1.“Όταν αλλά πανεπιστήμια διεθνώς διαφημίζουν θέσεις ΔΕΠ σε επιστημονικά περιοδικά και NEWSLETTERS των επιστημονικών εταιριών για να προσελκύσουν τους καλυτέρους υποψηφίους (συχνά, από όλων τον κόσμο) και πληρώνουν τα έξοδα μετακίνησης και συμμετοχής των υποψηφίων σε διαγωνισμούς”

“Μα το ίδιο κάνουν και ελληνικά ΑΕΙ πχ inomics.com. Επί πλέον η γλώσσα διδασκαλίας είναι τα ελληνικά στα ελληνικά πανεπιστήμια κάτι που σημαίνει ότι δεν αφορούν και όλους οι θέσεις ΔΕΠ αυτές. Επί πλέον πληρώνουν έξοδα μετακίνησης γιατί έχουν πολύ μεγάλα endowments και πολύ υψηλά δίδακτρα. Τα ελληνικά πανεπιστήμια δεν έχουν χρήματα ούτε για μισθούς ΔΕΠ ούτε καν για βοηθητικό προσωπικό (τεχνικούς υπολογιστών και καθηγητές ξένων γλωσσών) από πού να βρεθούν τα χρήματα για να χρηματοδοτήσουν και υποψήφιους? πρέπει να συνυπολογίζουμε και τις δυνατότητες χρηματοδότησης σε κάθε καλή πρόταση που έχουμε”.

Πρώτο, επήγα στο inomics.com και δεν είδα καμία ανακοίνωση για θέση ΔΕΠ σε Ελληνικό Πανεπιστήμιο. Η επισήμανση μου σκοπό είχε να αναδείξει το χάσμα λογικής και αντιμετώπισης της πραγματικότητας (i.e. the attitude, the approach), που επικρατεί μεταξύ των Ελληνικών Πανεπιστημίων και των Πανεπιστημίων άλλων χωρών (Ευρώπη, ΗΠΑ, Καναδάς, Αυστραλία κτλ). Η αναζήτηση ευθυνών για την Ελληνική πραγματικότητα είναι ένα άλλο θέμα το οποίο παίρνει πολύ συζήτηση (π.χ. δείτε: την σειρά της ΕΡΤ (Το κουτί της Πανδώρας) για τα ΑΕΙ) . Όσο για την έλλειψη χρημάτων, ας προσέχατε! λεφτά υπήρχαν, αλλά όλοι μαζί τα φάγατε. Υπάρχει κανένας ιδιαίτερος λόγος να υπάρχουν 10 καθηγητές Λαχανοκομίας στην Ελλάδα και οι μισοί να είναι ειδικοί στο μηχανισμό βλάστησης του πατατόσπορου? Όταν εγώ ήμουν φοιτητής στη Ανώτατη Γεωπονική Σχολή Αθηνών δεν υπήρχε ούτε ένας (επήγαμε από την μια ακρότητα στην άλλη)! Σήμερα, στον Καναδά είναι μόνο 2-3 και αυτοί θα μπορούσαν να χαρακτηρισθούν περισσότερο biotechnologists. Στην τελική ανάλυση, οι δικαιολογίες και τα παραπόνα δεν αλλάζουν την πραγματικότητα, και η πραγματικότητα είναι ότι τα Ελληνικά Πανεπιστήμια ‘ζουν στον κόσμο τους’, ένα κόσμο που σταματά στα σύνορα της Ελληνικής επικράτειας!

2. “Και στο κάτω κάτω γιατί ένας επιτυχημένος και παραγωγικός επιστήμονας να καθίσει κάτω και να γράψει την ιστορία της ζωης του (δείτε την ανάγκη να “αναλύσει” τις δημοσιεύσεις του σε υπόμνημα, στα Ελληνικά) προκειμένου να κάνει αίτηση για κάποια θέση ΔΕΠ στην Ελλάδα?”

“Γιατλι αυτό απαιτεί η προκήρυξη. Δεν υποχρεώνει κανέναν επιτυχημένο ή μη επιστήμονα να υποβάλλει αίτηση. Κάθε πανεπιστήμιο σε κάθε χώρα απαιτεί συγκεκριμένα πράγματα. Με αυτή την λογική γιατί να απαιτεί κάποιο ξένο πανεπιστήμιο την συνέντευξη?”

Όπως έχουν τονίσει και άλλοι συνάδελφοι, για την προκυρηξη ‘ήταν το πάπλωμα’. Επί πλέον δεν είναι θέμα το Ελληνικό Πανεπιστήμιο να υποχρεώσει κανέναν να κάνει αίτηση για θέση ΔΕΠ, ούτε καν για να αποκλείσει κάποιον από του να κάνει αίτηση με όλων των ειδών τις μηχανογραφίες, αλλά τουναντίον να ανατρέξει σε όλη την οικουμένη και να προσελκύσει τους καλλίτερους να κάνουν αίτηση. Θα μου πείτε αυτά είναι ψιλά γράμματα, εδώ είναι Ελλάδα, δεν είναι Αμερική. Δυστυχώς, δεν χρειάζεται να ταξιδέψει κανείς στην Αμερική για να δει ‘πως ζει ο κόσμος’ αρκεί να πάει δίπλα σε μερικά Τουρκικά Πανεπιστήμια.!

3. “Είναι αστείο και μοναδικό στον κόσμο, οι προκηρύξεις θέσεων ΔΕΠ σε ΑΕΙ και ΤΕΙ να παίρνουν μισή σελίδα σε ΦΕΚ και να επαναλαμβάνονται τα ιδία και τα ίδια κάθε φορά, ξευτελίζοντας το πιο επίσημο μέσο επικοινωνίας του κράτους με τους πολίτες (για να μην μιλήσω και για την σπατάλη χρημάτων που προκαλείται)”.

“Δεν καταλαβαίνω γιατί είναι «αστείο» αυτό, το όργανο του κράτους για την δημοσιοποίηση προκηρύξεων δημοσιεύει και αυτές για τα πανεπιστήμια με τρόπο που είναι απλό (με ένα search στην σχετική σειρά των ΦΕΚ να βρεθεί κάθε προκύρυξη που ενδιαφέρει όλους από οποιοδήποτε μέρος του κόσμου καθώς είναι και online από το ελληνικό τυπογραφείο). Αυτός είναι και ο λόγος ύπαρξης του ΦΕΚ”.

Μα δεν εζήτησα εγώ να σταματήσουν να γίνονται οι ανακοινώσεις των προκηρύξεων στα ΦΕΚ. Αυτό που κατέκρινα είναι ότι αντί να είναι 2-3 σειρές, παίρνουν σχεδόν μια σελίδα, επαναλαμβάνοντας τα ιδία και τα ιδία. Μάλιστα, πρότεινα και εναλλακτικό τρόπο πληροφόρησης των πολιτών επί της διαδικασίας υποβολής υποψηφιότητας (δηλ. απαιτούμενα πιστοποιητικά κτλ).
Τουναντίον, είμαι υπέρμαχος της ισχύουσας πρακτικής να ανακοινώνονται οι προκηρύξεις θέσεων ΔΠ στα ΦΕΚ για τον απλό λογο ότι μερικές φορές τα ΦΕΚ (προσβασιμα μέσω internet) είναι ο μόνος αποτελεσματικός τρόπος πληροφόρησης Ελλήνων επιστημόνων στο εξωτερικό. Χαρακτηριστικά αναφέρω ότι η προκήρυξη για μια θέση Αναπληρωτή Λαχανοκομίας στο ΓΠΑ το 2008 ουδέποτε ανακοινώθηκε στην ιστοσελίδα του ΓΠΑ και ‘την ανακάλυψα’ στο ΦΕΚ.433.
Επίσης, η προκήρυξη για μια θέση Καθηγητή Λαχανοκομίας στο ΑΠΘ το 2009 είχε, προφανώς ‘από λάθος’, αναρτηθεί στην ιστοσελίδα του ΑΠΘ στην βαθμίδα του Λέκτορα, και ευτυχώς και πάλι ‘ανακάλυψα’ την πραγματικότητα στο ΦΕΚ 983. Η συνέχεια είναι μακρινή ιστορία, αλλά οπωσδήποτε πολύ ενδιαφέρουσα! Πως λοιπόν θα μπορούσα εγώ να είμαι εναντίον της δημοσίευσης των προκηρύξεων θέσεων ΔΕΠ στα ΦΕΚ. Εναντίον του αυτόματου πιλότου, ναι!

4. “Δεδομένης της εκτεταμένης κατάστασης εσωστρεφείας που επικρατεί στα ΑΕΙ/ΤΕΙ η πρόταση να γίνουν κλειστές οι εκλογές για προαγωγή στις ανώτερες βαθμίδες ΔΕΠ είναι αψυχολόγητη”.

“Δεν νομίζω οι εξελίξεις των μελών ΔΕΠ να είναι ανοιχτές και σε άλλα πανεπιστήμια του εξωτερικού (διορθώστε με για το ότι συμβαίνει σε Καναδά και
ΗΠΑ αλλά δεν θυμάμαι να ήταν έτσι). Και δεν υπάρχει λόγος. Στην εξέλιξη αξιολογείται το συγκεκριμένο μέλος ΔΕΠ. Επί πλέον δημιουργούνται προβλήματα: αν ζητεί εξέλιξη σε ένα οικονομικό τμήμα μια λέκτορας νομικός και είναι ανοιχτή και προσληφθεί αξιοκρατικά ένας εξωτερικός το τμήμα θα μείνει με 2 νομικούς που δεν χρειάζεται (πιθανώς και με 3-4 αν ξαναγίνει το ίδιο στο μέλλον)”.

Σε αυτό το σημείο, και σαν θέση αρχής, έχει δίκαιο ο συνάδελφος. Είναι γεγονός ότι στην Αμερική/Καναδά ο επίκουρος καθηγητής ‘δίνει εξετάσεις’ για tenure και προαγωγή στην βαθμίδα του Αναπληρωτή Καθηγητή και μετά μονιμοποιείται. Αν δεν κάνω λάθος, αρχικά έτσι ήταν και η κατάσταση και στα Ελληνικά Πανεπιστήμια με τον νομό πλαίσιο μεχρι που μεσω της ‘λαικης παλης’ μονιμοποιηθηκαν ακόμη και οι λέκτορες. Στην συνέχεια όμως, η πολιτεία, αναγνωρίζοντας την αχαλίνωτη εσωστρέφεια και επιστημονική αδράνεια που είχε δημιουργηθεί στα Πανεπιστήμια, πείρε σπασμωδικά μέτρα για να ενθαρρύνει την είσοδο έξωθεν επιστημονικού προσωπικού στα Ελληνικά Πανεπιστήμια ανοίγοντας τους διαγωνισμούς σε όλες τις βαθμίδες (και πάλι από την μια ακρότητα στην άλλη). Παρά ταύτα, το πρόβλημα της εσωστρέφειας και της πανταχοθεν υποβάθμισης δεν ανεστάλη διότι ‘το σύστημα’ δεν δίστασε να φτάσει στα άκρα προκειμένου να διατηρήσουν τα κεντημένα οι ημέτεροι. Επειδή όμως ουδεν κακον αμιγές καλού, το στρίμωγμα της διάταξης που έκανε τις εκλογές ανοιχτές σε όλα τα επίπεδα, ανάγκασε τα μέλη των εκλεκτορικών σωμάτων να κάνουν το μαύρο άσπρο για να εξασφαλίσουν την εκλογή των ημετέρων (με προφανή υπόσχεση να ξεπληρώσουν την ‘υποχρέωση’ όταν έλθει η ανάγκη). Το χρήσιμο αποτέλεσμα ήταν ότι νοσηρές καταστάσεις και συμπεριφορές που πάντα κυριαρχούσαν στους διαδρόμους των Πανεπιστημίων έγιναν βούκινο στην Ελληνική κοινωνία και κάτι πάει να γίνει επί τέλους από το Υπουργείο.
Αυτό λοιπόν που εγώ στιγμάτισα ήταν 1) η αναζήτηση στατιστικών στοιχειών από το Υπουργείο σχετικά με τον αριθμό των θέσεων ΔΕΠ που καλυφθήκαν από μέλη ΔΕΠ που είχαν ζητήσει προαγωγή (Έλληνες πρώτης κατηγορίας) σε αντιπαράθεση με τον αριθμό που καλυφθήκαν από εξωπανεπιστημιακους (δηλ. ‘βαρβάρους’). 2) η πρόταση του Υπουργείου να είναι κλειστές οι εκλογές στις ανώτερες βαθμίδες με την λογική ότι και ανοιχτές που είναι τώρα πολύ σπάνια εκλέγεται κάποιος ‘βάρβαρος’, μονό οι ‘καθαρόαιμοι’.
Και επαναλαμβάνω λοιπόν, σύμφωνα με αυτήν την λογική να καταργηθεί και ο νόμος που ποικικοποιει τους βιασμούς γυναικών. Έτσι, αλλιώς, η μεγάλη πλειοψηφια των βιασθέντων γυναικών ουδέποτε καταγκελουν το γεγονός, και η μεγάλη πλειοψηφια των βιαστών παραμένουν ατιμώρητοι!…..Τι τον θέλουμε τέτοιο άχρηστο νόμο αφού δεν φέρνει αποτελέσματα!
Τέλος, σχετικά με την επισήμανση ότι ένα τμήμα μπορεί να καταλήξει να βρεθεί με 3-4 αχρείαστους λέκτορες, συμφωνώ με τον αγαπητό συνάδελφο ότι είναι απαράδεκτο να αποφασίζει το εκλεκτορικό σώμα την πρόσληψη νέων ΔΕΠ και το κράτος (οι φορολογούμενοι δηλαδή) να είναι υποχρεωμένο να πληρώνει τα σπασμένα Αυτό δεν συμβαίνει πουθενά. Δηλαδή άλλος να έχει την εξουσία να αποφασίζει μια δαπάνη και άλλος να έχει την υποχρέωση να πληρώνει!
Αυτό, με πρόσφατη επιστολή μου προς τους αρμόδιους Υπουργούς, και τον Πρωθυπουργό, τόνισα ότι: «αν το ισχύον νομικό πλαίσιο επιτρέπει στους Καθηγητές Πανεπιστημίων να ‘παρανομούν νόμιμα’, κατά συροην, στις διαδικασίες αξιολόγησης και διορισμού νέων ΔΕΠ, τότε η την ευθύνη για την κατάντια την έχει η πολιτική ηγεσία».

Σεμνά και ταπεινά, και ευγενικά, και φιλικά,
Dr. Tom Papadopoulos, Windsor, Ontario, Canada

Δεχθείτε τα συγχαρητήρια μου για την πρόσφατη εγκύκλιο που στείλατε προς τα ΑΕΙ και τα ΤΕΙ της χώρας με την οδηγία να δέχονται την υποβολή των βιογραφικών και λοιπών στοιχείων υποψηφιότητας για θέσεις ΔΕΠ και υπό ηλεκτρονική μορφή.
Στα πλαίσια της ‘σταυροφορίας μου’ να αναδείξω και διαπομπεύσω νοσηρές καταστάσεις στα Ελληνικά ΑΕΙ, είχα κατορθώσει τα τελευταία χρόνια, μετά από επίμονες προσπάθειες να ‘αναγκάσω’ και το ΑΠΘ και το ΓΠΑ να δεχθούν την υποβολή υποψηφιότητας μου (σε ένα βαθμό) σε ηλεκτρονική μορφή. Δεν χρειάζεται να σας αναλύσω τη ταλαιπωρία ήταν για κάποιον από την Β. Αμερική να στείλει εγκαίρως ένα ολόκληρο μπαούλο από έγγραφα για να λάβει μέρος σε κάποιον διαγωνισμό. Επί πλέον, η αποστολή του ‘μπαούλου’ είχε γίνει πανάκριβη, και η όλη διαδικασία προσβλητική για την διοικητική οργάνωση μια σύγχρονης ευνομούμενης πολιτείας. Όπως πολύ σωστά αναφέρατε στην πρόσφατη συνέντευξη σας στο Κανάλι 1, ο κόσμος προχωρά μπροστά, δεν μπορούμε εμείς να κολλάμε σε ξεπερασμένες ιδέες και πρακτικές. Όταν αλλά πανεπιστήμια διεθνώς διαφημίζουν θέσεις ΔΕΠ σε επιστημονικά περιοδικά και NEWSLETTERS των επιστημονικών εταιριών για να προσελκύσουν τους καλυτέρους υποψηφίους (συχνά, από όλων τον κόσμο) και πληρώνουν τα έξοδα μετακίνησης και συμμετοχής των υποψηφίων σε διαγωνισμούς, εμείς ζητάμε από τους υποψηφίους να υποβάλουν τρεις και τέσσερες σειρές των δημοσιεύσεων και μέχρι και 80 αντίγραφα του βιογραφικού τους! Έλεος! Γιατί; Δεν έχουν φωτοτυπικά μηχανήματα τα Πανεπιστήμια; Δεν έχουν γραμματείς τα Τμήματα, οι τομείς και ακόμη και τα εργαστήρια; Ενώ στο εξωτερικό έχουν σταματήσει προ πολλού να απασχολούν γραμματείς και το επιστημονικό προσωπικό γραφεί μονό του τις δημοσιεύσεις και την αλληλογραφία τους;
Και στο κάτω κάτω γιατί ένας επιτυχημένος και παραγωγικός επιστήμονας να καθίσει κάτω και να γράψει την ιστορία της ζωης του (δείτε την ανάγκη να ‘αναλύσει’ τις δημοσιεύσεις του σε υπόμνημα, στα Ελληνικα) προκειμένου να κάνει αίτηση για κάποια θέση ΔΕΠ στην Ελλάδα?
Λόγω εκτενούς εμπειρίας, όμως κ. Υφυπουργέ, θέλω να σας αναφέρω ότι υπάρχουν και αλλά πολλά ευτράπελα τα οποία μπορείτε ΤΩΡΑ να διορθώσετε με παρόμοιο τρόπο, π.χ.
1. Είναι αστείο και μοναδικό στον κόσμο, οι προκυρηξεις θέσεων ΔΕΠ σε ΑΕΙ και ΤΕΙ να παίρνουν μισή σελίδα σε ΦΕΚ και να επαναλαμβάνονται τα ιδία και τα ίδια κάθε φορά, ξευτελίζοντας το πιο επίσημο μέσο επικοινωνίας του κράτους με τους πολίτες (για να μην μιλήσω και για την σπατάλη χρημάτων που προκαλείται).
2. Παραμένει στην ευχέρεια, των ΑΕΙ και ΤΕΙ η απόφαση αν θα δεχθούν τους τίτλους σπουδών που έχουν κατατεθεί σε προηγουμένη ημερομηνία από κάποιον υποψήφιο η αν θα πρέπει ο υποψήφιος να υποβάλει κάθε φορά επικυρωμένα αντίγραφα (σε τρία η τέσσερα αντίγραφα μέχρι την αποστολή της πρόσφατης εγκυκλίου σας).
Επειδή εδώ μιλάμε για τα μικρά και τα απλά προβλήματα, θα συνιστούσα την σύνταξη μια άλλης εγκυκλίου οπού περιγράφεται η διαδικασία υποβολής υποφηφιοτητος (όπως αυτό γίνεται επί του παρόντος με την επαναλαμβανομένη δημοσίευση στην ΕΚ) και κάθε φορά που γίνεται προκυρηξη θέσης ΔΕΠ στην ΕΚ απλώς να γίνεται αναφορά στην συγκεκριμένη εγκύκλιο για τα περεταίρω.[ Εναλλακτικά, ο αναγνώστης θα μπορούσε να παραπεμθει στον ιστότοπο του Πανεπιστημίου και του Υπουργείου για πληροφορίες. Με την εφαρμογή της Διαύγειας τώρα αυτό θα ήταν και αρκετό και αποτελεσματικό, Συγχαρητήρια και για αυτήν την καινοτομία]. Η εν λόγω εγκύκλιος θα μπορούσε με τον καιρό να ανανεώνεται, να επικαιροποιείται και να εμπλουτίζεται με επί πλέον πληροφορίες (π.χ. τα πανεπιστήμια να μην ζητούν την επανάληψη υποβολής τίτλων σπουδών εφόσον έχουν ήδη κατατεθεί σε προηγουμένη περίπτωση). Με τον καιρό, αυτή η εγκύκλιος θα μπορούσε να φθάσει και στο σημείο να περιγράφει τι είναι αποδεκτό και τι είναι απαράδεκτο κατά την διαδικασία αξιολόγησης υποψηφίων (έστω και σε συμβουλευτικό χαρακτήρα) και να περιορισθούν οι μεροληπτικές πρακτικές, οι προκλητικές αυθαιρεσίες, και η έκλειψη στοιχειώδους ομοιομορφίας στις πρακτικές αξιολόγησης υποψηφίων μεταξύ των Πανεπιστημίων η και ακόμη μέσα στο ίδιο το Τμήμα. Και γιατί όχι και η σύσταση μιας φόρμας αξιολόγησης υποψηφίων που θα βασιζόταν στις αρχές της ισχύουσας νομοθεσίας (Γνωρίζω τις δυσκολίες με σχετικές προηγούμενες αντίθετες αποφάσεις του ΣτΕ, αλλά ας γίνει αυτό έστω και σε συμβουλευτικό χαρακτήρα).
Παρεμπιπτόντως, θα αναφερθώ και σε αλλά δυο θέματα γενικότερου ενδιαφέροντος.
1. Δεδομένης της εκτεταμένης κατάστασης εσωστρεφείας που επικρατεί στα ΑΕΙ/ΤΕΙ η πρόταση να γίνουν κλειστές οι εκλογές για προαγωγή στις ανώτερες βαθμίδες ΔΕΠ είναι αψυχολόγητη. Ιδιαίτερα, όταν χρησιμοποιούνται σαν επιχείρημα τα στατιστικά στοιχειά που δείχνουν ότι πολύ σπάνια έγινε εκλογή άλλου υποψηφίου από αυτόν που είχε ζητήσει προαγωγή. Αυτό είναι reverse logic, και προσβολή της κοινής λογικής! Δηλαδή αφού αδυνατούμε να τιμωρήσουμε τους εγκληματίες αποχαρακτηρίζουμε το έγκλημα και κλείνουμε τα μάτια στην έκταση και τις συνέπειες του εγκλήματος. Αντίθετα, το λογικό θα ήταν η διερεύνηση του εγκλήματος και η θέσπιση μέτρων για την πάταξή του.
Διαφορετικά, δεν μπορούμε να μιλάμε για γενναίες και ριζικές λύσεις, χωρίς φόβο για το πολιτικό κόστος
2. Εφόσον το νομικό πλαίσιο δεν επιτρέπει την προσφυγή σε κάποια δημόσια αρχή (Πανεπιστημιακή, Κυβερνητική η Δικαστική) επί της ουσίας κρίσεως υποψηφίων για θέσεις ΔΕΠ (από εκλεκτορικά σώματα) είναι επιτακτική α ανάγκη να θεσπισθεί διαπανεπιστημιακή αρχή η οποία θα μπορεί να εξετάζει τις προσφυγές υποψηφίων. Η δευτεροβάθμια κρίση πολιτών είναι θεμελιώδες ατομικό δικαίωμα.
Με το παρόν σύστημα είμαστε στον Μεσαίωνα. Οι πρωτοβουλίες που έχει πάρει ο κ. Υφυπουργός έχουν δώσει μια ανάσα στους αναξιοπαθούντες αλλά δεν αποτελούν λύση διότι υπάρχει πολύ δουλειά, τα προβλήματα διαιωνίζονται και JUSTICE DELAYED IS JUSTICE DENIED! Ούτε η αποστολή της εκτελεστικής εξουσίας είναι να αναπληρώνει τα καινά της δικαστικής. Η προσπάθεια καλή και άγια αλλά δεν παύει να είναι μέρος του ADMINISTRATION BY CRISIS MANAGEMENT και θα έχει άδοξο τέλος όταν διορισθεί άλλος υφυπουργός.
Μακάρι να διαψευθώ!

Αγαπητέ κ. Υφυπουργέ:
Επανέρχομαι στην προηγούμενη πρόταση μου για την σύσταση μια λίστας αξιολόγησης υποψηφίων για θέσεις ΔΕΠ επί τη βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας. Πως φαίνεται σαν μία αρχή; Ιδού πεδίον λαμπρόν, on the silver plate!

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ
Α. ΣΠΟΥΔΕΣ.
Β. ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ
Γ. ΛΟΙΠΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
Δ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑ
Ε. ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΕΔΡΙΑ –ΗΜΕΡΙΔΕΣ-ΕΚΘΕΣΕΙΣ

I. ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ
(α) ΠΡΟ-ΠΤΥΧΙΑΚΟ ΣΤΑΔΙΟ (Σε Ελληνικό ΑΕΙ η νομοταγές του Εξωτερικού)
(β)ΜΕΤΑ-ΠΤΥΧΙΑΚΟ ΣΤΑΔΙΟ (Σε Ελληνικό ΑΕΙ η νομοταγές του Εξωτερικού)
(γ) ΑΛΛΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

II. ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ
(α) ΕΡΕΥΝΑ ΣΧΕΤΙΚΗ ΜΕ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΕΣ ΔΙΑΤΡΙΒΕΣ
(β) ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ
(γ) ΣΥΜΕΤΟΧΗ ΣΕ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ
(δ) ΣΥΜΕΤΟΧΗ ΣΕ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΣΥΝΕΔΡΕΙΑ
(ε) ΣΥΓΓΡΑΦΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ
(ζ) ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΕΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ:
ζ1. Συγκεντρωτικά άρθρα (REVIEWS).:
ζ1. Κεφάλαια Επιστημονικών Συγγραμμάτων
ζ3. Πατέντες (Patents)
ζ4. Πρωτότυπες επιστημονικές δημοσιεύσεις σε επιστημονικά περιοδικά με κριτές
Ζ5. Δημοσιεύσεις σε πρακτικά διεθνών και εθνικών συνεδρίων .
Ζ6 Σύντομες δημοσιεύσεις σε διεθνή και εθνικά συνέδρια

III. ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΤΩΝ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΝΟΛΙΚΟΥ (ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟΥ) ΕΡΓΟΥ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ

ΟΡΟΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΓΙΑ ΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΟΛΙΚΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΜΕ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΗ ΔΙΕΘΝΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑ

ΟΡΟΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΓΙΑ ΙΚΑΝΟ ΜΕΡΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΟΛΙΚΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΝΑ ΕΧΕΙ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΙ ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΠΕΝΤΕ ΕΤΗ.

IV. ΤΕΛΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ: Επαφίεται στην αντικειμενική αξιοκρατική κρίση του Εκλεκτορικού Σώματος.

Ο νόμος ορίζει .

-Η κρίση για εξέλιξη ή εκλογή μελών ΔΕΠ βασίζεται στο συνολικό διδακτικό έργο των κρινόμενων, στη συνολική τους επιστημονική και ερευνητική δραστηριότητα, με έμφαση στη διεθνή τους παρουσία, ικανό μέρος των οποίων πρέπει να έχει συντελεστή τα τελευταία πέντε έτη από την υποβολή της αίτησης για εξέλιξη ή εκλογή. ¨

-Στοιχεία τα οποία συνεκτιμώνται ιδιαίτερα κατά την κρίση για κατάληψη
θέσης Δ.Ε.Π. είναι η αξιολόγηση του διδακτικού έργου από τους φοιτητές, το
δημοκρατικό ήθος, η προσωπικότητα του υποψηφίου και η κοινωνική του
προσφορά.

Είναι λοιπόν λογικό να γίνει η συγκριτική αξιολόγηση του έργου και προσόντων των υποψηφίων με βάση τα στοιχεία και προτεραιότητες που ορίζει ο νόμος.
Χωρίς καμία αμφιβολία, πρωταρχικής (αποφασιστικής) σημασίας είναι η αξιολόγηση και σύγκριση του συνολικού διδακτικού και του συνολικού ερευνητικού έργου των υποψηφίων. Είναι αρμοδιότητα της εισηγητικής επιτροπής αρχικά και του εκλεκτορικού σώματος στο τελικό στάδιο να συνεκτιμήσει το σύνολο του διδακτικού και ερευνητικού έργου των υποψηφίων και να αιτιολογήσει σαφώς την τελική απολογητική κατάταξη των υποψηφίων.

Ο νομοθέτης όμως έχει θέσει και δυο επιπλέον προϋποθέσεις::

Η εισηγητική επιτροπή κατ’ αρχήν, και το εκλεκτορικό σώμα στην τελική φάση πρέπει να διαπιστώσει ότι ικανό μέρος του διδακτικού έργου και της επιστημονικής δραστηριότητας των υποψηφίων έχει συντελευτεί τα τελευταία πέντε έτη. Αυτό είναι κάτι το οποίο ο νόμος λέει ‘πρέπει να έχει συντελευτεί’ είναι δηλ. ένας όρος, μια προϋπόθεση που ‘πρέπει’ να διασφαλιστεί, (και υπάρχει καλός λόγος γιατί υπάρχει αυτός ο όρος, βασικά, για να αποκλείονται υποψήφιοι που έχουν υπεισέλθει σε αργοσχολία τα τελευταία πέντε χρόνια).. Εφόσον λοιπόν εξακριβωθεί ότι ένας υποψήφιος συνεχίζει να παρουσιάζει ικανοποιητική παραγωγικότητα κατά την τελευταία πενταετία ο όρος που έχει θέσει ο νομοθέτης έχει εκπληρωθεί και δεν μπορεί η όποια διαφορά παραγωγικότητας μεταξύ των δυο υποψηφίων κατά την τελευταία πενταετία να χρησιμοποιηθεί σαν άλλοθι για μια τελική κατάταξη των υποψηφίων που δεν είναι συμβατή με το συνολικό διδακτικό και ερευνητικό έργο των υποψηφίων.

Ο άλλος όρος που έχει θέσει ο νομοθέτης είναι ότι η αξιολόγηση του συνολικού διδακτικού και ερευνητικού έργου πρέπει να γίνεται με έμφαση στην διεθνή παρουσία των υποψηφίων.

Dr. A. P. (Tom) Papadopoulos, Senior Research Scientist and Adjunct Professor (Guelph, Laval). Πρώην Επικ. Καθηγητής ΑΠΘ (Παραιτηθής το 1990).

-ΣΤΟΧΟΣ ΜΑΣ ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΠΟΨΗ ΟΛΩΝ ΜΑΣ

-ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΤΩΝ ΤΕΙ ΚΑΙ ΣΕ Κ Α Μ Ι Α ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΥΠΟΒΙΒΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΟΥ ΜΑΣ.

Αγωνιστικά,
ΠΑΣΠ ΤΕΙ ΑΡΤΑΣ

Παρατηρήσεις επί του κειμένου, κυρίως ως προσπάθεια να ερμηνευθούν οι σκέψεις του συντάκτη
Γενικά
• Το κείμενο διαβούλευσης εντέχνως ερμηνεύει τις δυσλειτουργίες και τις παθογένειες των Ιδρυμάτων αποδίδοντας τες σε διάφορα προβλήματα της νομοθεσίας και της γραφειοκρατικής λειτουργίας του κράτους.
• Το γενικό πνεύμα που φαίνεται να διαπνέει όλο το κείμενο είναι η προσπάθεια απαλλαγής του κράτους από το μεγαλύτερο μέρος του κόστους της λειτουργίας των Ιδρυμάτων. Κάτι τέτοιο θα οδηγήσει σε εύκολα προβλέψιμο μαρασμό των Ιδρυμάτων, ειδικά των περιφερειακών, καθώς χρήματα τέτοιου μεγέθους είναι αδύνατον να βρεθούν στην ελληνική αγορά, και μάλιστα στις σημερινές συνθήκες.
1. ΝΕΑ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΜΕ ΝΕΑ ΗΓΕΣΙΑ…
• Κατά βάση, περιλαμβάνει γενικολογίες και ευχολόγια, με εξαίρεση το νέο Συμβούλιο του Ιδρύματος και ορισμένα ζητήματα για το προσωπικό.
• Πιθανόν είναι θετική η ιδέα για ένα συμβούλιο το οποίο περιλαμβάνει και ανεξάρτητα μέλη, προερχόμενα είτε από την Ελλάδα είτε από το εξωτερικό, τα οποία θα μπορούν να εξασφαλίσουν τις βασικές αρχές της αυτοδιοίκησης και της λειτουργίας του ιδρύματος, επιδιώκοντας στην ενίσχυση της ακαδημαϊκής ελευθερίας και της διδακτικής και ερευνητικής δραστηριότητας των μελών του. Είμαστε όμως αντίθετοι σε ένα συμβούλιο, όπου τα εκτός Ιδρυμάτων μέλη θα επιδιώκουν τον έλεγχο και καθοδήγηση του ιδρύματος (π.χ. ο εκπρόσωπος της κεντρικής κυβέρνησης ή περιφερειακού συμβουλίου ή δήμου) ή στην δημιουργία προσωπικού κέρδους (π.χ. επιχειρηματίας) ή στην αύξηση της επιρροής στο ακαδημαϊκό ίδρυμα (γονέας φοιτητή, μελλοντικός υποψήφιος δήμαρχος, περιφερειάρχης, βουλευτής).
• Δεν υπάρχει αντίρρηση να εκλέγεται πρόεδρος ΤΕΙ, μέλος της ακαδημαϊκής κοινότητας Ελλάδας ή εξωτερικού, με ανοιχτή πρόσκληση. Ωστόσο αυτός πρέπει οπωσδήποτε να εκλέγεται από την κοινότητα (και όχι από το «Συμβούλιο»), ενώ δεν μπορεί να του δίνεται ως ανταμοιβή θέση καθηγητή στο γνωστικό του αντικείμενο.
• Είναι θετική η θεσμοθέτηση ανεξάρτητου Συμβουλίου Ακαδημαϊκής και Ερευνητικής Δεοντολογίας. Πρέπει να καθοριστεί όμως ο τρόπος σύνθεσής τους και να μην ορίζεται από τον Υπουργό Παιδείας ή από την κυβερνητική πλειοψηφία της Βουλής. Τα μέλη μπορούν να επιλέγονται από μεγαλύτερο αρχικό πίνακα, ο οποίος προτείνεται από τα Ιδρύματα και εγκρίνεται από αυξημένη πλειοψηφία της ελληνικής Βουλής, όπως και οι άλλες ανεξάρτητες αρχές.
• Είναι και σημειολογικά σημαντικό ότι γίνεται αναφορά σε διδακτικό / ερευνητικό προσωπικό για τα Παν/μια, ενώ για τα ΤΕΙ γίνεται αναφορά μόνο σε διδακτικό προσωπικό, χωρίς καμία αναφορά σε έρευνα, κάτι που συνιστά ευθεία υποβάθμιση του ρόλου μας και καταδεικνύει και τις προθέσεις του Υπουργείου.
• Στην κατεύθυνση της εξομοίωσης Πανεπιστημίων και ΤΕΙ, να καταργηθεί η βαθμίδα του Καθηγητή Εφαρμογών (οι υπάρχοντες να παραμείνουν σε προσωποπαγείς θέσεις, προφανώς με δυνατότητα εξέλιξης).
• Δεν είναι δυνατόν ο Εσωτερικός Κανονισμός Λειτουργίας κάθε Ιδρύματος να καθορίζει τα απαιτούμενα προσόντα.
• Τα εκλεκτορικά σώματα μπορεί να είναι διεθνούς σύνθεσης. Θα μπορούσε να προταθεί ενιαίος κατάλογος εξωτερικών κριτών ανά γνωστικό αντικείμενο και όχι για κάθε ίδρυμα ξεχωριστά.
• Η αξιολόγηση όλου του εκπαιδευτικού προσωπικού σε τακτά χρονικά (προκαθορισμένα από πριν) χρονικά διαστήματα είναι μια θετική ιδέα.
• Η εμπειρία από μέλη ΕΠ/ΔΕΠ με παράλληλη θέση στο εξωτερικό, αποδεικνύει ότι το συγκεκριμένο μοντέλο, δεν μπορεί να λειτουργήσει. Διαφωνούμε στην λογική του τουρίστα καθηγητή (που έρχεται για τις καλοκαιρινές τους διακοπές για 3 μήνες στην Ελλάδα). Μπορεί να ενισχυθεί ο θεσμός του Επισκέπτη Καθηγητή.
• Δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή αναστολή καθηκόντων, καθώς δεν εξασφαλίζεται η απασχόληση του μέλους ΕΠ/ΔΕΠ σε ανταγωνιστικό φορέα (π.χ. ιδιωτικό πανεπιστήμιο), ιδιωτική εταιρεία (υπεργολάβο του Πανεπιστημίου/ΤΕΙ) ή επιχείρηση εκμετάλλευσης ερευνητικών αποτελεσμάτων που έχουν προκύψει στο ΑΕΙ.
• Είναι απαράδεκτο το γεγονός ότι δεν γίνεται μνεία για τη δυνατότητα των ΤΕΙ, να έχουν υποψήφιους διδάκτορες. Προφανώς σκόπιμα, γίνεται αναφορά μόνο στα Πανεπιστήμια για την εκπόνηση διδακτορικής διατριβής. Αντίθετα, μπορεί να καθορισθεί ένα σύνολο κριτηρίων με τα οποία να εξετάζεται εάν ένα Ίδρυμα (περιλαμβανομένων και των Πανεπιστημίων) και τα Τμήματα του έχουν τη δυνατότητα να απονέμουν διδακτορικά διπλώματα.
• Είναι επίσης σημαντικό να επισημανθεί ότι ο κύριος παράγοντας που επηρεάζει τη δυνατότητα να προσλαμβάνονται μέλη ΔΕΠ, ΕΠ, ΕΤΠ κτλ είναι οι διαθέσιμες πιστώσεις, οι οποίες θα είναι πολύ δύσκολο να βρεθούν εάν αφεθούν γενικώς στη δυνατότητα του Ιδρύματος να προσελκύσει πόρους.
• Η ενότητα της οικονομικής αυτοτέλειας είναι εντελώς ασαφής και γενικόλογη, εκτός από το σημείο όπου αναφέρεται ότι η πολιτεία αναλαμβάνει ουσιαστικά μόνο τα ελάχιστα όρια των μισθών. Αυτό μπορεί να σημαίνει στην κυριολεξία μικροποσά (π.χ. 700 € για τον Καθηγητή Εφαρμογών). Σε αυτό το πλαίσιο, καμία αναφορά δεν γίνεται στη βελτίωση του εξοντωτικού ωραρίου των μελών ΕΠ ΤΕΙ.
• Το ίδιο ασαφής είναι η ενότητα Προγραμματικές συμφωνίες. Οι προγραμματικές συμφωνίες υπάρχουν και σήμερα, άρα δεν υπάρχει τίποτε καινούριο. Μάλιστα, μέχρι σήμερα η εμπειρία δείχνει ότι η πλευρά που δεν τηρεί τις υποχρεώσεις που προκύπτουν από αυτές είναι η ίδια η Πολιτεία. Ειρωνικά το κείμενο δίνει τη δυνατότητα καθορισμού των εισακτέων φοιτητών, κάτι που μέχρι σήμερα το ίδιο το Υπουργείο βιάζει κατά συρροήν.
• Συμφωνούμε για την ποιότητα αλλά με δείκτες που θα βλέπουν πέρα από τον αριθμό του δείκτη αλλά θα συμπεριλαμβάνουν και ποιοτικά στοιχεία.
• Οι δείκτες αξιολόγησης περιέχουν και τον απαράδεκτο δείκτη της σχέσης αποφοίτων προς εισαγομένους. Αυτός ο δείκτης έχει νόημα μόνο εάν συνδυαστεί με τη δυνατότητα του Ιδρύματος να επιλέξει τους εισακτέους του, ώστε να μην αναγκάζεται να σπρώχνει προς την έξοδο ανθρώπους με πολύ χαμηλές επιδόσεις.
• Συμφωνούμε σε ανεξάρτητη αρχή χρηματοδότησης, η οποία θα αναλαμβάνει να κατανείμει συγκεκριμένο ποσοστό του προϋπολογισμού της κεντρικής κυβέρνησης (5%), και η οποία δεν θα επιλέγεται ούτε από την κυβέρνηση ούτε από την κυβερνητική πλειοψηφία αλλά θα προτείνεται από όλες τις συγκλήτους και συνελεύσεις ΤΕΙ και θα εγκρίνεται από τα 2/3 της βουλής.
• Η σύσταση Περιφερειακών Συμβουλίων για μια μικρή χώρα όπως η Ελλάδα, με Περιφέρειες όπως η Ήπειρος, τα Ιόνια Νησιά, η Κρήτη, η Θράκη, είναι εντελώς ανεδαφική. Η πρόταση προφανώς αποτελεί αντιγραφή από άλλα συστήματα, στα οποία η περιφέρεια μπορεί να έχει το μέγεθος ολόκληρης της Ελλάδας.
• Η χωροταξική και θεματική αναδιάρθρωση με καθαρά ακαδημαϊκά κριτήρια είναι αποδεκτή. Αυτή όμως πρέπει να γίνει με βάση κριτήρια και αρχές που λαμβάνουν υπ’ όψη τη βέλτιστη απόδοση του νέου σχεδιασμού, την ήδη υπάρχουσα κατάσταση, την περιφερειακή ανάπτυξη και τις ανάγκες της κάθε περιοχής, και όχι με βάση μικροκομματικές και άλλες σκοπιμότητες, άσχετες με την εκπαιδευτική διαδικασία.
2. Πτυχία με αντίκρυσμα …
• Η νέα ακαδημαϊκή οργάνωση με βάση της Σχολή μας βρίσκει αντίθετους. Άραγε ο φοιτητής που θα παρακολουθήσει για 1-2 έτη το ενιαίο πρόγραμμα σπουδών της σχολής θα γνωρίζει καλύτερα το τμήμα στο οποίο θα ήθελε να ασχοληθεί? Επίσης, δεν είναι δυνατόν κάθε Ίδρυμα να ορίζει τον τρόπο εγγραφής των φοιτητών. Το συγκεκριμένο μοντέλο έχει δοκιμαστεί σε προηγούμενες δεκαετίες και απέτυχε. Σίγουρα όμως, ταιριάζει στους οικονομικά και πολιτικά ισχυρούς, οι οποίοι αφού πετύχουν να εγγράψουν τα παιδιά τους στη σχολή της αρεσκείας τους στη συνέχεια θα καταφέρουν με πλάγιους τρόπους να εισαχθούν στο τμήμα της αρεσκείας τους. Ο ισοπεδωτικός, σκληρός και απόλυτος χαρακτήρας των Πανελληνίων εξετάσεων εξασφαλίζει μια δίκαιη και ενιαία κρίση για όλους τους μελλοντικούς φοιτητές.
• Ακόμη και αν εφαρμοσθεί η συγκεκριμένη ακαδημαϊκή οργάνωση, απαιτείται ριζική αναδιάρθρωση της σημερινής δομής. Τα Προγράμματα Σπουδών πρέπει να αναμορφωθούν πλήρως στις περισσότερες περιπτώσεις, ενώ πρέπει να προσφέρονται δεκάδες νέα μαθήματα, τα οποία απαιτούν την ύπαρξη ενός μεγάλου Ιδρύματος, το οποίο θα θεραπεύει όλα τα αντικείμενα.
• Εάν διατηρηθούν οι πολύ μεγάλοι αριθμοί των εισαγομένων στα Τμήματα, το μέγεθος των Σχολών θα είναι θηριώδες και αδύνατον να το χειριστεί κάποιος. Ως παράδειγμα, αρκεί να αναφερθεί ότι με 280 πραγματικούς φοιτητές στο α’ εξάμηνο του Τμήματος, απαιτούνται στην καλύτερη περίπτωση 14-15 τμήματα εργαστηρίου σε κάθε μάθημα.
• Δεν είναι δυνατόν το κάθε Ίδρυμα να ορίζει τον τρόπο εγγραφής των φοιτητών. Το συγκεκριμένο μοντέλο έχει δοκιμαστεί σε προηγούμενες δεκαετίες και απέτυχε.
• Εάν εφαρμοσθεί ένα τέτοιο μοντέλο, πρέπει να λυθούν με μεγάλη προσοχή όλα τα ζητήματα που προκύπτουν για τους ήδη υπάρχοντες φοιτητές.

ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗ ΑΝΑΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΤΗΣ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ
Η συγκεκριμένη συζήτηση διεξάγεται χωρίς καμία ένδειξη για της προθέσεις της κυβέρνησης. Οι προτάσεις που περιλαμβάνονται παρακάτω προσπαθούν να απαντήσουν στα χρόνια προβλήματα που δημιούργησε η άναρχη ανάπτυξη της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης, αλλά και στα προβλήματα που αντιμετωπίζει το ΤΕΙ Ηπείρου.
Πρόταση για τη χωροταξική αναδιάρθρωση
Η οποιαδήποτε πρόταση για τη χωροταξική αναδιάρθρωση πρέπει να λαμβάνει υπ’ όψη της την συνολική πραγματικότητα της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης σήμερα και την ανάγκη για συνολικό επανασχεδιασμό. Βασικές αρχές μιας πρότασης παρατίθενται παρακάτω:
• Διατήρηση του χαρακτήρα των τεχνολογικών τμημάτων, με διακριτό ρόλο, πιο εφαρμοσμένο και με σύνδεση με την παραγωγή.
• Κάθε Ίδρυμα πρέπει να βρίσκεται σε μία πόλη, κατά το δυνατόν ένα σε κάθε γεωγραφική περιφέρεια.
• Τα Τμήματα πρέπει να θεραπεύουν γενικά επιστημονικά αντικείμενα, με στέρεα γενική γνώση. Για παράδειγμα, Οικονομικά, Πληροφορική, Διοίκηση Επιχειρήσεων, Τεχνολογία Τροφίμων
• Συγχώνευση συγγενών αντικειμένων είτε σε Τμήματα είτε σε Σχολές, με κατευθύνσεις από κάποιο σημείο των σπουδών και πέρα, με ταυτόχρονη κατάργηση Τμημάτων τα οποία είτε εκφράζουν ανάγκες κατάρτισης είτε είναι υπερεξειδικευμένα (ξύλου και επίπλου, τεχνολογίας ενδυμάτων)
• Μετακίνηση όλου του προσωπικού (ΕΠ, ΕΤΠ, ΔΠ) στις νέες έδρες που θα προκύψουν.
• Εκτίμηση του πλήθους των Τμημάτων που απαιτούνται ανά αντικείμενο για ολόκληρη τη χώρα και κατανομή τους με αμοιβαία συμφωνία στα αντίστοιχα Ιδρύματα.
• Δραστική μείωση του αριθμού των εισακτέων, στα επίπεδα που εκφράζουν το πραγματικό ενδιαφέρον των υποψηφίων για ανώτατες σπουδές, και παράλληλη αποφασιστική συμμετοχή των Ιδρυμάτων στη διαδικασία επιλογής.
Πρόταση για το ΤΕΙ Ηπείρου
Το Τμήμα πιστεύει ότι είναι αδύνατον να διατηρηθεί το σημερινό τοπίο με τμήματα σε όλες τις πόλεις και κωμοπόλεις της Ελλάδας. Πιστεύουμε ότι το ΤΕΙ Ηπείρου μπορεί να εξυπηρετήσει με τον καλύτερο τρόπο τους στόχους του με τη μετακίνηση όλου του Ιδρύματος σε μία πόλη. Η επιλογή της πόλης μπορεί να γίνει με κριτήρια την περιφερειακή ανάπτυξη, τις υπάρχουσες υποδομές, τις οικονομίες κλίμακας, και όποιο άλλο κριτήριο θεωρήσει σημαντικά το Ίδρυμα σε συνεργασία με τις τοπικές κοινωνίες και με άλλα Ιδρύματα. Το Τμήμα βλέπει θετικά τη δημιουργία ενός ενιαίου ΑΕΙ με πανεπιστημιακά και τεχνολογικά τμήματα, ενδεχομένως και σε μεγαλύτερη κλίμακα, με άλλα Ιδρύματα της Δυτ. Ελλάδας.
Πρόταση για το Τμήμα
• Το Τμήμα αποδεδειγμένα πιστεύει ότι οι σημερινοί του απόφοιτοι εντάσσονται στο επίπεδο 6 της κλίμακας προσόντων που προετοιμάζεται σε όλη την Ε.Ε. Συγκεκριμένα, οι παράγοντες που αποδεικνύουν αυτή την ένταξη είναι:
o Πρόγραμμα Σπουδών σύγχρονο, με όλες τις βασικές γνώσεις Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών
o Επαγγελματική αποκατάσταση των αποφοίτων του σε νευραλγικές θέσεις στην αγορά εργασίας (ΟΤΕ, Intracom, και άλλες μεγάλες εταιρείες πληροφορικής και τηλεπικοινωνιών κ. ά.)
o Αποδοχή των αποφοίτων σε μεταπτυχιακά προγράμματα στην Ελλάδα και το εξωτερικό.
o Έξι από τα εννέα μέλη ΕΠ του Τμήματος διαθέτουν διδακτορικό δίπλωμα και δημοσιεύσεις, ενώ σε διαδικασία εκπόνησης διδακτορικής διατριβής βρίσκονται τα υπόλοιπα μέλη ΕΠ.
o Εκπονούνται αρκετά ερευνητικά και αναπτυξιακά έργα, ενώ σημαντική είναι και η εξωστρέφεια που αναπτύσσει το Τμήμα με τη συνεργασία με τοπικούς φορείς για την περιφερειακή ανάπτυξη.
o Υπάρχουν σημαντικές ερευνητικές συνεργασίες με ΑΕΙ του εξωτερικού και του εσωτερικού και σημαντική κινητικότητα τόσο του εκπαιδευτικού προσωπικού όσο και των φοιτητών στα πλαίσια του προγράμματος Erasmus.
o Παρά τις ελλείψεις σε μόνιμο ΕΠ, περίπου 50% των έκτακτων διδασκόντων προσλαμβάνεται με πλήρη προσόντα βαθμίδων Επίκ. Καθηγητή και Καθ. Εφαρμογών.
o Υπάρχει πλήρης και σύγχρονη εργαστηριακή υποδομή, με περίπου 1 Η/Υ ανά 6 ενεργούς σπουδαστές.
• Στις παρούσες συνθήκες, είναι πιθανό τελικά να υπάρξει συγχώνευση του Τμήματος με άλλα όμοια ή συγγενή στην ίδια γεωγραφική περιοχή. Το Τμήμα πιστεύει ότι η καλύτερη λύση είναι η δημιουργία 2 τμημάτων Τεχνολογίας Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών στη ευρύτερη γεωγραφική περιφέρεια της Δυτικής Ελλάδας, στα οποία θα συμμετάσχουν τα 5 υπάρχοντα τμήματα (Άρτας, 2 της Λευκάδας, Μεσολογγίου, Ναυπάκτου), όπου το ένα τμήμα Τεχνολογίας Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών θα έχει έδρα την Άρτα.

Αντώνης Δεληγιαννάκης, Γιώργος Καρυστινός, Πολυχρόνης Κουτσάκης, Μιχάλης Λαγουδάκης, Αθανάσιος Λιάβας, Κατερίνα Μανιά, Άγγελος Μπλέτσας, Ματτίας Μπούχερ, Ιωάννης Παπαευσταθίου, Βασίλης Σαμολαδάς

Καθηγητές Τμήματος Ηλεκτρονικών Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών (ΗΜΜΥ) Πολυτεχνείου Κρήτης

Χανιά 14 Ιανουαρίου 2011

Η βελτίωση της λειτουργίας του Ελληνικού Πανεπιστημίου προϋποθέτει ανάδειξη των βασικών αιτιών των σημερινών προβλημάτων και, ταυτόχρονα, αποφυγή των πειραματισμών και των σφαλμάτων του παρελθόντος. Δεδομένου ότι οι αλλαγές στα Πανεπιστήμια θα επιταχυνθούν όταν το απαιτήσει η ευρύτερη κοινωνία, σημειώσαμε σκέψεις και ιδέες που συχνά ανταλλάσσονται μεταξύ των μελών ΔΕΠ αλλά ίσως δεν είναι γνωστές στην κοινή γνώμη. Εστιάσαμε κυρίως στην κατάσταση που επικρατεί στα Ελληνικά Πανεπιστήμια και στα τρία βασικά σημεία του κειμένου Διαβούλευσης (Διοίκηση, Φοιτητική Κινητικότητα, Διεθνοποίηση). Δεν θίξαμε τα κρίσιμα θέματα της υποχρηματοδότησης και των μηχανισμών αξιολόγησης της έρευνας, της σύνδεσης της έρευνας με τη βιομηχανία και του χαμηλού μισθολογίου των Πανεπιστημιακών καθηγητών.

Κυρίαρχη πηγή προβλημάτων: Διαδικασία εκλογής πρυτανικών αρχών

Η έλλειψη ακαδημαϊκότητας που συναντάται σε πτυχές της Ελληνικής πανεπιστημιακής καθημερινότητας ίσως αποτελεί παγκόσμια πρωτοτυπία και πηγάζει από το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο. Πρώτη και κυρίαρχη αιτία των σημερινών προβλημάτων είναι ο τρόπος ανάδειξης των διοικήσεων των Πανεπιστημίων (δηλ. των πρυτανικών αρχών) όπου καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει η φοιτητική ψήφος με ποσοστό βαρύτητας περίπου ισότιμο (στο 80%) με εκείνο των μελών ΔΕΠ, ανεξαρτήτως της συμμετοχής, σύμφωνα με τη νομοθεσία εδώ και περίπου 30 χρόνια.

Το άμεσο αποτέλεσμα είναι η ανάδειξη πρυτανικών αρχών με μη ακαδημαϊκά κριτήρια, με βάση την ψήφο νέων ανθρώπων χωρίς γνώσεις ή εμπειρία και με προσωρινή σχέση με το Πανεπιστήμιο, και συνήθως -λόγω της χαμηλής συμμετοχής (πολλές φορές σε μονοψήφια ποσοστά) του ενεργού φοιτητικού σώματος- μόνο μέσω υποστήριξης από κομματικές νεολαίες εντός των Πανεπιστημίων, οι οποίες δεν αντιπροσωπεύουν την πλειοψηφία των ενεργών φοιτητών. Υπό αυτές τις συνθήκες, δεν αποτελεί έκπληξη η στάση αρκετών ακαδημαϊκά ικανών να αποφεύγουν να θέσουν υποψηφιότητα στις πρυτανικές εκλογές (χωρίς να αποκλείονται και οι εξαιρέσεις). Το έμμεσο αποτέλεσμα μίας τέτοιας διαδικασίας είναι η κακοδιοίκηση (π.χ. ανοχή σε περιπτώσεις κραυγαλέας ευνοιοκρατίας, πλημμελής καθαριότητα ή αναποτελεσματική συντήρηση ή αξιοποίηση ακαδημαϊκών χώρων κλπ) και η συχνή ομηρία του Πανεπιστήμιου από δυναμικές ομάδες οι οποίες διαρκώς και ανενόχλητα διαταράσσουν ή διακόπτουν την ακαδημαϊκή λειτουργία.

Ιδιαίτερη μνεία θα πρέπει να γίνει στο Ελληνικό φαινόμενο των συχνών καταλήψεων των ιδρυμάτων από φοιτητές (ή άτομα που αυτό-προσδιορίζονται ως φοιτητές). Είναι προφανές πως, σε συνθήκες κοινοβουλευτικής δημοκρατίας και ελευθερίας της έκφρασης, οι καταλήψεις πανεπιστημιακών ιδρυμάτων είναι παράνομες και βίαιες πράξεις που καταλύουν το πανεπιστημιακό άσυλο και οδηγούν τη νεολαία σε μεγαλύτερα αδιέξοδα. Ως μέτρο αντιμετώπισης του φαινομένου, η τελευταία νομοθετική ρύθμιση (νόμος Γιαννάκου) έθεσε ορθώς άνω όριο στο μέγιστο αριθμό χαμένων διδακτικών ωρών, όπως επίσης και στη δυνατότητα παράτασης εξαμήνου, με συνέπεια τον αισθητό περιορισμό του φαινομένου. Δυστυχώς, ακόμη κι αυτή η ρύθμιση εξελήφθη ως «νομιμοποίηση» της κατάληψης μέχρι δύο εβδομάδες ανά εξάμηνο! Πιστεύουμε ότι το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο και το σύστημα εκλογής και λειτουργίας των πρυτανικών αρχών δεν προστατεύουν το ανοικτό και δημιουργικό Πανεπιστήμιο και, γι’ αυτό άλλωστε, τυχόν καταστροφές ή κλοπές που σημειώνονται στη διάρκεια καταλήψεων δεν τιμωρούνται.

Το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο υποβαθμίζει περαιτέρω την ακαδημαϊκή λειτουργία εξαιτίας της εισαγωγής υπεράριθμου πλήθους φοιτητών, πάνω από τις δυνατότητες των ιδρυμάτων. Με βάση τις αποφάσεις της γραφειοκρατίας του υπουργείου Παιδείας, αγνοούνται συστηματικά οι ετήσιες προτάσεις (σχετικά με τον αριθμό των εισακτέων) των Ελληνικών Πανεπιστημίων και οι προτάσεις αντίστοιχης ενίσχυσης των υποδομών τους, ώστε ο υφιστάμενος αριθμός εισακτέων να εκπαιδευθεί αποτελεσματικά. Αν στα παραπάνω προστεθεί α) η μακροχρόνια διάρκεια σπουδών (μπορεί να ξεπεράσει τα 10 έτη) και β) η νομοθετημένη δυνατότητα πολλαπλών εξετάσεων χωρίς καμία απαίτηση παρακολούθησης του μαθήματος (κάτι που αποτελεί παγκόσμια πρωτοτυπία), τότε μπορεί εύκολα να γίνει κατανοητό ότι το Ελληνικό θεσμικό πλαίσιο όχι μόνο δεν τιμωρεί αλλά αντιθέτως ευνοεί συμπεριφορές ήσσονος προσπάθειας. Ίσως τα παραπάνω εξηγούν σε κάποιο βαθμό και το φαινόμενο των καταλήψεων.

Υπάρχει ποιότητα στο δυναμικό του Ελληνικού Πανεπιστημίου;

Υπάρχουν πυρήνες δημιουργικότητας στα Ελληνικά Πανεπιστήμια, παρά τις (παραπάνω) παράλογες συνθήκες; Η απάντηση είναι ένα ξεκάθαρο ναι, για όλους όσους έχουν σπουδάσει στην Ελλάδα και γνωρίζουν πως σε κάθε Ελληνικό Πανεπιστήμιο υπάρχουν άνθρωποι φιλότιμοι και ικανοί. Το μαρτυρούν άλλωστε οι διεθνείς ερευνητικές επιτυχίες επιστημόνων που ζουν και εργάζονται στη χώρα.

Αποτελεί κοινή ομολογία στους «παροικούντας εν Ιερουσαλήμ» πως τα τελευταία χρόνια το επιστημονικό προσωπικό των Ελληνικών Πανεπιστημίων έχει αισθητά βελτιωθεί. Δεν είναι τυχαίο το ότι, υπό συνθήκες κακοδιοίκησης, καταλήψεων, και προβληματικών υποδομών, η χώρα μας είναι 9η στην Ευρώπη των 27 σε απόλυτο αριθμό συμμετοχών σε ανταγωνιστικά, χρηματοδοτούμενα ερευνητικά έργα του 7ου Πλαισίου Προγράμματος, παρά το μικρό πληθυσμό της χώρας (Έκθεση Proviso, Υπουργείο Έρευνας & Τεχνολογίας της Αυστρίας, Νοέμβριος 2010, σελ. 14, http://bmwf.gv.at/startseite/forschung/europaeisch/proviso/publikationen/).

Επιπλέον, πολλοί άριστοι απόφοιτοι Ελληνικών Πανεπιστημίων προκαλούν το ενδιαφέρον κορυφαίων ιδρυμάτων του εξωτερικού τα οποία τους προσφέρουν πλήρεις υποτροφίες και άψογο ακαδημαϊκό περιβάλλον για μεταπτυχιακές σπουδές. Αν και το φαινόμενο αυτό (brain drain) είναι οδυνηρό για την ανάπτυξη της χώρας και οφείλεται κυρίως στην ανυπαρξία πολιτικής έρευνας και σχεδίου για την επαγγελματική απορρόφηση της σπουδάζουσας νεολαίας, αποτελεί ένδειξη της ποιότητας διδασκαλίας στα Ελληνικά Πανεπιστήμια.

Ειδικά για το τμήμα Ηλεκτρονικών Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών (ΗΜΜΥ) του Πολυτεχνείου Κρήτης, θα μπορούσε κάποιος να ανατρέξει στις ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων των καθηγητών, οι οποίες αναρτούνται στην ιστοσελίδα του τμήματος κάθε χρόνο από το 2005 (www.ece.tuc.gr). Περιλαμβάνουν τις ερευνητικές και διδακτικές δραστηριότητες, καθώς επίσης και τις διεθνείς διακρίσεις.

Κείμενο διαβούλευσης: Κριτική και δικές μας αντιπροτάσεις

Πώς απαντά το κείμενο διαβούλευσης στα παραπάνω; Η σύντομη απάντηση είναι πως δεν απαντά αλλά περιορίζεται σε γενικόλογες αναφορές στο ζητούμενο και όχι σε ξεκάθαρους τρόπους επίτευξής του.

1. Διοίκηση

Εκλογή Πρύτανη από εξωτερικό συμβούλιο διοίκησης (ΣΔ) εφαρμόζεται με επιτυχία στο εξωτερικό, με τη μόνη διαφορά ότι το συμβούλιο διοίκησης στο εξωτερικό δεν έχει κομματικά αλλά ακαδημαϊκά χαρακτηριστικά αριστείας και σίγουρα δεν εκλέγεται από τις φοιτητικές ή κομματικές οργανώσεις. Πρόσφατες επεξηγηματικές δηλώσεις του Υπουργείου Παιδείας μιλούν για «αναβαθμισμένο ποιοτικά ρόλο» των φοιτητών στη Διοίκηση (!), ενώ δεν ξεκαθαρίζουν το βαθμό συμμετοχής τους. Δεν ξεκαθαρίζονται επίσης οι δικλείδες ασφαλείας που θα εξασφαλίσουν την αριστεία ή επάρκεια των μελών του ΣΔ και θα μηδενίσουν την επιρροή των κομμάτων κατά την επιλογή του (αν και είναι γνωστές οι επιπτώσεις του κομματισμού στην Ελλάδα σε όλους τους τομείς της Δημόσιας Διοίκησης, της Υγείας, των Μεταφορών, αλλά και των Πανεπιστημίων). Με λίγα λόγια, το κείμενο διαβούλευσης είναι γενικόλογο και ασαφές ως προς τις κρίσιμες λεπτομέρειες οι οποίες και θα καθορίσουν την ποιότητα των προτεινόμενων αλλαγών.

Ίσως θα πρέπει να εξετασθεί η δημιουργία Ανεξάρτητης Αρχής για την επιλογή μελών των ΣΔ με κριτήρια αριστείας (και διαφορετικής από την προτεινόμενη Αρχή Χρηματοδότησης). Ή θα πρέπει να εξεταστεί σοβαρά μεταβατική (ή μόνιμη) περίοδος κατά την οποία το υφιστάμενο σύστημα εκλογής Πρύτανη θα λαμβάνει υπόψη τα ποσοστά συμμετοχής του εκλογικού σώματος με ταυτόχρονο περιορισμό της βαρύτητας όλων όσων έχουν προσωρινή σχέση με το Πανεπιστήμιο.

2. Φοιτητική Κινητικότητα

Η προτεινόμενη δυνατότητα κινητικότητας των φοιτητών εντός του Πανεπιστημίου προϋποθέτει ανοικτά και λειτουργικά Πανεπιστήμια, χωρίς το σημερινό έλλειμμα ακαδημαϊκότητας. Πώς θα εφαρμοστεί με τη σημερινή δυνατότητα πολλαπλών εξεταστικών (σήμερα το ίδιο μάθημα μπορεί να εξεταστεί τρεις φορές σε ένα έτος), την έλλειψη συνοχής στη διάρκεια των σπουδών (σήμερα φοιτητές εξετάζονται σε προχωρημένα μαθήματα χωρίς να έχουν ολοκληρώσει επιτυχώς βασικά προαπαιτούμενα μαθήματα), τους ήδη υπάρχοντες υπεράριθμους φοιτητές σε αίθουσες και εργαστήρια; Πώς θα εξασφαλιστεί η αξιοκρατία και η διαφάνεια;

Αντί για μέτρα φοιτητικής κινητικότητας τα οποία προϋποθέτουν το ζητούμενο (και εν πολλοίς είναι ανεφάρμοστα με τα σημερινά δεδομένα), ίσως θα έπρεπε πρώτα να εστιαστεί η προσοχή στην απλοποίηση των Πανελληνίων Εξετάσεων, με λιγότερα μαθήματα (π.χ. έως τρία) και με περισσότερη έμφαση στην κριτική σκέψη και στην αποφυγή της αποστήθισης. Επιπλέον, η εισαγωγή σε Σχολή στο πρώτο έτος και επιλογή Τμήματος στο δεύτερο όπως προτείνεται, προϋποθέτει τμήματα συστεγασμένα στην ίδια πόλη (αν όχι στο ίδιο campus). Η Ελληνική πραγματικότητα δυστυχώς επιτρέπει διαφορετικά τμήματα του ίδιου Πανεπιστημίου σε διαφορετικές πόλεις ή νομούς. Όταν εξασφαλιστεί η εύρυθμη και ορθολογική λειτουργία των Πανεπιστημίων, τότε μόνο προτάσεις κινητικότητας και εισαγωγής σε προπαρασκευαστικά έτη σπουδών μπορούν ρεαλιστικά (και πειστικά) να αντιμετωπιστούν.

3. Διεθνοποίηση

Τέλος, το πρόβλημα της εξωστρέφειας και της διεθνούς αναγνώρισης των Ελληνικών Πανεπιστημίων σίγουρα δεν αντιμετωπίζεται μόνο με την προτεινόμενη «ίδρυση παραρτημάτων στο εξωτερικό». Πρωτίστως λύνεται με την ενίσχυση της νομοθεσίας πετυχημένων ακαδημαϊκών πρακτικών που εφαρμόζονται διεθνώς εδώ και πολλά χρόνια σε όλα τα φημισμένα ιδρύματα του εξωτερικού. Το κείμενο διαβούλευσης δεν αναφέρεται πουθενά σε κρίσιμα θέματα εσωτερικής ακαδημαϊκής λειτουργίας, όπως το θέμα της μέγιστης διάρκειας σπουδών, αλλά τα παραπέμπει στον υπό διαμόρφωση Εσωτερικό Κανονισμό που θα συντάξει το κάθε ίδρυμα, έτσι ώστε «να αποφευχθεί ένας ασφυκτικά λεπτομερειακός νόμος-πλαίσιο και να ενισχυθεί η πολυτυπία μεταξύ των Ιδρυμάτων, σύμφωνα με τις ανάγκες τους». Ωστόσο, κρίσιμα ακαδημαϊκά ζητήματα, όπως η μέγιστη διάρκεια σπουδών, θα πρέπει να καθοριστούν με σαφήνεια ώστε τελικώς να εφαρμοστούν με επιτυχία. Διαφορετικά, δεν πρόκειται ποτέ να αντιμετωπιστούν (και εξαιτίας της επαπειλούμενης βίας εντός των ιδρυμάτων).

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η δυνατότητα εισαγωγής προαπαιτούμενων μαθημάτων στα προπτυχιακά προγράμματα σπουδών, η οποία θεσμοθετήθηκε από τον πρόσφατο νόμο Γιαννάκου (δύσκολα θα βρεθεί φημισμένο Πανεπιστήμιο του εξωτερικού όπου η δήλωση ενός μαθήματος επιτρέπεται χωρίς προηγούμενη επιτυχή εξέταση στα προαπαιτούμενά του, όπως στην Ελλάδα). Αν και η νομοθεσία έδωσε τη δυνατότητα στα Τμήματα να ορίσουν, εάν το επιθυμούν, τα προαπαιτούμενα μαθήματα («αλυσίδες» στην νεοελληνική αργκώ), μια τέτοια πρακτική δεν εφαρμόστηκε έως σήμερα, με ελάχιστες εξαιρέσεις. Και όπου εφαρμόστηκε, υπήρξαν βίαιες αντιδράσεις. Ειδικά το θέμα της διάρκειας σπουδών είναι εξίσου σημαντικό με τον τρόπο εκλογής των πρυτανικών αρχών και επομένως θα πρέπει να απαντηθεί με σαφήνεια κεντρικά και σύμφωνα με τη διεθνή πρακτική.

Τα υπόλοιπα θέματα του κειμένου διαβούλευσης δεν τα θίξαμε εξαιτίας των ασαφειών, τόσο στο αρχικό κείμενο, όσο και στις επεξηγήσεις που δόθηκαν και ελπίζουμε η μη συζήτησή τους παραπάνω να μην εκληφθεί άκριτα ως αποδοχή ή απόρριψής τους. Ωστόσο, πιστεύουμε ότι ο μόνος τρόπος να λυθούν τα προβλήματα στην τριτοβάθμια εκπαίδευση της χώρας είναι η ριζική αναδιάρθρωσή της βάσει δοκιμασμένων πρακτικών σε αντίστοιχα ιδρύματα στο διεθνή χώρο, και όχι η αποσπασματική ψήφιση ρυθμίσεων με κύριο γνώμονα την ελαχιστοποίηση του πολιτικού κόστους.

Χωρίς να παραγνωρίζουμε την αναγκαιότητα της βελτίωσης του θεσμικού πλαισίου, η Πανελλήνια Ομοσπονδία Συλλόγων Ειδικού και Εργαστηριακού Διδακτικού Προσωπικού των Πανεπιστημίων, Π.Ο.Σ.Ε.Ε.ΔΙ.Π. ΑΕΙ, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι “το κείμενο διαβούλευσης για την έναρξη διαλόγου για την Ανώτατη Εκπαίδευση” δεν μπορεί να αποτελέσει βάση διαλόγου. Διαπιστώνει ότι δεν ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες του Ελληνικού Πανεπιστημίου, περιλαμβάνει προτάσεις με τις οποίες παραβιάζονται βασικές ακαδημαϊκές αρχές, θίγεται ο χαρακτήρας της ανώτατης εκπαίδευσης ως δημόσιου αγαθού και καταστρατηγείται το αυτοδιοίκητο των Πανεπιστημίων. Έτσι συνοπτικά:
• Διαφωνούμε με την κατάργηση του αυτοδιοίκητου του πανεπιστημίου και τον προτεινόμενο θεσμό του Συμβουλίου του Πανεπιστημίου.
• Απορρίπτουμε την ιδέα της χρηματοδότησης της Ανώτατης Παιδείας υπό όρους.
• Διαφωνούμε με τη μεταβίβαση της μισθοδοσίας από το Υπουργείο στα Πανεπιστήμια.
• Απορρίπτουμε τη γενίκευση του συστήματος των «πιστωτικών μονάδων» που οδηγεί στον κατακερματισμό των ενιαίων, ακαδημαϊκών πτυχίων.
• Διαφωνούμε, στην μετατροπή των ιδρυμάτων σε επιχειρήσεις.
Για το φορέα Ε.Ε.ΔΙ.Π. ειδικότερα: Το κείμενο διαβούλευσης φαίνεται να αγνοεί μια σοβαρή συνιστώσα της εκπαιδευτικής διαδικασίας, όπως είναι το Ειδικό και Εργαστηριακό Διδακτικό Προσωπικό. Και αυτό γιατί δεν μας συγκαταλέγει στο διδακτικό προσωπικό αλλά στο «λοιπό» προσωπικό των πανεπιστημίων, ενώ ταυτόχρονα καταργεί τους λέκτορες από βαθμίδα του ΔΕΠ και εισάγει τον θεσμό του «εντεταλμένου διδάσκοντα» ή λέκτορα μη εξελίξιμου με 1ετη ή 3ετή σύμβαση έργου, με κύρια αρμοδιότητα την παροχή διδακτικού έργου, παρόμοιου ουσιαστικά με το έργο του Ε.Ε.ΔΙ.Π..
Προτείνουμε στο Υπουργείο να αποσύρει το κείμενο διαβούλευσης ως βάση διαλόγου και να αναλάβει πρωτοβουλίες για τη σύνταξη ενός νέου κειμένου ως βάση συζήτησης με βάση και τις προτάσεις της Συνόδου των Πρυτάνεων και να δώσει όσο χρόνο απαιτείται, με συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, για την ολοκλήρωση της συζήτησης αυτής. Θεωρούμε ότι είναι απαραίτητο στα προτεινόμενα μέτρα να ενσωματωθούν βασικά αιτήματα της πανεπιστημιακής κοινότητας, όπως ενίσχυση του δημόσιου χαρακτήρα της ανώτατης εκπαίδευσης, χρηματοδότηση των Πανεπιστημίων σύμφωνα με τις ανάγκες τους, γενναία χρηματοδότηση της έρευνας και ειδικά της βασικής έρευνας και ουσιαστική αναβάθμιση όλων των Πανεπιστημίων τόσο στις υποδομές, όσο και στο ανθρώπινο δυναμικό, με ιδιαίτερη μέριμνα στα περιφερειακά Πανεπιστήμια.
Για το φορέα Ε.Ε.ΔΙ.Π. ειδικότερα, θεωρούμε ότι ο φορέας του Ειδικού και Εργαστηριακού Διδακτικού Προσωπικού (Ε.Ε.ΔΙ.Π.) είναι μια αναγκαιότητα στο Ελληνικό Πανεπιστήμιο που θεσμοθετήθηκε σχετικά πρόσφατα (2000), προσφέρει Διδακτικό Έργο αφενός μεν στα Ειδικά μαθήματα (Ξένες Γλώσσες, Φυσική Αγωγή κ.λ.π.), αφετέρου στα Εργαστηριακά/Εφαρμοσμένα Μαθήματα. Όλα τα μέλη Ε.Ε.ΔΙ.Π. έχουν συγκεκριμένο γνωστικό αντικείμενο, εκλέγονται με προκηρύξεις και με ανοικτές διαδικασίες εκλογής, εξελίσσονται με αυστηρές διαδικασίες από βαθμίδα σε βαθμίδα, όπως ισχύει και για τα μέλη Δ.Ε.Π., όλα τα μέλη Ε.Ε.ΔΙ.Π. είναι κάτοχοι πτυχίου ΑΕΙ, η πλειονότητα των μελών είναι κάτοχοι μεταπτυχιακού διπλώματος, ενώ ένα σημαντικό ποσοστό είναι κάτοχοι διδακτορικού διπλώματος ή εκπονούν διδακτορική διατριβή. Μέλη Ε.Ε.ΔΙ.Π. έχουν συγγράψει διδακτικές σημειώσεις και βιβλία, επιτελούν αξιόλογο ερευνητικό έργο και είναι επιστημονικοί υπεύθυνοι ερευνητικών προγραμμάτων. Πολλοί πρώην συνάδελφοί μας προσφέρουν σήμερα από βαθμίδες Δ.Ε.Π. στο ίδιο γνωστικό αντικείμενο που προσέφεραν ως μέλη Ε.Ε.ΔΙ.Π. Επιπλέον, ο φορέας Ε.Ε.ΔΙ.Π. είναι ο μοναδικός φορέας, πέραν του Δ.Ε.Π., που αμείβεται με το πανεπιστημιακό μισθολόγιο, έχει ανάλογη δομή βαθμίδων εξέλιξης με το ΔΕΠ (τέσσερις βαθμίδες) και τα προσόντα των νεοπροσλαμβανομένων μελών Ε.Ε.ΔΙ.Π., σε πολλές περιπτώσεις δεν υπολείπονται ουσιαστικά από αυτά των νεοπροσλαμβανομένων μελών Δ.Ε.Π..
Πιστεύουμε, λοιπόν, ότι κάθε κείμενο διαλόγου για την Ανώτατη Εκπαίδευση πρέπει να περιέχει και να ενδυναμώνει το Φορέα Ε.Ε.ΔΙ.Π., ζωντανό κύτταρο του Ελληνικού Πανεπιστημίου σύμφωνα με τα θεσμικά και τα οικονομικά μας αιτήματα .
Η έκδηλη «επιθυμία» του Υπουργείου να παραπέμψει (σχεδόν) όλα τα θέματα ΕΕΔΙΠ στους εσωτερικούς κανονισμούς των Πανεπιστημίων, όπως προκύπτει από τις συναντήσεις με μελη της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου, είναι λανθασμένη και θα οδηγήσει σε κατακερματισμό του ΕΕΔΙΠ δημιουργώντας ΕΕΔΙΠ πολλών ταχυτήτων στα διάφορα Πανεπιστήμια. Τέτοια παραδείγματα βιώνουμε και σήμερα σε ήσσονος σημασίας ζητήματα που ρυθμίζονται διαφορετικά από τους εσωτερικούς κανονισμούς των Ιδρυμάτων δημιουργώντας προβλήματα άνισης μεταχείρισης μεταξύ συναδέλφων από διαφορετικά Πανεπιστήμια. Το νομικό πλαίσιο που διέπει το Φορέα ΕΕΔΙΠ δεν είναι ούτε δαιδαλώδες ούτε περίπλοκο, όπως πιθανά συμβαίνει με τμήματα της νομοθεσίας για τα Πανεπιστήμια. Πιο συγκεκριμένα ο ιδρυτικός νόμος του Φορέα ΕΕΔΙΠ (και ΕΤΕΠ) είναι το άρθρο 13 του Ν. 2817/2000 το μισθολόγιο – βαθμολόγιο των μελών ΕΕΔΙΠ ορίζεται με το ΠΔ 118/2002 και θεσμικά ζητήματα (πρόσληψη, μετάταξη, εκπαιδευτική άδεια κ.λ.π) ορίζονται με το πολύ πρόσφατο ΠΔ 147/2009. Δηλαδή σχεδόν όλη η νομοθεσία που διέπει το Φορέα ΕΕΔΙΠ περιλαμβάνεται σε 8 σελίδες ΦΕΚ μέρος των οποίων έχει αυτοκαταργηθεί (μεταβατικές διατάξεις κλπ). Θεωρούμε λοιπόν ότι το συνολο του νομικού πλαισίου που υφίσταται σήμερα πρέπει να κωδικοποιηθεί, να διατηρηθεί και να βελτιωθεί σύμφωνα με τις υποδείξεις μας και τις δυσλειτουργίες – αρρυθμίες που έχουν διαπιστωθεί. Θεωρούμε λανθασμένη την άποψη σε θέματα όπως η σύνθεση της Συγκλήτου, της ΓΣΤ, η συμμετοχή σε εκλογές οργάνων διοίκησης (πρυτανεία, κοσμήτορας, Πρόεδρος Τμήματος) κλ.π να ορίζονται διαφορετικά από Πανεπιστήμιο σε Πανεπιστήμιο.
Πιο συγκεκριμένα, θεωρούμε ως σημεία αιχμής που πρέπει να περιέχονται οπωσδήποτε σε τυχόν νέο θεσμικό πλαίσιο των Πανεπιστημίων:
1) διατήρηση του αμιγούς διδακτικού χαρακτήρα του φορέα ΕΕΔΙΠ. Το έργο του ΕΕΔΙΠ να αποσαφηνιστεί πλήρως σε τυχόν νέο νόμο πλαίσιο και να μην αφεθεί στους Εσωτερικούς Κανονισμούς των ΑΕΙ.
2) διατήρηση του πανεπιστημιακού μισθολογίου για τα μέλη ΕΕΔΙΠ.
3) ενιαία αντιμετώπιση (οικονομική, θεσμική) των μελών ΕΕΔΙΠ.
4) θεσμική αναβάθμιση του έργου του ΕΕΔΙΠ (εμπλουτισμός του διδακτικού έργου του ΕΕΔΙΠ και αναβάθμιση των προσόντων του).
Θεωρούμε ότι στους δύσκολους καιρούς για τη Δημόσια Παιδεία και την Ανώτατη Εκπαίδευση, επιβάλλεται ο συντονισμός και η συνεργασία μεταξύ των φορέων της Εκπαίδευσης.
Ο Πρόεδρος
Μανόλης Ντουντουνάκης
ΕΕΔΙΠ Πολυτεχνείο Κρήτης

Η Γ. Γραμματέας
Ζαμπία Κατσανεβάκη
ΕΕΔΙΠ Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο

Στην ερώτηση -απάντηση Νο. 23 που δώσατε στη δημοσιότητα, αναφέρετε ότι: «Η μονιμοποίηση στην βαθμίδα του Επίκουρου Καθηγητή δημιουργεί συνθήκες δημοσιοϋπαλληλικής σχέσης. Υπάρχει ανάγκη για την ουσιαστική αξιολόγηση στο μέλλον των Επίκουρων Καθηγητών. Θα πρέπει δηλαδή μετά από κάποιο χρονικό διάστημα να αξιολογηθούν ουσιαστικά και είτε να τους δοθεί η δυνατότητα -λόγω της απόδοσής τους- να εξελιχθούν και να μονιμοποιηθούν στη βαθμίδα του Αναπληρωτή Καθηγητή είτε να αποχωρήσουν από το πανεπιστήμιο εφόσον αποδειχθεί ότι δεν έχουν τα απαιτούμενα προσόντα για να εξελιχθούν ακαδημαϊκά……..Τους προστατεύει μάλιστα από μία αθέμιτη σχέση εξουσίας: σήμερα πολλοί μόνιμοι επίκουροι καθηγητές βρίσκονται σε μία ιδιότυπη κατάσταση «ομηρίας», όπου, ενώ είναι μόνιμοι, είναι υποχρεωμένοι διαρκώς στους ιεραρχικά ανώτερούς τους λόγω της εξάρτησής τους για το θέμα της εξέλιξης»
Με βάση τα παραπάνω, επιτρέψτε μου την άποψη ότι η αλήθεια όπως την αναφέρετε, είναι κατά την ταπεινή μου άποψη μισή….. Η άλλη μισή, έχει να κάνει με τις “σχέσεις” και “συσχετισμούς” που θα πρέπει και πάλι κάποιος να “φροντίσει” να δημιουργήσει με τις ανώτερες βαθμίδες (και ώς Πανεπιστημιακός, φαντάζομαι ότι αντιλαμβάνεστε τι σημαίνει αυτό…) ώστε να τύχει καλής μεταχείρισης στην κρίση του και να μην βρεθεί στο δρόμο κυριολεκτικά… ή κάτι ιδιαίτερα επικίνδυνο: σκεφτείτε την περίπτωση κάποιοι υψηλότερων βαθμίδων όπως λέτε, να θέλουν να δημιουργήσουν προβλήματα στην εξέλιξη των ατόμων αυτών, αναθέτοντάς τους ιδιαίτερα αυξημένο φόρτο εργασίας (ιδιαίτερα αφού δεν θα είναι μόνιμοι) που δεν θα τους αφήνει στο ελάχιστο χρόνο για συμμετοχή σε έρευνα κ.λ.π. δραστηριότητες κρίσιμες φαντάζομαι για την εξέλιξή του…Αυτό δεν θα είναι ομηρία??? Πώς θα διασφαλίζεται άν κάποιος παραμένει επί χρόνια μή μόνιμος με την απόλυση πάνω από το κεφάλι του??Ιδιαίτερα αν συμμετέχεουν και τα μέλη αυτά στην επιτροπή αξιολόγησής τους???
Στην απάντησή σας επίσης αφήνετε (φρονώ) να εννοηθεί ότι καταργείται πλέον και η τριετία παραμονής στη βαθμίδα…. Η αλλαγή του εργασιακού status σε σχέση με την πρόσληψή των ατόμων αυτών, είναι εμφανής και κατάφορα άδικη για ανθρώπους που ίδρωσαν με κόπο και υπομονή να κερδίσουν κάτι χωρίς οποιοδήποτε “μέσον” στη ζωή τους….

Στην ερώτηση 24 επίσης, απαντάτε: «Οι Επίκουροι Καθηγητές που υπηρετούν σήμερα, εάν έχουν μονιμοποιηθεί, θα εξακολουθήσουν να διατηρούν τη μονιμότητά τους. Αν δεν έχουν μονιμοποιηθεί, θα κριθούν για την περαιτέρω πορεία τους με βάση τα νέα δεδομένα»…..
Κάποιος που έχει ήδη 1 ή 2 χρόνια υπηρεσίας και το ΦΕΚ του αναφέρει ρητά για τριετή δοκιμαστική θητεία, αυτό θα ανατραπεί; Δεν προσκρούει σε αντισυνταγματικότητα???? Το ίδιο και κάποιος που καταθέτει αίτηση μονιμοποίησης/εξέλιξης πριν την δημοσίευση του νέου νόμου, δεν θεμελιώνει αυτοδίκαια δικαίωμα υπαγωγής στις προυπάρχουσες διατάξεις σύμφωνα με την εργατική νομοθεσία???
Αν το υπουργείο κάνει 10-12 μήνες να απαντήσει σε αιτήματα σύγκλησης εκλεκτορικών για μονιμότητα/εξέλιξη, είναι σωστό, λογικό και δίκαιο, να υφίστανται οι ίδιοι τις όποιες συνέπειες από την αλλαγή του νόμου και του εργασιακού τους status?
Φρονώ ότι πρέπει να δέιτε αυτά τα ζητήματα με περισσότερη προσοχή και λογική και να δώσετε περισσότερες τεχνικές λεπτομέρειες για κάτι τόσο σοβαρό, όσο η αλλαγή των εργασιακών σχέσεων επιστημόνων με πλούσια διδακτική και ερευνητική εμπειρία, ώστε να είναι και περισσότερο επικοδομητική η όποια συζήτηση,

Σας ευχαριστώ για το χρόνο σας