξετάσεις και θα περιμένουν τα αποτελέσματα να δουν αν μπαίνουν ή δεν μπαίνουν σε κάποια Πανεπιστημιακή Σχολή. Το γιατί, τώρα, να σας το απαντήσω με έναν έμμεσο τρόπο. Εάν πάει κάποιος σε έναν γιατρό και του πει: Γιατρέ μου, έχω ένα πρόβλημα το οποίο με ταλανίζει εδώ και 4 χρόνια και ο προηγούμενος γιατρός που με παρακολουθούσε μου έχει δώσει αυτή τη θεραπεία. Δεν έχω δει καμία βελτίωση, αντίθετα βλέπω άλλα προβλήματα να δημιουργούνται στην υγεία μου. Ο γιατρός αυτός τι πιστεύετε ότι θα του πει; Θα του πει συνέχισε να το παίρνεις αυτό το φάρμακο, διότι, δεν ξέρουμε μπορεί στο μέλλον κάποια στιγμή να φανεί ότι είναι καλό. Ή θα του πει, σταμάτησε αυτή τη θεραπεία και θα δούμε τι είναι προτιμότερο να κάνουμε για να βελτιώσουμε την κατάσταση της υγείας σου;

Π. ΓΑΒΡΑ: Λέτε λοιπόν κ. Πανάρετε ότι τέσσερα χρόνια που έχει εφαρμοστεί η βάση του 10 δεν έχει καλυτερέψει το επίπεδο των σπουδών στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα.

ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ: Ακριβώς. Δεν έχει υπάρξει καμία ένδειξη ότι αυτή η ρύθμιση οδήγησε σε καλύτερες εκπαιδευτικές διαδικασίες, ή οδήγησε σε καλύτερους φοιτητές στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.

Π. ΓΑΒΡΑ: Βέβαια ξέρετε ότι ακούγοντας ότι με 4 και 5 βαθμολογία θα μπορεί κάποιος να εισάγετε αναρωτιέσαι, λες, τόσο χαμηλά και να μπαίνουν στα Πανεπιστήμια; Αφορά τις σχολές τις Πανεπιστημιακές τις καλές ή μόνο τα Περιφερειακά ΤΕΙ;

ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ: Αυτό έχει ενδιαφέρον που λέτε, γιατί πράγματι όπως εμφανίζεται δημιουργείται η εντύπωση ότι αυτό αφορά μόνο τις σχολές που δεν είχαν εισακτέους. Όμως το πρόβλημα της βάσης του 10 είναι περισσότερο έντονο και εμφανίζεται και στα πανεπιστήμια. Θα σας πω ένα παράδειγμα. Έχω βρει παραδείγματα κυττάζοντας τα πραγματικά στοιχεία. Μπορεί κάποιος να μπει στο Μαθηματικό Τμήμα, στο οποίο βέβαια δεν υπάρχουν ποτέ κενές θέσεις,  και να έχει περάσει τη βάση του 10, αλλά στα μαθηματικά να έχει πάρει 5. Πες τε μου εσείς αυτή η προσέγγιση έχει βοηθήσει πραγματικά; Το ότι σπουδάζει στα μαθηματικά κάποιος που έχει πάρει 5 στα μαθηματικά; Δεν είναι πια ένας μέσος όρος που παίρνει από τα δευτερεύοντα μαθήματα, επομένως το πρόβλημα είναι βαθύτερο. Το πρόβλημα αφορά τόσο την Δευτεροβάθμια εκπαίδευση όσο και την Τριτοβάθμια εκπαίδευση. Δεν υπάρχει αμφιβολία, για να μην δημιουργηθούν εντυπώσεις άλλης μορφής, ότι αυτό που επιδιώκει -και θα πρέπει να επιδιώκει- η κάθε πολιτική ηγεσία που διαμορφώνει την πολιτική στο θέμα της Παιδείας είναι να έχουν τα Πανεπιστήμια και τα ΤΕΙ καλύτερους φοιτητές. Δεν υπάρχει αμφιβολία σε αυτό. Όταν όμως αυτή η ρύθμιση που υπήρχε, δεν το διασφάλιζε αυτό, δεν βελτίωσε την εκπαιδευτική διαδικασία, αντίθετα υπήρχαν και άλλα προβλήματα τα οποία δεν τα έβλεπε κανείς, νομίζω ότι, αντίθετα με ότι λέγεται, θα ήταν λαϊκισμός να το διατηρήσει αυτό μόνο και μόνο για να μην δεχτεί την κριτική ότι υποβαθμίζει το επίπεδο σπουδών.

Π. ΓΑΒΡΑ: Βέβαια, θα πρέπει να συνδυαστεί και με αλλαγή στον τρόπο εισαγωγής στα Πανεπιστήμια, αυτό.

ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ: Βεβαίως.

Π. ΓΑΒΡΑ: Διότι εδώ πρόκειται για ένα σύστημα το οποίο όλοι νομίζω έχουμε καταλήξει κ. Πανάρετε ότι πρέπει να αλλάξει. Και όσοι έχουμε παιδιά τα οποία μπαίνουν σε αυτή τη δοκιμασία φέτος το έχουμε καταλάβει στο έπακρον ότι πρέπει να αλλάξει αυτό το σύστημα.

ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ: Είναι σωστό αυτό που λέτε και για τον εξής λόγο: Γιατί μόνο όταν κανείς μελετά πραγματικά τα δεδομένα και το τι έχει συμβεί μπορεί να αντιμετωπίσει πιο σωστά το πρόβλημα. Πες τε μου, οι όποιες αλλαγές έχουν επιχειρηθεί τα 15 τελευταία χρόνια στον τρόπο εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση έχουν βελτιώσει την κατάσταση; Πιστεύω ότι όσοι έχουν παιδιά και έχουν περάσει και από αυτή τη διαδικασία δεν θα το ισχυριστούν αυτό. Άρα χρειάζεται κάτι διαφορετικό. Και το διαφορετικό δεν μπορεί να είναι κάτι άλλο από το να βελτιώσει κανείς την παρεχόμενη παιδεία στο λύκειο, να βελτιώσει την λειτουργία του πανεπιστημίου και μετά, ως τελευταίο στάδιο, να έρθει και να δει την μετάβαση. Πως περνά κανείς το γεφύρι από την μια βαθμίδα στην άλλη.

Π. ΓΑΒΡΑ: Αυτό είναι ένα τεράστιο ζήτημα, νομίζω θα μας απασχολήσει και στο μέλλον το θέμα της εισαγωγής στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση. Τώρα, να έρθουμε λίγο στις άλλες διατάξεις αυτού του πολυνομοσχεδίου κ. Πανάρετε και στις αντιδράσεις που έχουν εκφράσει ήδη οι εκπαιδευτικοί. Αλλάζουν εργασιακές σχέσεις, λένε, και κυρίως επικεντρώνεται η αντίδραση στο τρόπο πλέον των διορισμών. Θα μου επιτρέψετε να εκφράσω μία προσωπική άποψη διαβάζοντας τα κύρια σημεία αυτού του πολυνομοσχεδίου. Πρόκειται για αυτονόητες ρυθμίσεις. Και αναρωτιέμαι γιατί εκφράζονται αυτές οι αντιδράσεις, τώρα θα μου πείτε να ρωτήσω και τους αρμόδιους. Θα έχω την ευκαιρία στη συνέχεια με την ΟΛΜΕ να το συζητήσω αυτό το θέμα. Καλό μέτρο ο δόκιμος εκπαιδευτικός. Τα δύο χρόνια»

ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ: Κυττάξτε, αν θέλετε τη γνώμη μου οπωσδήποτε μπορεί κανείς να δει κανείς αν υπάρχουν κάποια σημεία στα οποία μπορεί να υπάρξει βελτίωση. Αλλά έχει γίνει διάλογος, έχουν γίνει συζητήσεις. Θέλω να σας πω το εξής: Καμιά φορά το να γίνονται τα αυτονόητα είναι μια πρόοδος. Γιατί, το βασικό πρόβλημα, κατά τη δική μου τη γνώμη, στο μέχρι σήμερα τρόπο επιλογής των εκπαιδευτικών, ήταν ότι είχε μια λάθος βασική κατεύθυνση. Η λάθος βασική κατεύθυνση ήταν πως θα διορίσεις στο δημόσιο όσο περισσότερους πτυχιούχους σχολών που μπορούσαν να διοριστούν στο δημόσιο ήταν εφικτό. Και γι’  αυτό κάθε χρόνο βλέπετε ότι μια από τις επιτυχίες των ηγεσιών του υπουργείου Παιδείας ήταν πόσους εκπαιδευτικούς διόρισαν. Ποτέ δεν αναρωτήθηκε κανείς ποιές είναι οι πραγματικές ανάγκες του εκπαιδευτικού συστήματος. Γιατί ο δάσκαλος και ο καθηγητής να διορίζεται στο κράτος, κεντρικά. Δηλαδή, να λέμε ότι φέτος κάναμε τόσους διορισμούς, παίρνουμε λοιπόν τόσους γυμναστές και μετά τους γυμναστές δεν ξέρουμε τι να τους κάνουμε.

Π. ΓΑΒΡΑ: Ναι. Το θέμα είναι τώρα τι γίνεται όμως με τους αδιόριστους εκπαιδευτικούς. Οι άνθρωποι αυτοί είχαν μία προτεραιότητα και πίστευαν ότι είχαν θεμελιώσει κάποια δικαιώματα. Όλα αυτά τώρα πως θα πάνε όσον αφορά στην πρόσληψή τους κ. Πανάρετε;

ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ: Τα δικαιώματα και η προϋπηρεσία που έχουν δεν υπάρχει αμφιβολία ότι θα προσμετρηθεί στην συνέχεια. Όμως αυτό που πρέπει νομίζω να γίνει αντιληπτό είναι ότι το κράτος έχει μια και μοναδική ευθύνη, πως θα διαλέξει τους καλύτερους από αυτούς που ενδιαφέρονται για να γίνουν εκπαιδευτικοί, για να πάνε στο σχολείο και να διδάξουν. Όταν λοιπόν αυτή είναι η προτεραιότητα του κράτους, θα ήταν λίγο παράδοξο να αγνοήσει πλήρως για όσα χρόνια στο μέλλον αυτό χρειαστεί, όλους όσοι τελειώσουν το πανεπιστήμιο και ενδιαφέρονται και να πει ότι εγώ θα παίρνω μόνο από αυτούς που έχουν κάποια προϋπηρεσία. Πρέπει δηλαδή, και αυτό είναι το δίκαιο, κάπου να υπάρχει μια ισορροπία. Να προσμετρηθεί μεν η προϋπηρεσία όσων έχουν κάποια προϋπηρεσία, αλλά ταυτόχρονα η διαδικασία να είναι τέτοια που θα οδηγεί στις καλύτερες δυνατές επιλογές για τα παιδιά και για τα σχολεία.

Π. ΓΑΒΡΑ: Όλοι οι διορισμοί πλέον μόνο μέσω ΑΣΕΠ.

ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ: Όλοι οι διορισμοί μόνο μέσω ΑΣΕΠ. Για να υπάρχει ένας τρόπος που κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει την αξιοπιστία του. Ξέρετε, ενώ το λέγαμε και παλιότερα αυτό, σήμερα είχαμε φτάσει στο σημείο που ένα πολύ μεγάλο ποσοστό διοριζόταν στην εκπαίδευση με άλλους τρόπους και όχι με το ΑΣΕΠ. Και θα σας πω και κάτι που αφορά μία κατηγορία ενδιαφερομένων που πραγματικά εκφράζουν αν θέλετε κάποια δυσφορία, τους ωρομισθίους. Γιατί πράγματι, λέει κάποιος που είναι ωρομίσθιος, εγώ έχω μία εμπειρία και περίμενα ότι κάποια στιγμή συσσωρεύοντας και άλλη εμπειρία θα διοριστώ. Με δεδομένο ότι οι ωρομίσθιοι  ήταν έξω από την κύρια διαδικασία του ΑΣΕΠ, είχαμε ταυτόχρονα πολλούς ανθρώπους που διαμαρτυρόντουσαν. Ξέρετε πόσοι μου έχουν παραπονεθεί και εμένα, κι όχι μόνο σε μένα. Λέει κάποιος, εγώ δεν είχα την δυνατότητα. Δεν είχα την πρόσβαση στην εξουσία για να με διορίσει ωρομίσθιο, και να μπορέσω να πάρω κάποια μόρια. Εγώ, γιατί πρέπει να είμαι πια αποκλεισμένος από την οποιαδήποτε ευχέρεια να διοριστώ, και όχι να πω ότι με βάση την επετηρίδα είμαι σαράντα χρόνια και περιμένω να διοριστώ;

Π. ΓΑΒΡΑ: Ναι, υπάρχει μια αδικία εδώ. Είναι αλήθεια έτσι όπως το ακούω. Όσον αφορά στην πρόσληψη, που όπως είπαμε γίνεται μέσω ΑΣΕΠ, είναι οπωσδήποτε υποχρεωτικό και το πιστοποιητικό παιδαγωγικής κατάρτισης πλέον;

ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ: Ναι, είναι απαραίτητο. Γιατί αυτός που θα γίνει εκπαιδευτικός, αυτός που θα μπει στο σχολείο, θα πρέπει να υπάρχει μια πιστοποίηση ότι είναι κατάλληλος για να κάνει το έργο που του αναθέτουμε.

Π. ΓΑΒΡΑ: Έχω ένα ερώτημα επ’ αυτού κ. Πανάρετε. Οι πτυχιούχοι Πληροφορικής της ΑΣΟΕΕ που προαιρετικά διδάχθηκαν παιδαγωγικά και διδακτικά και εξετάστηκαν επιτυχώς θα πρέπει να έχουν και άλλη παιδαγωγική κατάρτιση για να μπορέσουν να θεμελιώσουν το δικαίωμα τους να προσληφθούν;

ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ: Με ρωτάτε τώρα επιμέρους λεπτομέρειες

Π. ΓΑΒΡΑ: Ρωτάνε τώρα, καταλαβαίνετε τι γίνεται εδώ.

ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ: Το καταλαβαίνω, απλώς θέλω κι εσείς να καταλάβετε ότι δεν είναι δυνατόν εγώ να απαντώ σε επιμέρους θέματα, και δεν είναι και η αρμοδιότητά μου η δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Εγώ σας μιλάω για την γενική πολιτική κατεύθυνση. Τα επιμέρους θέματα προφανώς θα αντιμετωπισθούν και θα διευκρινιστούν από τα ερωτήματα που θα υπάρξουν. Εγώ σας μιλάω για την γενική πολιτική κατεύθυνση. Η γενική πολιτική κατεύθυνση είναι ότι πρέπει αυτός που θα διδάσκει τα παιδιά μας να έχουμε διασφαλίσει ότι μπορεί να κάνει σωστά αυτή την δουλειά.

Π. ΓΑΒΡΑ: Και είναι απόλυτα σωστό. Αυτό το πολυνομοσχέδιο, και με αυτό να ολοκληρώσουμε, θα έχουμε την ευκαιρία βεβαίως να τα ξαναπούμε όταν θα το δούμε και αναλυτικότερα, επιδέχεται κάποιων διορθώσεων στην πορεία;

ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ: Οποιαδήποτε νομοθετική πρωτοβουλία επιδέχεται βελτιώσεις μέχρι την τελευταία στιγμή. Αλίμονο αν θεωρούσε κανείς, παρά την όποια εξαντλητική διαδικασία προηγήθηκε, ότι δεν μπορεί να βελτιωθεί κάτι μέχρι την τελευταία στιγμή που θα ψηφιστεί.

Π. ΓΑΒΡΑ: Να σας ευχαριστήσω πολύ. Θα έχουμε την ευκαιρία, όπως είπαμε κ. Υπουργέ, να τα ξαναπούμε και κατά τη διάρκεια του έτους και του νέου έτους, γιατί όλα αυτά θα τα επεξεργαστούμε, θα τα δούμε, θα τα συνειδητοποιήσουμε περισσότερο για να μπορέσουμε και να τα εξειδικεύσουμε καλύτερα.

ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ: Επιτρέψτε μου αν θέλετε να προσθέσω κάτι σε σχέση με τις Πανελλήνιες εξετάσεις για φέτος. Δημιουργήθηκε μία εντύπωση την περασμένη βδομάδα ότι θα υπάρξει δραστικός περιορισμός των εξεταστικών κέντρων. Αυτό δεν είναι ακριβές. Η οποιαδήποτε ρύθμιση γίνει με τα εξεταστικά κέντρα θα έχει αποκλειστικό κριτήριο το πώς η εκπαιδευτική διαδικασία και η εξεταστική διαδικασία θα γίνει πιο σωστά και όχι ως κριτήριο το πώς θα εξοικονομηθούν χρήματα.

Π. ΓΑΒΡΑ: Μάλιστα, καλά κάνετε και το διευκρινίζετε. Να σας ευχαριστήσω πάρα πολύ για την επικοινωνία. Καλημέρα.

ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ: Κι εγώ σας ευχαριστώ.

Στη χώρα μας, όπως σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ, έχει σημειωθεί, τα τελευταία χρόνια, σημαντική πρόοδος στον τομέα της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης (e-government) με αποτέλεσμα την παροχή ποιοτικότερων και ταχύτερων υπηρεσιών από τη Δημόσια Διοίκηση προς τους πολίτες και τις επιχειρήσεις.

Η ηλεκτρονική διακυβέρνηση περιλαμβάνει μεταξύ άλλων την εύκολη και άμεση πρόσβαση του ενδιαφερομένου σε έγκυρη δημόσια πληροφόρηση, όπως τις οργανικές διατάξεις  του φορέα, το κανονιστικό πλαίσιο των διαδικασιών αρμοδιότητάς του και τους τρόπους διεκπεραίωσης αυτών, τις ενημερωτικές ή ερμηνευτικές εγκυκλίους, τα στοιχεία επικοινωνίας των υπηρεσιών (τηλέφωνα, fax και email), τα διοικητικά έγγραφα γενικού ενδιαφέροντος, τη συμπλήρωση και εκτύπωση εντύπων αιτήσεων, την αποστολή συμπληρωμένων εντύπων ή στοιχείων on line στις αρμόδιες υπηρεσίες κλπ.

Οι πολίτες και οι επιχειρήσεις αντιλαμβανόμενοι τα πλεονεκτήματα της χρήσης των εφαρμογών της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, όπως τη χωρίς κόστος αναζήτηση και άντληση πληροφοριών για διοικητικές διαδικασίες και υπηρεσίες, τη μείωση του χρόνου αναμονής στις συναλλαγές τους με το δημόσιο, κλπ, χρησιμοποιούν ολοένα και περισσότερο το διαδίκτυο για τις συναλλαγές τους με το Δημόσιο.

Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι ενώ το 2005 μόνον το 8 % των πολιτών χρησιμοποιούσαν το Διαδίκτυο για συναλλαγές με δημόσιους φορείς, (πληροφόρηση, εκτύπωση αιτήσεων, αποστολή συμπληρωμένων εντύπων, διεκπεραίωση διαδικασιών) το 2008 το ποσοστό αυτό ανήλθε στο 19%.   Αντίστοιχα, ενώ το 2005 61% των επιχειρήσεων που απασχολούσαν πάνω από 10 άτομα χρησιμοποίησαν το διαδίκτυο για συναλλαγές τους με το δημόσιο, το 2008 το ποσοστό αυτό αυξήθηκε στο 81%. Η αύξηση αυτή οφείλεται τόσο στην μεγαλύτερη εξοικείωση του πολίτη και της επιχείρησης με τις Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) όσο και στην αυξανόμενη εμπιστοσύνη που επιδεικνύουν πλέον οι χρήστες έναντι του Διαδικτύου.

Επίσης,  με τη χρήση του διαδικτύου για την εύρεση στοιχείων και πληροφοριών, δεν διευκολύνεται μόνο ο ενδιαφερόμενος, δεδομένου ότι ενημερώνεται πριν υποβάλει αίτηση προς τη διοίκηση για τις προϋποθέσεις και τα δικαιολογητικά που απαιτούνται για τη διαδικασία που τον ενδιαφέρει αλλά και οι ίδιοι οι δημόσιοι υπάλληλοι, οι οποίοι δεν αναλίσκονται σε χρονοβόρα τηλεφωνήματα ή αλληλογραφία, προκειμένου να πληροφορηθούν τα στοιχεία του θέματος που τους απασχολεί όπως νομοθετικό πλαίσιο, εγκυκλίους καθώς και σχετικά διοικητικά έγγραφα.

Είναι προφανές ότι η χρήση του διαδικτύου αφενός ως πηγή έγκυρης πληροφόρησης των υπηρεσιών και των πολιτών και αφετέρου ως μέσο αποσυμφόρησης των υπηρεσιών είναι χρήσιμη όταν υπάρχει συνεχής εμπλουτισμός του με τις δραστηριότητες του οικείου φορέα και τις αλλαγές οι οποίες τυχόν πραγματοποιούνται.  Συχνά, όμως, παρατηρείται η ελλιπής ή καθόλου επικαιροποίηση του περιεχομένου των ιστοσελίδων των φορέων με αποτέλεσμα τα όσα αναφέρονται να μην ισχύουν πλέον ή κάποια από τα στοιχεία να μην είναι πλήρη.

Ειδικότερα, για να είναι χρήσιμο το περιεχόμενο των ιστοσελίδων των δημόσιων φορέων, κρίνεται αναγκαίο οι οικείοι φορείς να φροντίζουν:

α) Να αναρτούν άμεσα και σε εμφανές σημείο στην ιστοσελίδα τους οποιαδήποτε καινούργια πληροφορία μπορεί να ενδιαφέρει τον πολίτη ή την επιχείρηση για τα θέματα που χειρίζεται ο φορέας ή οποιαδήποτε τροποποίηση επέρχεται σε υφιστάμενες διαδικασίες.  Το περιεχόμενο του κειμένου πρέπει να είναι απλό και κατανοητό ώστε να απευθύνεται σε όσο το δυνατόν ευρύτερο κοινό πολιτών και επιχειρήσεων και να έχει ως στόχο την κάλυψη των αναγκών τους και την απάντηση στα συνηθέστερα ερωτήματα.  Επιπλέον, το κείμενο της ιστοσελίδας πρέπει να αποτελείται από μικρές απλές προτάσεις χωρίς τη χρήση ιδιωματισμών και παθητικής φωνής.

β) Να επικαιροποιούν σε συνεχή βάση το σύνολο του περιεχομένου των ιστοσελίδων τους με την προσθήκη των ισχυουσών πληροφοριών, προϋποθέσεων για μια διοικητική διαδικασία, εγκυκλίων ή διοικητικών εγγράφων, στοιχείων επικοινωνίας υπηρεσιών (τηλέφωνα, fax και email) κλπ και την παράλληλη διαγραφή των στοιχείων εκείνων που έχουν πάψει να ισχύουν δεδομένου ότι η παράλληλη διατήρηση των νέων πληροφοριών και των παλαιών που δεν ισχύουν πλέον στην ιστοσελίδα του οικείου φορέα προκαλεί σύγχυση στον ενδιαφερόμενο και κλονίζει την εμπιστοσύνη του προς τη Δημόσια Διοίκηση.

γ) Να αναρτούν τα έντυπα των αιτήσεων που χρησιμοποιούνται για τις συγκεκριμένες διοικητικές διαδικασίες όπως ισχύουν κάθε φορά με όλες τις τυχόν τροποποιήσεις που έχουν επέλθει π.χ. κατάργηση κάποιου δικαιολογητικού και αντικατάστασή του με υπεύθυνη δήλωση του Ν. 1599/86, αυτεπάγγελτη αναζήτηση πιστοποιητικών ή βεβαιώσεων, τροποποίηση των προϋποθέσεων για την ικανοποίηση αιτήματος δικαιούχου κλπ (ηλεκτρονική υπηρεσία 2 ου επιπέδου).

δ) Οι πληροφορίες αυτές πρέπει να είναι εύκολα προσβάσιμες,  κατά τρόπο ώστε να διευκολύνει τους πολίτες, τις επιχειρήσεις και τους υπαλλήλους των δημοσίων υπηρεσιών στην αναζήτησή τους.   Σημειώνεται ότι ο χρήστης πρέπει να είναι σε θέση να έχει πρόσβαση στην πληροφορία που επιθυμεί μόνον με τρεις κινήσεις (τρία «κλικ») από την αρχική σελίδα του δημοσίου φορέα που επισκέπτεται.  Σε περίπτωση μακροσκελών κειμένων θα πρέπει αυτά να οργανώνονται σε περισσότερα του ενός κείμενα με επιμέρους θέματα.

Για περισσότερες πληροφορίες αναφορικά με τη συγγραφή και την  επικαιροποίηση των κειμένων μπορείτε να ανατρέξετε στο «Πλαίσιο Πιστοποίησης Δημόσιων Διαδικτυακών Τόπων» του Υπουργείο Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης το οποίο έχει αναρτηθεί στο διαδικτυακό τόπο www.e-gif.gov.gr και ειδικότερα στη παράγραφο με τίτλο «3.3.3. Δομή και περιεχόμενο Δημόσιων Διαδικτυακών Τόπων» (σελίδες 43-51).  Μπορείτε επίσης να επικοινωνήσετε με την Υπηρεσία Ανάπτυξης Πληροφορικής-ΥΑΠ στα τηλέφωνα 213 1306077, 213 1306044 και 213 1306013.

Για την αποτελεσματικότερη εφαρμογή των ανωτέρω οδηγιών, είναι αναγκαίο να υπάρχει συστηματική παρακολούθηση της ιστοσελίδας του οικείου φορέα.  Για το σκοπό αυτό, κάθε Διεύθυνση ή μονάδα δημόσιου φορέα πρέπει να ορίσει συγκεκριμένο υπάλληλο, στον οποίο θα ανατεθεί η επικαιροποίηση της ιστοσελίδας της.  Ειδικότερα, ο εν λόγω υπάλληλος θα είναι υπεύθυνος για την προσθήκη νέων πληροφοριών  σχετικά με τα θέματα που χειρίζεται η Διεύθυνση ή η μονάδα και την απάλειψη όσων δεν ισχύουν, σε συνεργασία με την αρμόδια υπηρεσία Πληροφορικής του φορέα.

Την ευθύνη για την εφαρμογή του έργου της επικαιροποίησης της ιστοσελίδας θα έχουν οι Γενικοί Γραμματείς των Υπουργείων ή των Περιφερειών αντίστοιχα, και οι αρμόδιοι Αντινομάρχες ή Αντιδήμαρχοι κατά περίπτωση, τους οποίους οφείλουν να ενημερώνουν σε μηνιαία βάση οι υπεύθυνοι για την ιστοσελίδα της υπηρεσίας Πληροφορικής του φορέα.

Τα Υπουργεία και οι Περιφέρειες παρακαλούνται να κοινοποιήσουν την εγκύκλιο στους φορείς  που εποπτεύουν επισημαίνοντας την ανάγκη επικαιροποίησης σε συνεχή βάση των ιστοσελίδων του κάθε φορέα.

Ο ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΝΤΟΛΙΟΣ

Για την πρώτη φάση αξιολόγησης, ανατέθηκε σε ανάδοχο η ανεύρεση χώρου για την πραγματοποίηση των αξιολογήσεων, ο οποίος θα έπρεπε να καλύπτει τις υψηλές απαιτήσεις του εγχειρήματος και επομένως θα έπρεπε  να έχει εξοπλισθεί με Η/Υ και τηλεφωνικές συσκευές. Η διαδικασία αυτή υπήρξε χρονοβόρα, δαπανηρή και μη αποτελεσματική, καθώς οι αριθμοί τηλεφώνων που έδωσαν οι αξιολογητές ως στοιχεία επικοινωνίας ήταν τα σταθερά τηλέφωνα των γραφείων τους με αποτέλεσμα σε πολλές περιπτώσεις η επικοινωνία μαζί τους να είναι εξαιρετικά δυσχερής έως αδύνατη. Δυστυχώς, υπήρξαν και καθηγητές που αμέλησαν να εμφανισθούν στον χώρο αξιολόγησης στις συγκεκριμένες ώρες και μέρες που τους ζητήθηκε.

Η καθυστέρηση που πρόεκυψε υποχρέωσε την αρμόδια Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης να προκηρύξει νέο διαγωνισμό για την εκ νέου διάθεση χώρου αξιολόγησης και σχετικού εξοπλισμού.

Στη δεύτερη φάση αξιολόγησης, προβλέπεται πράγματι η σύσταση θεματικών επιτροπών εμπειρογνωμόνων.

Όπως με ενημέρωσε η Ειδική Γραμματέας Διαχείρισης Προγραμμάτων Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης, για την φάση αξιολόγησης του προγράμματος “Ηράκλειτος” από θεματικές επιτροπές, προβλέπεται “αξιολόγηση των υποέργων ανά θεματική περιοχή, από αντίστοιχες μεικτές θεματικές επιτροπές εμπειρογνωμόνων”, σύμφωνα με την προκήρυξη του έργου (σελ.35, γ).

Από τα στοιχεία που έθεσε υπ’ όψιν μου, προέκυψε ότι με την 15306/30.09.2009 απόφαση του προκατόχου της, οι θεματικές επιτροπές αξιολόγησης που είχαν ορισθεί είχαν ως μέλη αποκλειστικά πρυτάνεις και αντιπρυτάνεις. Στην απόφαση μάλιστα, αναφερόταν μόνον η θεσμική ιδιότητα των μελών της επιτροπής (πρύτανης, αντιπρύτανης) και όχι η επιστημονική.

Είναι προφανές ότι η απόφαση αυτή έπασχε και από άποψη ουσίας και από άποψη τύπου.

Η συγκρότηση των επιτροπών εμπειρογνωμόνων δεν μπορεί να γίνεται – αλλά και να εμφανίζεται στην απόφαση ορισμού τους ότι έχει γίνει- με κριτήριο την διοικητική θέση που έχουν τα μέλη τους (στην συγκεκριμένη περίπτωση πρυτάνεις και αντιπρυτάνεις). Τα κριτήρια επιλογής των μελών θα πρέπει να στηρίζονται αποκλειστικά στην επιστημονική δραστηριότητα των κριτών και αυτό να αποτυπώνεται και στην σχετική απόφαση. Παρ’ όλα αυτά, η προαναφερθείσα απόφαση, στην αιτιολόγησή της, δεν κάνει επίκληση του γνωστικού αντικειμένου των μελών των επιτροπών, αλλά μόνο της πρυτανικής τους ιδιότητας.

Επιπλέον, οι πρυτάνεις και αντιπρυτάνεις, ως εκ της ιδιότητός τους, έχουν αποστολή και υποχρέωση να προωθούν τα συμφέροντα του ιδρύματός τους. Και μόνο το ενδεχόμενο αμφισβήτησης της ικανοποίησης της αρχής της αμεροληψίας, θεμελιώδους αρχής του δικαίου, θα μπορούσε να αποτελέσει αφορμή αμφισβήτησης του αποτελέσματος της αξιολόγησης. Ειδικά, μάλιστα, όταν η αξιολόγηση από τις θεματικές επιτροπές, συνεισφέρει κατά 30% στην τελική αξιολόγηση, το να συντίθενται οι θεματικές επιτροπές αξιολόγησης αποκλειστικά από τους επικεφαλής των οργανισμών από τους οποίους προέρχονται οι προτάσεις δημιουργεί μία προφανή σύγκρουση συμφερόντων.

Για τους λόγους αυτούς, αλλά και για την τήρηση των κανόνων ακαδημαϊκής δεοντολογίας που πρέπει να διέπουν κάθε ενέργεια του υπουργείου που αφορά την τριτοβάθμια εκπαίδευση, ζήτησα με το από 25/2/2010 έγγραφό μου προς την αρμόδια Ειδική Γραμματέα, όπως προβεί σε ανάκληση της συγκεκριμένης απόφασης.

Για τα προβλήματα που υπήρχαν, ενημέρωσα τους Πρυτάνεις των Πανεπιστημίων, οι οποίοι κατανόησαν την ενέργειά μου.

Με δεδομένο ότι οι προτάσεις προέρχονται από όλα τα Πανεπιστήμια της χώρας, θα ήταν επιθυμητό στις θεματικές επιτροπές να συμμετέχουν κυρίως καταξιωμένοι Έλληνες επιστήμονες του εξωτερικού.

Δυστυχώς, ούτε στο Υπουργείο Παιδείας ούτε στην Ειδική Γραμματεία υπήρχε σχετική βάση δεδομένων με στοιχεία Ελλήνων επιστημόνων του εξωτερικού. Ακόμα και η Γενική Γραμματεία Έρευνας και Τεχνολογίας που τηρεί παρόμοια στοιχεία, έχει μόνο ονόματα επιστημόνων που έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον οι ίδιοι να αξιολογούν προγράμματα.

Έτσι, προχώρησα σε επαφές με καταξιωμένους Έλληνες επιστήμονες της διασποράς με την παράκληση να συμβάλουν στην διαδικασία.

Έχω εντυπωσιασθεί από την ανταπόκριση των περισσοτέρων από τους επιστήμονες αυτούς και την προθυμία τους να συνεισφέρουν στην εδραίωση αξιοκρατικών, διαφανών και εξωστρεφών διαδικασιών. Ενδεικτικά, αναφέρω παρακάτω ονόματα και ιδιότητες Ελλήνων επιστημόνων του εξωτερικού που απεδέχθησαν την πρόσκλησή μου. Το Υπουργείο Παιδείας δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων θα εξακολουθήσει την προσπάθεια αξιοποίησης του επιστημονικού δυναμικού της διασποράς σε όσο το δυνατόν περισσότερους τομείς και δραστηριότητες.

Έτσι, με μια μικρή πρόσθετη καθυστέρηση, όχι μόνο θα έχουμε ουσιαστικές αξιολογήσεις των προτάσεων, αλλά θα έχουμε θέσει τα θεμέλια της ουσιαστικής εμπλοκής των καταξιωμένων Ελλήνων επιστημόνων της διασποράς σε εσωτερικές διαδικασίες -γεγονός μείζονος σημασίας για την χώρα.

Η καθυστέρηση αυτή δικαιολογείται, όχι μόνο γιατί βελτιώνει την διαδικασία αξιολόγησης, αλλά κυρίως γιατί θα οδηγήσει στην χρηματοδότηση των πραγματικά καινοτομικών προτάσεων που θα αναδείξουν τους ταλαντούχους νέους Έλληνες ερευνητές και όχι στην επανάληψη της πάγιας πρακτικής κατανομής πόρων.

Εξ άλλου, είναι γνωστό ότι, σύμφωνα με την προκήρυξη, αιτήσεις θα μπορούσαν να υποβάλουν μόνο όσοι ήσαν ήδη υποψήφιοι διδάκτορες και, επομένως, η πιθανή χρηματοδότηση από το συγκεκριμένο πρόγραμμα δεν αποτελούσε στοιχείο που έλαβαν υπόψη τους όταν ενεγράφησαν για την εκπόνηση διδακτορικού.

Μερικοί από τους επιστήμονες που διαπρέπουν στο εξωτερικό και οι οποίοι δέχθηκαν να συμμετάσχουν στις θεματικές επιτροπές αξιολόγησης είναι οι εξής:

• Μαυρουδή Μαρία,
  Professor, Department of History, University of California,
  Berkeley, USA
  http://history.berkeley.edu/faculty/Mavroudi/
• Ιωαννίδης Ιωάννης,
  Professor, Department of Economics,
  Tufts University, USA
  http://www.tufts.edu/~yioannid/
• Τσομόκος Δημήτριος,
  University Lecturer and Fellow, Department of Finance, Management,
  Oxford University, UK
  http://www.seh.ox.ac.uk/index.php?section=204
• Βαγιάνος Δημήτριος,
  Professor, Department of Finance, and Director of the Paul Woolley Centre for the Study of Capital Market Dysfunctionality,
  London School of Economics, UK
  http://personal.lse.ac.uk/vayanos/
• Καπανίδης Αχιλλέας,
  University Lecturer, Physics Department,
  Οxford University, UK
  http://www.physics.ox.ac.uk/users/kapanidis/Group/index.html
• Κιούσης Δημήτρης,
  Division of Molecular Immunology,
  National Institute for Medical Research, UK
  http://www.nimr.mrc.ac.uk/molimm/kioussis/
• Ρομπάκης Νικόλαος,
  Professor, Slaner Professor for Alzheimer’s Disease Research and Director of the Center for Molecular Biology and Genetics of Neurodegeneration.
  Mount Sinai School of Medicine of New York University, USA
  http://www.mountsinai.org/Find%20A%20Faculty/profile.do?id=0000072500001497191022
• Βουδούλας Χαρίσιος,
  Professor of Medicine/Cardiology and Pharmacy,
  Ohio State University, USA, http://www.escardio.org/about/who/committees/programmes/Documents/Hl_Boudoulas_CV_2008.pdf
• Αγγελόπουλος Βασίλης,
  Professor of Earth and Space Sciences and member of the Institute of Geophysics and Space Physics at the University of California, Los Angeles, Member of the Space Sciences Laboratory at the University of California, Berkeley and of the Jet Propulsion Laboratory, Pasadena California,
  NASA researcher, USA
  http://www.nasa.gov/mission_pages/themis/mission/vassilis_bio.html
• Κουβελιώτου Χρύσα,
  NASA Marshall Space Flight Center, USA,
  http://www.iau.org/administration/membership/individual/6928/
• Κριμιζής Μ. Σταμάτιος,
  Head, Space Department Applied physics Laboratory,
  The Johns Hopkins University, USA
  http://www.mlahanas.de/Greeks/new/Krimigis.htm
• Παπαδόπουλος, Dennis,
  Professor of Physics, Departments of Physics and Astronomy,
  University of Maryland, USA
  http://www.astro.umd.edu/~kp/Papadopoulos/papadopoulos.html
• Κουτράκης Πέτρος,
  Professor of Environmental Sciences, Department of Environmental Health, Harvard School of Public Health, USA
  http://www.hsph.harvard.edu/faculty/petros-koutrakis/
• Δαφέρμος Μιχάλης,
  Reader in Mathematical Physics, Department of Pure Mathematics and Mathematical Statistics,
  Cambridge University, UK
  http://www.dpmms.cam.ac.uk/~md384/
• Παπανικολάου Γιώργος,
  Robert Grimmett Professor in Mathematics, Mathematics Department, Stanford University, USA,
  http://georgep.stanford.edu/
• Πολίτης Δημήτρης,
  Professor of Mathematics and Adjunct Professor of Economics,
  Department of Mathematics,
  University of California, San Diego, USA,
  http://www.math.ucsd.edu/~politis/
• Λαδάς Γεράσιμος,
  Professor, Department of Mathematics,
  University of Rhode Island, USA,
  http://www.math.uri.edu/~gladas/
• Σουγανίδης Ε. Παναγιώτης,
  Regents Professor in Mathematics, Department of Mathematics,
  University of Chicago, USA
  http://www.ma.utexas.edu/text/webpages/souganidis.html
• Μοσχοβάκης Ιωάννης,
  Professor, Department of Mathematics,
  University of California Los Angeles, USA
  http://www.math.ucla.edu/~ynm/
• Ηλιόπουλος Γιάννης,
  Professor, Ecole Normale Superieure, France,
  http://www.mlahanas.de/Greeks/new/Iliopoulos.htm
• Τακούδης Χρήστος,
  Professor, Advanced Materials Research Laboratory,
  University of Minnesota, USA
  http://tigger.uic.edu/~takoudis/
• Παναγιωτόπουλος Αθανάσιος,
  Susan Dob Brown Professor of Chemical Engineering,
  Princeton University, USA,
  http://paros.princeton.edu/Panagiotopoulos/index.html
• Σηφάκης Ιωσήφ,
  Centre national de la recherche scientifique Research Director,
  Schneider-INRIA Endowed Researcher Chair, France
  http://www-verimag.imag.fr/~sifakis/
• Γιαννάκης Γεώργιος,
  Professor in wireless Communications,
  University of Minnesota, USA
  http://spincom.umn.edu/georgios/
• Παρδαλός Παναγιώτης,
  Distinguished Professor, Director, Center for Applied Optimization,
  Professor of Industrial and Systems Engineering,
  University of Florida, USA
  http://www.ise.ufl.edu/pardalos/
• Κεβρεκίδης Ιωάννης,
  Pomeroy and Betty Perry Smith Professor in Engineering,
  Professor of Chemical Engineering,
  Princeton University, USA
  http://www.princeton.edu/che/people/faculty/kevrekidis/
• Μπότσης Ιωάννης,
  Laboratory of Applied Mechanics and Reliability Analysis,
  Ecole Polytechnique Fédérale de Lausanne (EPFL),
  Switzerland,
  http://people.epfl.ch/john.botsis
• Τσιτσικλής Ιωάννης,
  Clarence J Lebel Professor of Electrical Engineering,
  Department of Electrical Engineering and Computer Science,
  MIT, USA,
  http://www.mit.edu/~jnt/home.html
• Φλούδας Χριστόδουλος,
  Professor in Engineering and Applied Science,
  Princeton University, USA,
  http://titan.princeton.edu/People/floudas.html
• Φούφουλα-Γεωργίου Έφη,
  Distinguished McKnight University Professor, Joseph T. and Rose S. Ling Chair in Environmental Engineering,
  University of Minnesota, USA,
  http://www.ce.umn.edu/people/faculty/foufoula/
• Γρηγορόπουλος Κωνσταντίνος,
  Professor, Department of Mechanical Engineering,
  University of California, Berkeley, USA,
  http://www.me.berkeley.edu/faculty/grigoropoulos/
• Μαυροειδής Κωνσταντίνος,
  Professor, Department of Mechanical and Industrial Engineering, Northwestern University, USA,
  http://www1.coe.neu.edu/~mavro/
• Κωνσταντίνος Μπαλάνης,
  Regents” Professor, Department of Electrical Engineering,
  Ira A. Fulton School of Engineering,
  Arizona State University, USA
  http://balanis.faculty.asu.edu

Εντός των προσεχών ημερών θα συγκροτηθούν οι θεματικές επιτροπές και θα αρχίσει άμεσα η δεύτερη φάση της αξιολόγησης των προτάσεων.

Διαβάστε το κείμενο της εισήγησης εδώ.