Σύμφωνα με την καταγραφή που έκανα διαπίστωσα πως :
1. Μεγάλο μερίδιο μελετητικών πτυχίων 27 κατέχουν σήμερα οι : 1)Πολιτικοί Μηχανικοί, 2)Χημικοί Μηχανικοί, 3)Ηλεκτρολόγοι Μηχανικοί, 4)Μηχανολόγοι Μηχανικοί, 5)Αρχιτέκτονες Μηχανικοί, 6)Αγρονόμοι Τοπογράφοι Μηχανικοί, 9)Γεωλόγοι, 10)Δασολόγοι, 11)Γεωπόνοι και 12)Βιολόγοι.
2. Οι περιβαλλοντολόγοι, που είναι κατεξοχήν αρμόδιοι για την σύνταξη αυτών των μελετών (και αυτό αποδεικνύεται από το πρόγραμμα σπουδών μας), κατέχουν μόλις το 1/15 του συνόλου των μελετητικών πτυχίων 27.
3. Ειδικότητες, που δεν έχουν καμιά σχέση με το «περιβάλλον», όπως οι: 1)Πολιτικοί Μηχανικοί, 2)Ηλεκτρολόγοι Μηχανικοί, 3)Μηχανολόγοι Μηχανικοί, 4)Αρχιτέκτονες Μηχανικοί, 5)Αγρονόμοι Τοπογράφοι Μηχανικοί,( 5 ειδικότητες επί συνόλου 57), κατέχουν σήμερα ένα μεγάλο αριθμό Μελετητικών Πτυχίων κατηγορίας 27, (1.021 ατομικά μελετητικά πτυχία κατηγορίας 27), δηλαδή περίπου το 1/4 του συνόλου της “πίτας”. Οι 5 αυτές ειδικότητες, κατέχουν επίσης και άλλες κατηγορίες μελετητικών πτυχίων (όπως τα : 1, 2, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 13, 16, 21, 23). Κατά συνέπεια δεν θα “πεινάσουν” αν χάσουν το 27, εν αντιθέσει με τους Περιβαλλοντολόγους που έχουν μόνο το 27, αφού το 1 το χάσαμε.
4. Διαπίστωσα επίσης πως
 οι Γεωπόνοι έχουν επιπλέον το 23 και το 25 μελετητικό.
 Οι Γεωλόγοι έχουν επιπλέον το 20 και το 21 μελετητικό.
 Οι Δασολόγοι έχουν επιπλέον το 24 και το 25 μελετητικό.
5. Οι περιβαλλοντολόγοι έχουν σήμερα μόνο το μελετητικό πτυχίο 27.
6. Αν κάνει κάποιος ένα μεταπτυχιακό στο «Χημικό Τμήμα» ή στο «Πολυτεχνείο», δεν μπορεί να λέγεται χημικός ή μηχανικός αντίστοιχα. Πώς λοιπόν, δίνετε το δικαίωμα σε μια άσχετη ειδικότητα που έκανε ένα μεταπτυχιακό στο “περιβάλλον”, να μπορεί να συντάσσει Περιβαλλοντικές μελέτες?. Αυτό το ονομάζεται εσείς «ΠΡΑΣΙΝΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ»?

Κύριε Υφυπουργέ!

Η ΠΡΑΣΙΝΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ήταν το σύνθημά σας σε αυτές τις εκλογές, όμως στην πράξη άλλα κάνετε.
Με το Σχέδιο του Π.Δ. για τα επαγγελματικά μας δικαιώματα δρομολογείται τη σταδιακή μας ακύρωση στο χώρο των Περιβαλλοντικών μελετών, μας βαφτίζεται στην ουσία “βοηθούς”, καταργείται την αυτονομία μας σε ένα χώρο με 20ετή εμπειρία, ενώ αφήνετε τις πάσης φύσεως ειδικότητες μηχανικών, να εκπονούν περιβαλλοντικές μελέτες. Οι μηχανικοί θα ρίχνουν τα ΜΠΕΤΑ οι μηχανικοί θα εξετάζουν και τις επιπτώσεις που έχει το έργο τους στο περιβάλλον. Βάλατε το λύκο να φυλάει τα πρόβατα.
Σας ενημερώνω λοιπόν πως αν μας στερήσετε το Μελετητικό πτυχίο κατηγορίας 27 που αφορά τις Μελέτες Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων:
1. Θα έχετε απόκλιση μια ειδικότητα από το δυναμικό που εργάζεται για την προστασία και αποκατάσταση του περιβάλλοντος. Το τμήμα Περιβάλλοντος αποτελεί μια από τις πρώτες σχολές στον Ελλαδικό Χώρο (πριν ακόμα γίνει ‘της μόδας’ και μία – μία σχολή μετονομάζονταν προσθέτοντας δίπλα στον τίτλο τους και ένα ‘περιβάλλον’), με πρόγραμμα σπουδών αποκλειστικά γύρω από τη μελέτη του περιβάλλοντος, την υποβάθμισή του από ενέργειες και δραστηριότητες και μεθόδους πρόληψης, αντιμετώπισης και αποκατάστασής του.
2. θα καταργήσετε ένα ολόκληρο τμήμα, το Τμήμα Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αιγαίου. Το τμήμα αυτό στηρίζει σήμερα την ΠΑΡΑΜΕΘΟΡΙΟ στην οποία βρίσκεται. Αποτελεί γι’ αυτή οικονομικό πόρο αλλά και «εργαλείο» ανάπτυξης..
3. θα έχετε δημιουργήσει ‘σαραντάρηδες’ ανέργους, που έχουν 20ετή εμπειρία και σταδιοδρομία στο χώρο. Έχουν κερδίσει την εμπιστοσύνη και τον σεβασμό όλων, είτε εργάζονται στον ιδιωτικό είτε στο δημόσιο τομέα και έχουν την αναγνώριση όλων των ειδικοτήτων.

ΖΗΤΩ λοιπόν την αποκατάσταση των επαγγελματικών μου δικαιωμάτων:
- Δικαίωμα Αυτόνομης Υπογραφής Περιβαλλοντικών Μελετών (μελετητικό πτυχίο 27), από την ημέρα κτήσης του Πτυχίου μας.
- Δικαίωμα Αυτόνομης Υπογραφής Χωροταξικών και Ρυθμιστικών Μελετών (μελετητικό πτυχίο 1)
- Δικαίωμα Αυτόνομης Υπογραφής Μελετών Φυτοτεχνικής Διαμόρφωσης, Περιβάλλοντος Χώρου & Έργων Πρασίνου (μελετητικό πτυχίο 25)
Στον Δημόσιο Τομέα:
- Δικαίωμα Εκπόνησης, Επίβλεψης, Ελέγχου των ανωτέρω μελετών κατηγορίας 1, 25, 27.
- Δικαίωμα Επίβλεψης και Ελέγχου Κατασκευής Έργων των ανωτέρω Κατηγοριών 1, 25, 27.
- Δικαίωμα Επίβλεψης και Ελέγχου Κατασκευής Έργων Αποκατάστασης Περιβάλλοντος (π.χ. ΧΑΔΑ, κλπ.)
- Επίβλεψη Τήρησης – Εφαρμογής των Περιβαλλοντικών Όρων, κατά την κατασκευή πάσης φύσεως τεχνικού έργου ή δραστηριότητας, δημόσιου ή ιδιωτικού, για το οποίο απαιτείται από το νόμο περιβαλλοντική αδειοδότηση.

Γεωργία Μπλέτσα
Περιβαλλοντολόγος
Υπάλληλος Τεχνικής Υπηρεσίας ΟΤΑ

Θέσεις της ΕΠΠΕ για τη δημόσια διαβούλευση για το Προεδρικό Διάταγμα επαγγελματικών δικαιωμάτων των Περιβαλλοντολόγων

Αξιότιμε κύριε Υφυπουργέ,

Χαιρετίζουμε την πρωτοβουλία σας για την προώθηση του νέου Προεδρικού Διατάγματος (ΠΔ) για τα επαγγελματικά δικαιώματα των περιβαλλοντολόγων, αποφοίτων του Τμήματος Περιβάλλοντος, της Σχολής Περιβάλλοντος, του Πανεπιστημίου Αιγαίου, το οποίο εκκρεμούσε από το 2005. Επιπλέον, συγχαίρουμε για τη δυνατότητα που παρέχετε στα εμπλεκόμενα και ενδιαφερόμενα μέρη να συμμετάσχουν στη διαμόρφωση αυτού του ΠΔ, μέσω της δημόσιας διαβούλευσης. Στο πλαίσιο αυτό, η Ένωση μας, ως το επίσημο επαγγελματικό σωματείο εκπροσώπησης των 1.000 αποφοίτων περιβαλλοντολόγων της χώρας, καταθέτει το παρόν κείμενο στη δημόσια διαβούλευση, με σκοπό να παραθέσουμε τα σχόλια και τις προτάσεις μας για τη διαμόρφωση του σχεδίου ΠΔ.

Συνοπτικά, επιθυμούμε να επιστήσουμε την προσοχή σας στα ακόλουθα 3 κρίσιμα θέματα:

1.Ένταξη σε Επιμελητήριο:

- Στο σχέδιο ΠΔ αναφέρεται η ένταξη μας στο ΓΕΩΤΕΕ. Παρόλο που αποτελεί μια εποικοδομητική προοπτική, πιστεύουμε ότι η ένταξή μας σε Επιμελητήριο πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο διαβούλευσης και διαπραγμάτευσης της ΕΠΠΕ με το εκάστοτε Επιμελητήριο. Η διαβούλευση είναι απαραίτητη με σκοπό να διευκρινιστούν οι όροι ένταξης, καθώς και να διασαφηνιστούν οι απαιτούμενες θεσμικές αλλαγές (π.χ. απαίτηση αναθεώρησης των νόμων που διέπουν τη σύνθεση, λειτουργία και τα μέλη του ΓΕΩΤΕΕ κλπ). Για το σκοπό αυτό προτείνουμε το ΠΔ να μην ορίζει επί του παρόντος το συγκεκριμένο Επιμελητήριο (εν προκειμένου, το ΓΕΩΤΕΕ), αλλά να παρέχει τη δυνατότητα αυτό να καθοριστεί στο μέλλον με κατάλληλη νομοθετική πράξη (π.χ. μέσω μιας Υπουργικής Απόφασης), αφού πρώτα διενεργηθούν οι απαραίτητες διαβουλεύσεις του κλάδου μας με τις Διοικήσεις των εναλλακτικών Επιμελητηρίων.

-Θα πρέπει να τονιστεί ότι η επιστήμη του περιβάλλοντος δεν μπορεί να ενταχθεί σε ένα υφιστάμενο Επιμελητήριο, εξαιτίας του γεγονότος ότι το αντικείμενο των σπουδών και των επαγγελματικών μας ενασχολήσεων αγγίζει ευρύτερα πεδία από το αντικείμενο ενός και μόνο υφιστάμενου Επιμελητηρίου. Σημειωτέον πως στις περισσότερες Ευρωπαϊκές χώρες οι Περιβαλλοντολόγοι (Environmental Scientists) εντάσσονται σε ένα αυτόνομο Επιμελητήριο Περιβάλλοντος και Αειφορίας. Είμαστε βέβαιοι ότι εφόσον αναληφθεί πρωτοβουλία εκ μέρους σας προκειμένου να ιδρυθεί ένα Επιμελητήριο Περιβάλλοντος και Αειφορίας, θέμα άλλωστε που συζητείται άνω των 10 ετών, η κίνησή σας αυτή θα χαίρει της ιδιαίτερα θετικής ανταπόκρισης από όλες τις ειδικότητες του κλάδου ΠΕ Περιβάλλοντος, οι οποίες απασχολούνται επαγγελματικά με την περιβαλλοντική προστασία. Μια τέτοια σας κίνηση θα λάβει αντίστοιχη αποδοχή και εκτίμηση, όπως και με το Επιμελητήριο Θετικών Επιστημών που προωθείτε παράλληλα σε άλλα σχέδια ΠΔ που βρίσκονται επί του παρόντος σε δημόσια διαβούλευση.

2.Δικαίωμα εκπόνησης και υπογραφής μελετών:

-Στο σχέδιο ΠΔ αναφέρεται σε πολλά σημεία η συμμετοχή των περιβαλλοντολόγων σε ομάδες εργασίας, η συνυπογραφή των μελετών, καθώς και η ανάληψη κατά νόμο ευθύνης για το έργο τους σε συνεργασία με άλλους επιστήμονες και μηχανικούς. Ωστόσο, απουσιάζει η περίπτωση της αυτοδύναμης ανάληψης και εκπόνησης μελετών, καθώς και η εγκυρότητα της αυτόνομης υπογραφής τους, στις περιπτώσεις που δεν είναι απαραίτητη μια ομάδα εργασίας, όπως δηλαδή επικρατεί στην πλειοψηφία των μελετών και έργων περιβαλλοντικής προστασίας στην Ελλάδα. Οι περιβαλλοντολόγοι κατέχουν ήδη το δικαίωμα της αυτόνομης εκπόνησης και υπογραφής, τόσο μεμονωμένα όσο και σε ομάδα εργασίας και θα πρέπει να διατηρήσουν αυτό το δικαίωμα. Σημειωτέον πως το δικαίωμα αυτό παρέχεται ήδη στο σύνολο των αποφοίτων θετικής και τεχνικής εκπαίδευσης ανώτερου ή ανώτατου επιπέδου στην Ελλάδα, ακόμη και σε ειδικότητες που δεν έχουν άμεση, αλλά ούτε και έμμεση, συνάφεια με τα περιβαλλοντικά ζητήματα και επιπλέον δεν ανήκουν στον κλάδο ΠΕ Περιβάλλοντος (π.χ. ειδικότητα αεροναυπηγών μηχανικών). Απουσία ρητής αναφοράς στο σχέδιο ΠΔ, ουσιαστικά αφαιρεί το κεκτημένο δικαίωμα των περιβαλλοντολόγων να εκπονούν αυτοδύναμα μελέτες, όπως πραγματοποιείται εδώ και 20 συνεχή έτη, σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, τόσο των επαγγελματικών δικαιωμάτων (ΠΔ 405/1995) όσο και το νομικό πλαίσιο που διέπει τις κατηγορίες μελετών (ΠΔ 256/98 και ΠΔ 541/78). Στο σχέδιο ΠΔ που βρίσκεται σε διαβούλευση επί του παρόντος, αφαιρείται το δικαίωμα της αυτοδυναμίας των περιβαλλοντολόγων χωρίς καμία νομική βάση και κανένα ουσιώδη σκοπό για την αλλαγή. Πιστεύουμε ότι είναι αδιαμφισβήτητη η ικανότητα και αρμοδιότητα του Περιβαλλοντολόγου να συντάσσει και να υπογράφει αυτόνομα κάθε είδους Μελέτη, η οποία αφορά σε περιβαλλοντικό αντικείμενο.

3.Εκπόνηση μελετών, εργασιών και καθηκόντων για το περιβάλλον:

-Στο σχέδιο ΠΔ αναφέρονται διάφορες κατηγορίες μελετών και εργασιών που δύναται να εκπονούν οι περιβαλλοντολόγοι. Ωστόσο απουσιάζει πλήθος μελετών, εργασιών και καθηκόντων (π.χ. ενεργειακές μελέτες, μελέτες αντιρρυπαντικής τεχνολογίας, μελέτες διαχείρισης υδατικών πόρων κλπ), που δύνανται οι περιβαλλοντολόγοι να εκπονήσουν, σύμφωνα με το γνωστικό τους αντικείμενο, όπως προκύπτει από το πρόγραμμα σπουδών του Τμήματος Περιβάλλοντος. Τις μελέτες και εργασίες αυτές εκπονούν οι περιβαλλοντολόγοι ήδη εδώ και μια εικοσαετία και η απουσία τους από το σχέδιο ΠΔ αφαιρεί ουσιαστικά το δικαίωμα τους να συνεχίσουν να ασκούν αυτή την επαγγελματική δραστηριότητα. Καθ’ όλη τη διάρκεια των ετών οι περιβαλλοντολόγοι συνεχίζουν να κατέχουν το γνωστικό αντικείμενο βάσει του προγράμματος σπουδών τους, ενώ παράλληλα έχουν επενδύσει γνώση και πόρους στην περαιτέρω ανάπτυξη των δεξιοτήτων τους, αποκτώντας έτσι πρόσθετη εμπειρία από την πρακτική εφαρμογή στην αγορά εργασίας.

-Στο σχέδιο ΠΔ απουσιάζει επίσης σχετική παράγραφος η οποία να καθορίζει τα καθήκοντα που δύνανται να αναλάβουν οι περιβαλλοντολόγοι (κατ’ αντιστοιχία με τα σχέδια ΠΔ που βρίσκονται επί του παρόντος σε δημόσια διαβούλευση). Ήδη και 20 έτη οι περιβαλλοντολόγοι απασχολούνται στο δημόσιο και ιδιωτικό τομέα σε καθήκοντα σχετικά με το περιβάλλον (π.χ. επιθεωρητές περιβάλλοντος, Διευθύνσεις Περιβάλλοντος των Περιφερειών κλπ), ενώ παράλληλα υφίστανται θέσεις τις οποίες θα πρέπει να στελεχώσουν (π.χ. όλες τις εκπαιδευτικές βαθμίδες σχετικά με την περιβαλλοντική εκπαίδευση). Για το σκοπό αυτό προτείνουμε την ένταξη όλων των καθηκόντων που ήδη εκπονούν οι περιβαλλοντολόγοι στην αγορά εργασίας, καθώς και τις θέσεις αυτές που θα κληθούν να στελεχώσουν.

Ως γενικό σχόλιο παραθέτουμε ότι διερευνώντας τα προγράμματα σπουδών λοιπών επιστημονικών ειδικοτήτων, που είναι συναφείς με τους περιβαλλοντολόγους και συγκρίνοντας τα αντίστοιχα σχέδια ΠΔ επαγγελματικών δικαιωμάτων τους, διαπιστώνεται μεγάλη απόκλιση, παρότι τα προγράμματα σπουδών τους είναι κοινά σε μεγάλο βαθμό, όσον αφορά στο επιστημονικό περιεχόμενο. Τα επαγγελματικά δικαιώματα πρέπει να απονέμονται βάσει διδακτέας ύλης και επιστημονικής επάρκειας και συνεπώς τα ΠΔ επαγγελματικών δικαιωμάτων θα πρέπει να αντικατοπτρίζουν τα αντίστοιχα προγράμματα σπουδών. Ως εκ τούτου, τα σχέδια ΠΔ που προωθείτε επί του παρόντος θα πρέπει να είναι εναρμονισμένα μεταξύ τους, τόσο ως προς το περιεχόμενο όσο και ως προς τα δικαιώματα που παρέχουν στις συναφείς ειδικότητες (φυσικοί, χημικοί, μηχανικοί περιβάλλοντος).

Σας γνωστοποιούμε όλα τα παραπάνω κρίσιμα ζητήματα, ώστε να τα λάβετε υπόψη κατά τη διαμόρφωση του σχεδίου ΠΔ των επαγγελματικών δικαιωμάτων των περιβαλλοντολόγων, αποφοίτων του Τμήματος Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αιγαίου.

Αναμένουμε την βελτίωση του σχεδίου ΠΔ, ώστε να ανταποκρίνεται στο γνωστικό αντικείμενο και τις επαγγελματικές δυνατότητες των περιβαλλοντολόγων, σύμφωνα και με τις πραγματικές συνθήκες της αγοράς εργασίας.

Με εκτίμηση,

Εκ του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΠΠΕ:
Φώτης Κουρμούσης, Πρόεδρος ΕΠΠΕ
Μούντριχας Αναστάσιος, Γενικός Γραμματέας ΕΠΠΕ

Στα 25 χρόνια ακαδημαϊκής ζωής του Τμήματος Περιβάλλοντος έχουμε ουσιαστικά πρωταγωνιστήσει στην διαμόρφωση του ακαδημαϊκού τοπίου στην Ελλάδα σε θέματα Περιβάλλοντος όντας το αρχαιότερο και μοναδικό μεχρι πριν απο κάποια χρόνια Πανεπιστημιακό Τμήμα. Με σαφή στόχευση στην προσφορά των αποφοίτων μας τόσο στην αγορά εργασίας όσο και στην έρευνα και εκπαίδευση έχουμε μετεξελίξει την θεματική του περιβάλλοντος μέσα απο τα προγράμματα σπουδών εισάγοντας την Κλιματική Αλλαγη, Διασφάλιση Περιβαλλοντικής Ποιότητας, Αειφορίας, Ευθύνης, Διαχείρισης Βιοποκιλότητας και επενδύοντας στην ανάπτυξη με την εκλογή διδακτικού και ερευνητικού προσωπικού στα νέα πεδία. Είναι ιδιαίτερα ευχάριστο οτι η διαδικασία συγγραφής του ΠΔ, μετά από πολλούς σκοπέλους, έχει φθάσει πλέον στην τελική κρίσιμη φάση πριν την ολοκλήρωσή της μετά την καθοριστική και εποικοδημητική συνεισφορά στο σχέδιο του ΠΔ από 5μελή Εισηγητική Επιτροπή, αποτελούμενη από εκπροσώπους ομοειδών Τμημάτων άλλων ΑΕΙ. Η Γενική Συνέλευση του Τμήματος Περιβάλλοντος συνήλθε έκτακτα με μοναδικό θέμα το υπο διαβούλευση Σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος σχετικά με τα επαγγελματικά δικαιώματα των αποφοίτων του Τμήματος Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αιγαίου. Η διατύπωση που περιλαμβάνει το νέο ΠΔ σχετικά με την επάρκεια του περιβαλλοντολόγου να διενεργεί περιβαλλοντικά έργα και μελέτες είναι γενική και ασαφής και κατά συνέπεια δυστυχώς επιδέχεται νομικής ερμηνείας, ικανής να αποκλείσει την αυτόνομη συμμετοχή των περιβαλλοντολόγων σε περιβαλλοντικά έργα και μελέτες, ανεξάρτητα από την εμπειρία του εκάστοτε ενδιαφερομένου αποφοίτου και ανεξάρτητα από τη φύση ή την κλίμακα του έργου. Από την κατά γράμμα αναφορά του εν λόγω σχεδίου ΠΔ προκύπτει ότι οι περιβαλλοντολόγοι πρέπει να συμμετέχουν υποχρεωτικά σε ομάδες με άλλες ειδικότητες και ότι η υπογραφή τους πρέπει να συνοδεύει την υπογραφή άλλων ειδικοτήτων. Ως επιστημονική προσέγγιση αυτό είναι απόλυτα ορθό, ώστε ο περιβαλλοντολόγος να συνεπικουρεί με άλλες ειδικότητες κατά την εκτέλεση των μελετών που αναλαμβάνει, ανάλογα με την ιδιαιτερότητα του κάθε έργου και τις γνώσεις που απαιτούνται. Ωστόσο έρχεται σε αντίφαση με τα ΠΔ όλων των αντίστοιχων Τμημάτων (δασολόγων, βιολόγων, χημικών, φυσικών, μηχανικών κλπ) τα οποία αναφέρουν ρητά την αυτονομία τους κατά την εκτέλεση έργων. Η διατύπωση του προσχεδίου ΠΔ φαίνεται να μειονεκτεί αυτής που υπήρχε στο ισχύον ΠΔ 405/1995, το οποίο στην παρ. 2, άρθρο 1 αναφέρει «Ο περιβαλλοντολόγος ασχολείται είτε αυτοδύναμα, είτε σε συνεργασία με άλλους επιστήμονες στο δημόσιο και ιδιωτικό τομέα για την εφαρμογή της τεχνολογίας σε σύγχρονους και ειδικούς τομείς έργων και εργασιών της ειδικότητας του».
Η διατύπωση περί των επαγγελματικών δικαιωμάτων των περιβαλλοντολόγων στο νέο ΠΔ πρέπει να είναι απόλυτα σαφής και ρητή, ώστε να αξιοποιείται ορθά από τις αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες αδειοδότησης περιβαλλοντικών μελετών.
Η μέχρι σήμερα επαγγελματική πορεία των αποφοίτων του Τμήματος Περιβάλλοντος, στην πράξη, αποδεικνύει ότι είναι επαρκώς καταρτισμένοι για να υποστηρίξουν ποικίλες μελετητικές, συμβουλευτικές και άλλες υπηρεσίες που άπτονται των περιβαλλοντικών ζητημάτων και της αειφόρου ανάπτυξης. Η διεπιστημονική οπτική των περιβαλλοντολόγων αναγνωρίζεται με το πέρασμα των χρόνων από εργοδότες και αρμόδια υπηρεσιακά στελέχη, ιδίως τώρα που η περιβαλλοντική αντίληψη έχει υπερβεί τα όρια του «κινήματος» και προσλαμβάνει διαστάσεις κοινού τόπου.
Θα είναι πλήγμα για τη χώρα, τώρα που προτάσσει ως πολιτική αιχμής την «πράσινη» και «αειφόρο ανάπτυξη», να βρεθούν αποκλεισμένοι επιστήμονες – επαγγελματίες που μπορούν να υπηρετήσουν την πολιτική αυτή με γνώση, φιλοσοφία, περιβαλλοντική κουλτούρα και παιδεία. Το Τμήμα Περιβάλλοντος και οι απόφοιτοί του αντίστοιχα θα πρέπει να ηγούνται τέτοιων πολιτικών και να μην αποκλείονται από την αγορά εργασίας, εξαιτίας ασαφειών στα σχετικά νομικά εργαλεία. Όλα τα αντικείμενα που περιλαμβάνονται στην Κατηγορία Μελετών 27 “Περιβαλλοντικές Μελέτες” του Π.Δ. 256/98 (ΦΕΚ 190/Α/12-8-98) αποτελούν το ελάχιστο αυτών που πρέπει να περιέχονται στο νέο ΠΔ.
Προτείνουμε λοιπόν τη διόρθωση συγκεκριμένων σημείων του σχεδίου ΠΔ, ώστε:
1. να μην επιδέχεται ερμηνειών αποκλεισμού των περιβαλλοντολόγων από κατ’ εξοχήν αντικείμενα της επιστήμης και του επαγγέλματός του (π.χ. Εκπόνηση Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων όλων των κατηγοριών έργων, εργασιών και δραστηριοτήτων),
2. να περιλαμβάνει όλα τα αντικείμενα της κατοχυρωμένης κατηγορίας μελετών 27, στην οποία οι απόφοιτοι έχουν επενδύσει επιστημονικά αλλά και υλικοτεχνικά με ανάλογο ειδικό εξοπλισμό,
3. να προληφθούν τα νέα αντικείμενα που διδάσκονται στο Τμήμα Περιβάλλοντος όπως Kλιματικές Αλλαγές, Διασφάλιση Περιβαλλοντικής Ποιότητας, Αειφορίας, Ευθύνης, Διαχείρισης ειδών πανίδας, διαχείρισης υδατικών πόρων κλπ.
Ακολουθούν:
1. Σχέδιο ΠΔ
• Τα σημεία που αναφέρονται ως διαγραμμένα με τη χρήση παρένθεσης είναι φράσεις που περιλαμβάνονται στο υπό διαβούλευση κείμενο και θεωρούμε πως πρέπει να απαλειφθούν είτε γιατί δεν έχουν νόημα είτε για να αντικατασταθούν.
• Τα σημεία που εμφανίζονται με την χρήση εισαγωγικών είναι προσθήκες που θεωρούμε ως απαραίτητες για την διασφάλιση των ελαχίστων δικαιωμάτων που ήδη υφίσταντο καθώς και την εναρμόνισή μας με το νέο νόμο που αλλάζει τον Ν.3316 αναφορικά με τα δημόσια έργα και τις αναθέσεις τους.

Προτεινόμενο ΣΧΕΔΙΟ ΠΔ

ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟΥ ΔΙΑΤΑΓΜΑΤΟΣ
Δικαίωμα πρόσβασης σε επαγγελματικές δραστηριότητες βάσει προσόντων των Πτυχιούχων του Τμήματος Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αιγαίου
Άρθρο 1
Οι Πτυχιούχοι του Τμήματος Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αιγαίου με βάση τις γενικές και τις εξειδικευμένες επιστημονικές γνώσεις που απέκτησαν κατά την διάρκεια των σπουδών τους, δύνανται να απασχολούνται, ατομικά ή σε συνεργασία με επιστήμονες άλλης ειδικότητας, σε όλο το φάσμα του γνωστικού τους αντικειμένου.
Άρθρο 2
1. Για την ανάληψη επαγγελματικών δραστηριοτήτων, τεχνικών, επιστημονικών ευθυνών, μελετών και αναλύσεων απαιτείται άδεια άσκησης επαγγέλματος που απονέμεται από το διευρυμένο Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος, το οποίο καθορίζει:
α. τα 3 Επίπεδα Επιστημονικής, Τεχνικής και Επαγγελματικής Ευθύνης που αντιστοιχούν σε συνήθεις δραστηριότητες, προωθημένες δραστηριότητες και εξειδικευμένες δραστηριότητες καθώς και οι προϋποθέσεις και η διαδικασία εξέλιξης από το ένα επίπεδο στο άλλο, με βάση τις πιστοποιημένες γνώσεις, εμπειρία ή/και Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Σπουδών, εξειδίκευση ή/και Διδακτορικό Δίπλωμα.
β. το φάσμα και τα όρια Επιστημονικής, Τεχνικής και Επαγγελματικής Ευθύνης που αντιστοιχούν σε όλες τις δραστηριότητες που αναφέρονται στη συνέχεια.
Άδειες ασκήσεως επαγγέλματος πτυχιούχων του παρόντος, εκδοθείσες νομίμως πριν τη δημοσίευση αυτού, εξακολουθούν να ισχύουν.
2. Οι Πτυχιούχοι του Τμήματος Περιβάλλοντος ασχολούνται επαγγελματικά σε αντικείμενα συναφή με την αναγνώριση, μελέτη και επίλυση προβλημάτων περιβάλλοντος, λαμβάνοντας υπ’ όψιν πλήθος τεχνικών, κοινωνικών, οικολογικών, οικονομικών παραγόντων, με στόχο την ολοκληρωμένη θεώρηση και αντιμετώπισή τους σε επίπεδο πρόληψης, θεραπείας, ελέγχου και προστασίας.
Άρθρο 3
Οι Πτυχιούχοι του Τμήματος Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αιγαίου, δραστηριοποιούνται επαγγελματικά, «…είτε αυτοδύναμα είτε από κοινού με επιστήμονες άλλων ειδικοτήτων…», στους ακόλουθους, ενδεικτικά αναφερόμενους τομείς:
Α) «…Στην Εκπαίδευση, σε δημόσια και ιδιωτικά εκπαιδευτικά ιδρύματα όλων των βαθμίδων, καθώς και σε φορείς…», σε οργανισμούς, ινστιτούτα και κέντρα επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, στα οποία διδάσκονται μαθήματα ή διενεργούνται εκπαιδευτικά προγράμματα σχετικά με τη διαχείριση, προστασία, διατήρηση και αξιοποίηση του φυσικού και ανθρωπογενούς περιβάλλοντος.
Β) Στη Βασική και Εφαρμοσμένη Έρευνα κάθε γνωστικού αντικειμένου, το οποίο υπάγεται στον ευρύτερο τομέα των Περιβαλλοντικών Επιστημών, και διεξάγεται με πρωτοβουλία και χρηματοδότηση δημοσίων ή ιδιωτικών φορέων, σε ερευνητικά κέντρα, ινστιτούτα, ιδρύματα και εργαστήρια.
Γ) Στο Δημόσιο και Ιδιωτικό Τομέα, με αντικείμενα όπως:
1. Την παρατήρηση, παρακολούθηση, διαχείριση, προστασία, ανάδειξη και αξιοποίηση του φυσικού περιβάλλοντος.
2. Τη μελέτη των παγκόσμιων και τοπικών περιβαλλοντικών ζητημάτων «…όπως η κλιματική αλλαγή…».
3. Τη διατήρηση της ισορροπίας του φυσικού περιβάλλοντος, καθώς και την αποκατάσταση ζημιών που προκαλούνται σ’ αυτό.
4. Την οικονομική αξιολόγηση και αποτίμηση του περιβάλλοντος, τη διαχείριση φυσικών πόρων και αποθεμάτων.
5. Την πρόληψη, την ανίχνευση, τον έλεγχο και την αντιμετώπιση των διαφόρων μορφών ρύπανσης (χημική, φυσική, βιολογική, μικροβιακή, ενεργειακή – ηλεκτρομαγνητική, αισθητική, ακουστική κλπ.) του περιβάλλοντος.
6. Τη διενέργεια ποσοτικών και ποιοτικών ελέγχων της «ποιότητας» του περιβάλλοντος και των φυσικών πόρων.
7. Την περιβαλλοντική εκπαίδευση, αγωγή και επικοινωνία και την υποστήριξη σχεδίων ευαισθητοποίησης.
8. Την παροχή υπηρεσιών συμβούλου ή εμπειρογνώμονα, στην κατάρτιση, εφαρμογή, παρακολούθηση και πιστοποίηση συστημάτων περιβαλλοντικής ευθύνης, διασφάλισης ποιότητας «…και αειφορίας…», περιβαλλοντικής διαχείρισης και οικολογικής σήμανσης που αφορούν υπηρεσίες, διεργασίες και προϊόντα.
9. Την εκπόνηση ερευνών και τον έλεγχο της ποιότητας του περιβάλλοντος με την εφαρμογή αναλυτικών, ποσοτικών, εργαστηριακών και στατιστικών μεθόδων.
10. Την παροχή υπηρεσιών συμβούλου ή εμπειρογνώμονα σε θέματα ανάλυσης, στρατηγικού ή επιχειρησιακού σχεδιασμού, διαχείρισης και αξιολόγησης αναπτυξιακών προγραμμάτων (περιφερειακή – τοπική ανάπτυξη, ανάπτυξη της υπαίθρου, τουριστική ανάπτυξη κ.λ.π.) με στόχο την αειφορία.
11. Τον έλεγχο των περιβαλλοντικών συνθηκών και της ρύπανσης με στόχο τη μείωση των φθορών και τη διατήρηση των συλλογών / εκθεμάτων / αρχείων στο χρόνο σε μουσεία, συλλογές και αρχεία.
12. διαγράφεται το (…Τη συμμετοχή τους από τη σκοπιά της αποτίμησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων σε ομάδες μελέτης όσον αφορά…) «…Την απασχόληση και δραστηριοποίησή τους, είτε αυτόνομα είτε σε ομάδες μελέτης με άλλες συναφείς ειδικότητες επιστημόνων, σε μελέτες, έρευνες και λοιπές υπηρεσίες που αφορούν: …»
• στη διαχείριση και προστασία προστατευόμενων περιοχών (περιοχές του δικτύου ΦΥΣΗ 2000, Εθνικοί Δρυμοί, Υγροτόποι Ramsar κ.λ.π.) και περιοχών οικολογικού ενδιαφέροντος.
• στην κατάρτιση και εφαρμογή συστημάτων δεικτών μέτρησης, ελέγχου και αξιολόγησης της κατάστασης του περιβάλλοντος και της αειφορίας.
• στην επεξεργασία, σύνταξη, κατάθεση και αξιολόγηση μελετών για την εκτίμηση, την πρόληψη και αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων πολιτικών, σχεδίων, «…τεχνικών προγραμμάτων…», έργων και δραστηριοτήτων.
• στο σχεδιασμό, την υλοποίηση και αξιολόγηση περιβαλλοντικών, «…χωρικών…» και αναπτυξιακών πολιτικών και σχεδίων εθνικού, περιφερειακού, τοπικού επιπέδου ή/και τομεακού ενδιαφέροντος με έμφαση στο φυσικό περιβάλλον και στην αειφόρο διάσταση αυτών.
• στη μελέτη, το σχεδιασμό, τον έλεγχο, την επίβλεψη, την αποτίμηση συστημάτων έργων και δραστηριοτήτων περιβαλλοντικής προστασίας ως προς την τήρηση των περιβαλλοντικών όρων.
• στο σχεδιασμό, τη μελέτη, τον έλεγχο και την επίβλεψη της λειτουργίας συστημάτων και έργων διαχείρισης στερεών, υγρών και αέριων αποβλήτων καθώς και συστημάτων ανάκτησης, ανακύκλωσης και αξιοποίησης υλικών και ενέργειας.
• στο σχεδιασμό και τον έλεγχο συστημάτων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, «…εξοικονόμησης ενέργειας και διαχείρισης ενεργειακών πόρων….»
• στο σχεδιασμό, την εφαρμογή και την αξιολόγηση συστημάτων ολοκληρωμένης διαχείρισης προϊόντων, υπηρεσιών και διεργασιών καθώς και θεμάτων που αφορούν στην οικολογική σήμανση.
• στο σχεδιασμό και την προώθηση προγραμμάτων εναλλακτικών ήπιων μορφών τουρισμού (αγρο-τουρισμός, οικο-τουρισμός κ.λ.π.).
• στην οργάνωση και διαχείριση γεωγραφικών πληροφοριών και την εφαρμογή μεθόδων «…φωτογραμμετρίας…», τηλεπισκόπησης και Συστημάτων Γεωγραφικών Πληροφοριών.
• διαγράφεται το (στα μητρώα επιθεωρητών περιβάλλοντος.)
13. Σε υπηρεσίες και θέσεις εργασίας που καλύπτουν τα γνωστικά τους αντικείμενα, όπως:
Στο Δημόσιο τομέα:
α) σε διευθύνσεις ή σε τμήματα δημοσίων υπηρεσιών του Κράτους, «…των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων…», των Περιφερειών και των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης και Εταιριών τους (όπως οι ΔΕΥΑ ή οι Αναπτυξιακές Εταιρίες) καθώς και φορέων του Ευρύτερου Δημοσίου, που ασχολούνται με:
- την περιβαλλοντική αδειοδότηση και την χωροθέτηση έργων, δραστηριοτήτων και επενδύσεων,
- τη διαχείριση και προστασία του φυσικού και ανθρωπογενούς περιβάλλοντος,
- τη διαχείριση αποβλήτων και ρύπων,
- τον προγραμματισμό, την διαχείριση και αξιολόγηση αναπτυξιακών προγραμμάτων.
β) σε δημόσιες υπηρεσίες και οργανισμούς υπεύθυνους για τον έλεγχο της ποιότητας του περιβάλλοντος, της εφαρμογής της περιβαλλοντικής νομοθεσίας και των εκάστοτε περιβαλλοντικών όρων καθώς και σε Υπηρεσίες Επιθεωρητών Περιβάλλοντος.
γ) σε μουσεία, συλλογές ή αρχεία του κράτους για τον έλεγχο των περιβαλλοντικών συνθηκών κατά τα επιβαλλόμενα πρότυπα.
Στον Ιδιωτικό τομέα:
Ως άσκηση του επαγγέλματος του Περιβαλλοντολόγου στον ιδιωτικό τομέα, νοείται η απασχόληση του στον τομέα αυτό με οποιαδήποτε σχέση εργασίας ή έργου, η απασχόλησή του ως ελεύθερου επαγγελματία και η αυτοαπασχόλησή του. Οι Περιβαλλοντολόγοι δύναται να διατηρούν ή να μετέχουν σε γραφεία εκπόνησης μελετών «…είτε αυτόνομα είτε…» σε συνεργασία με επιστήμονες και μηχανικούς άλλων ειδικοτήτων, στην εκπόνηση μελετών και σχεδίων «…υπογράφοντας…», μελέτες και σχέδια τόσο για δημόσια έργα όσο και για τα ιδιωτικά έργα, στους τομείς επαγγελματικής δραστηριότητας που αναφέρονται στο παρόν άρθρο.
Άρθρο 4
1. Οι πτυχιούχοι του Τμήματος Περιβάλλοντος δύνανται να αναλαμβάνουν «…επαγγελματική και επιστημονική ευθύνη είτε αυτοδύναμα είτε σε συνεργασία με άλλους επιστήμονες τα κάτωθι…»:
- Υλοποίηση πραγματογνωμοσυνών και γνωμοδοτήσεων, που προορίζονται για διοικητική ή δικαστική χρήση, σε θέματα περιβάλλοντος και ρύπανσης.
- Υποβολή προτάσεων στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχετικά με επιδοτούμενα προγράμματα έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης, που εμπίπτουν στο ευρύτερο πεδίο των Περιβαλλοντικών Επιστημών, και εκπόνηση των εγκεκριμένων έργων.
- Σχεδιασμό και υλοποίηση Προγραμμάτων Περιβαλλοντικής Ευαισθητοποίησης και Ενημέρωσης. Υλοποίηση προγραμμάτων ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του κοινού με καμπάνιες, ενημερωτικές εκδόσεις, τηλεοπτικά προγράμματα, προγράμματα πολυμέσων. Υποστήριξη Προγραμμάτων Συμπληρωματικής Εκπαίδευσης και Σεμιναρίων Κατάρτισης.
- Τη στελέχωση, υποστήριξη και ανάπτυξη των Κέντρων Περιβαλλοντικής και Ενεργειακής Εκπαίδευσης, καθώς και του δικτύου Υπευθύνων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης του Υπουργείου Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων.
- Δράσεις Περιβαλλοντικής Διπλωματίας / Διεθνείς Σχέσεις
2. Δύνανται να «…αναλάβουν επαγγελματική και επιστημονική ευθύνη είτε αυτοδύναμα είτε από κοινού με άλλες ειδικότητες επιστημόνων για τα κάτωθι αντικείμενα…» διαγράφεται (συμμετέχουν σε ομάδες με άλλους, κατά νόμο υπεύθυνους επιστήμονες, για):
α) Περιβαλλοντικές Μελέτες, οι οποίες αφορούν:
- Στην Προκαταρκτική Περιβαλλοντική Εκτίμηση και Αξιολόγηση και «…στις Μελέτες Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για την…» εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων πάσης φύσεως «…δημοσίων ή ιδιωτικών…» τεχνικών έργων και δραστηριοτήτων όπως ορίζονται και κατηγοριοποιούνται στη σχετική νομοθεσία.
- Στη Στρατηγική Περιβαλλοντική Εκτίμηση (διαδικασία Περιβαλλοντικού Προελέγχου και Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων) πολιτικών, προγραμμάτων και σχεδίων, «…όπως ορίζονται και κατηγοριοποιούνται στη σχετική νομοθεσία….»
- Στην Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη και τις μελέτες προστασίας «…και…» διαχείρισης «…βιοτόπων, οικοτόπων, ευαίσθητων οικοσυστημάτων, ειδών πανίδας και χλωρίδας και γενικότερα συνόλων ή στοιχείων φύσης, καθώς και μελέτες…» οικονομικής αποτίμησης – αξιολόγησης και ανάδειξης του φυσικού και ανθρωπογενούς περιβάλλοντος και των φυσικών πόρων.
- Στην αποκατάσταση του περιβάλλοντος και ρυπασμένων αποδεκτών και τον σχεδιασμό μέτρων για την Ολοκληρωμένη Πρόληψη και Περιορισμό της Ρύπανσης.
β) Χωροταξικές και Ρυθμιστικές Μελέτες, οι οποίες αφορούν:
- Την εκπόνηση μελετών για την δημιουργία και θεσμοθέτηση Γενικών, Ειδικών και Περιφερειακών Πλαισίων Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης, Γενικών Πολεοδομικών Σχεδίων, Σχεδίων Χωρικής και Οικιστικής Οργάνωσης Ανοικτών Πόλεων.
- Την εκπόνηση μελετών που αφορούν την οργάνωση, διαχείριση και τον σχεδιασμό του χώρου, την ρύθμιση των χρήσεων γης και την αειφόρο ανάπτυξη.
- Την εκπόνηση μελετών χωροθέτησης υποδομών, έργων και δραστηριοτήτων δημοσίου και ιδιωτικού ενδιαφέροντος.
- Την εκπόνηση μελετών χωρικών επιπτώσεων (territorial impact assessment).
γ) Μελέτες, «…επίβλεψη και έργα…» φυτοτεχνικής διαμόρφωσης περιβάλλοντος χώρου και έργων πρασίνου.
δ) Μελέτη και επίβλεψη σχεδίων και έργων:
- διαχείρισης, επεξεργασίας και διάθεσης αέριων, υγρών, στερεών και επικίνδυνων αποβλήτων, διαγράφεται (και)
- διαμόρφωση σχεδίων για την ανακύκλωση, ανάκτηση «…και αξιοποίηση υλικών διαγράφεται (και)
- διαχείριση ατμόσφαιρας, ενέργειας και φυσικών πόρων …»
- προστασία από τον θόρυβο «…και τις ακτινοβολίες…».
ε) Μελέτες εκτίμησης επικινδυνότητας και σχεδίων πρόληψης και αντιμετώπισης του περιβαλλοντικού κινδύνου.
«…στ) Μελέτες, επίβλεψη και έργα διαχείρισης υδατικών πόρων….»

Άρθρο 5
Η ισχύς του παρόντος αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Στην Υπουργό Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων αναθέτουμε τη δημοσίευση και εκτέλεση του παρόντος διατάγματος.

Στα 25 χρόνια ακαδημαϊκής ζωής του Τμήματος Περιβάλλοντος έχουμε ουσιαστικά πρωταγωνιστήσει στην διαμόρφωση του ακαδημαϊκού τοπίου στην Ελλάδα σε θέματα Περιβάλλοντος όντας το αρχαιότερο και μοναδικό μεχρι πριν απο κάποια χρόνια Πανεπιστημιακό Τμήμα. Με σαφή στόχευση στην προσφορά των αποφοίτων μας τόσο στην αγορά εργασίας όσο και στην έρευνα και εκπαίδευση έχουμε μετεξελίξει την θεματική του περιβάλλοντος μέσα απο τα προγράμματα σπουδών εισάγοντας την Κλιματική Αλλαγη, Διασφάλιση Περιβαλλοντικής Ποιότητας, Αειφορίας, Ευθύνης, Διαχείρισης Βιοποκιλότητας και επενδύοντας στην ανάπτυξη με την εκλογή διδακτικού και ερευνητικού προσωπικού στα νέα πεδία. Είναι ιδιαίτερα ευχάριστο οτι η διαδικασία συγγραφής του ΠΔ, μετά από πολλούς σκοπέλους, έχει φθάσει πλέον στην τελική κρίσιμη φάση πριν την ολοκλήρωσή της μετά την καθοριστική και εποικοδημητική συνεισφορά στο σχέδιο του ΠΔ από 5μελή Εισηγητική Επιτροπή, αποτελούμενη από εκπροσώπους ομοειδών Τμημάτων άλλων ΑΕΙ. Η Γενική Συνέλευση του Τμήματος Περιβάλλοντος συνήλθε έκτακτα με μοναδικό θέμα το υπο διαβούλευση Σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος σχετικά με τα επαγγελματικά δικαιώματα των αποφοίτων του Τμήματος Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αιγαίου. Η διατύπωση που περιλαμβάνει το νέο ΠΔ σχετικά με την επάρκεια του περιβαλλοντολόγου να διενεργεί περιβαλλοντικά έργα και μελέτες είναι γενική και ασαφής και κατά συνέπεια δυστυχώς επιδέχεται νομικής ερμηνείας, ικανής να αποκλείσει την αυτόνομη συμμετοχή των περιβαλλοντολόγων σε περιβαλλοντικά έργα και μελέτες, ανεξάρτητα από την εμπειρία του εκάστοτε ενδιαφερομένου αποφοίτου και ανεξάρτητα από τη φύση ή την κλίμακα του έργου. Από την κατά γράμμα αναφορά του εν λόγω σχεδίου ΠΔ προκύπτει ότι οι περιβαλλοντολόγοι πρέπει να συμμετέχουν υποχρεωτικά σε ομάδες με άλλες ειδικότητες και ότι η υπογραφή τους πρέπει να συνοδεύει την υπογραφή άλλων ειδικοτήτων. Ως επιστημονική προσέγγιση αυτό είναι απόλυτα ορθό, ώστε ο περιβαλλοντολόγος να συνεπικουρεί με άλλες ειδικότητες κατά την εκτέλεση των μελετών που αναλαμβάνει, ανάλογα με την ιδιαιτερότητα του κάθε έργου και τις γνώσεις που απαιτούνται. Ωστόσο έρχεται σε αντίφαση με τα ΠΔ όλων των αντίστοιχων Τμημάτων (δασολόγων, βιολόγων, χημικών, φυσικών, μηχανικών κλπ) τα οποία αναφέρουν ρητά την αυτονομία τους κατά την εκτέλεση έργων. Η διατύπωση του προσχεδίου ΠΔ φαίνεται να μειονεκτεί αυτής που υπήρχε στο ισχύον ΠΔ 405/1995, το οποίο στην παρ. 2, άρθρο 1 αναφέρει «Ο περιβαλλοντολόγος ασχολείται είτε αυτοδύναμα, είτε σε συνεργασία με άλλους επιστήμονες στο δημόσιο και ιδιωτικό τομέα για την εφαρμογή της τεχνολογίας σε σύγχρονους και ειδικούς τομείς έργων και εργασιών της ειδικότητας του».
Η διατύπωση περί των επαγγελματικών δικαιωμάτων των περιβαλλοντολόγων στο νέο ΠΔ πρέπει να είναι απόλυτα σαφής και ρητή, ώστε να αξιοποιείται ορθά από τις αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες αδειοδότησης περιβαλλοντικών μελετών.
Η μέχρι σήμερα επαγγελματική πορεία των αποφοίτων του Τμήματος Περιβάλλοντος, στην πράξη, αποδεικνύει ότι είναι επαρκώς καταρτισμένοι για να υποστηρίξουν ποικίλες μελετητικές, συμβουλευτικές και άλλες υπηρεσίες που άπτονται των περιβαλλοντικών ζητημάτων και της αειφόρου ανάπτυξης. Η διεπιστημονική οπτική των περιβαλλοντολόγων αναγνωρίζεται με το πέρασμα των χρόνων από εργοδότες και αρμόδια υπηρεσιακά στελέχη, ιδίως τώρα που η περιβαλλοντική αντίληψη έχει υπερβεί τα όρια του «κινήματος» και προσλαμβάνει διαστάσεις κοινού τόπου.
Θα είναι πλήγμα για τη χώρα, τώρα που προτάσσει ως πολιτική αιχμής την «πράσινη» και «αειφόρο ανάπτυξη», να βρεθούν αποκλεισμένοι επιστήμονες – επαγγελματίες που μπορούν να υπηρετήσουν την πολιτική αυτή με γνώση, φιλοσοφία, περιβαλλοντική κουλτούρα και παιδεία. Το Τμήμα Περιβάλλοντος και οι απόφοιτοί του αντίστοιχα θα πρέπει να ηγούνται τέτοιων πολιτικών και να μην αποκλείονται από την αγορά εργασίας, εξαιτίας ασαφειών στα σχετικά νομικά εργαλεία. Όλα τα αντικείμενα που περιλαμβάνονται στην Κατηγορία Μελετών 27 “Περιβαλλοντικές Μελέτες” του Π.Δ. 256/98 (ΦΕΚ 190/Α/12-8-98) αποτελούν το ελάχιστο αυτών που πρέπει να περιέχονται στο νέο ΠΔ.
Προτείνουμε λοιπόν τη διόρθωση συγκεκριμένων σημείων του σχεδίου ΠΔ, ώστε:
1. να μην επιδέχεται ερμηνειών αποκλεισμού των περιβαλλοντολόγων από κατ’ εξοχήν αντικείμενα της επιστήμης και του επαγγέλματός του (π.χ. Εκπόνηση Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων όλων των κατηγοριών έργων, εργασιών και δραστηριοτήτων),
2. να περιλαμβάνει όλα τα αντικείμενα της κατοχυρωμένης κατηγορίας μελετών 27, στην οποία οι απόφοιτοι έχουν επενδύσει επιστημονικά αλλά και υλικοτεχνικά με ανάλογο ειδικό εξοπλισμό,
3. να προληφθούν τα νέα αντικείμενα που διδάσκονται στο Τμήμα Περιβάλλοντος όπως Kλιματικές Αλλαγές, Διασφάλιση Περιβαλλοντικής Ποιότητας, Αειφορίας, Ευθύνης, Διαχείρισης ειδών πανίδας, διαχείρισης υδατικών πόρων κλπ.
Ακολουθούν:
1. Σχέδιο ΠΔ
• Τα σημεία που αναφέρονται ως διαγραμμένα με τη χρήση παρένθεσης είναι φράσεις που περιλαμβάνονται στο υπό διαβούλευση κείμενο και θεωρούμε πως πρέπει να απαλειφθούν είτε γιατί δεν έχουν νόημα είτε για να αντικατασταθούν.
• Τα σημεία που εμφανίζονται με την χρήση εισαγωγικών είναι προσθήκες που θεωρούμε ως απαραίτητες για την διασφάλιση των ελαχίστων δικαιωμάτων που ήδη υφίσταντο καθώς και την εναρμόνισή μας με το νέο νόμο που αλλάζει τον Ν.3316 αναφορικά με τα δημόσια έργα και τις αναθέσεις τους.

Προτεινόμενο ΣΧΕΔΙΟ ΠΔ

ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟΥ ΔΙΑΤΑΓΜΑΤΟΣ
Δικαίωμα πρόσβασης σε επαγγελματικές δραστηριότητες βάσει προσόντων των Πτυχιούχων του Τμήματος Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αιγαίου
Άρθρο 1
Οι Πτυχιούχοι του Τμήματος Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αιγαίου με βάση τις γενικές και τις εξειδικευμένες επιστημονικές γνώσεις που απέκτησαν κατά την διάρκεια των σπουδών τους, δύνανται να απασχολούνται, ατομικά ή σε συνεργασία με επιστήμονες άλλης ειδικότητας, σε όλο το φάσμα του γνωστικού τους αντικειμένου.
Άρθρο 2
1. Για την ανάληψη επαγγελματικών δραστηριοτήτων, τεχνικών, επιστημονικών ευθυνών, μελετών και αναλύσεων απαιτείται άδεια άσκησης επαγγέλματος που απονέμεται από το διευρυμένο Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος, το οποίο καθορίζει:
α. τα 3 Επίπεδα Επιστημονικής, Τεχνικής και Επαγγελματικής Ευθύνης που αντιστοιχούν σε συνήθεις δραστηριότητες, προωθημένες δραστηριότητες και εξειδικευμένες δραστηριότητες καθώς και οι προϋποθέσεις και η διαδικασία εξέλιξης από το ένα επίπεδο στο άλλο, με βάση τις πιστοποιημένες γνώσεις, εμπειρία ή/και Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Σπουδών, εξειδίκευση ή/και Διδακτορικό Δίπλωμα.
β. το φάσμα και τα όρια Επιστημονικής, Τεχνικής και Επαγγελματικής Ευθύνης που αντιστοιχούν σε όλες τις δραστηριότητες που αναφέρονται στη συνέχεια.
Άδειες ασκήσεως επαγγέλματος πτυχιούχων του παρόντος, εκδοθείσες νομίμως πριν τη δημοσίευση αυτού, εξακολουθούν να ισχύουν.
2. Οι Πτυχιούχοι του Τμήματος Περιβάλλοντος ασχολούνται επαγγελματικά σε αντικείμενα συναφή με την αναγνώριση, μελέτη και επίλυση προβλημάτων περιβάλλοντος, λαμβάνοντας υπ’ όψιν πλήθος τεχνικών, κοινωνικών, οικολογικών, οικονομικών παραγόντων, με στόχο την ολοκληρωμένη θεώρηση και αντιμετώπισή τους σε επίπεδο πρόληψης, θεραπείας, ελέγχου και προστασίας.
Άρθρο 3
Οι Πτυχιούχοι του Τμήματος Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αιγαίου, δραστηριοποιούνται επαγγελματικά, «…είτε αυτοδύναμα είτε από κοινού με επιστήμονες άλλων ειδικοτήτων…», στους ακόλουθους, ενδεικτικά αναφερόμενους τομείς:
Α) «…Στην Εκπαίδευση, σε δημόσια και ιδιωτικά εκπαιδευτικά ιδρύματα όλων των βαθμίδων, καθώς και σε φορείς…», σε οργανισμούς, ινστιτούτα και κέντρα επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, στα οποία διδάσκονται μαθήματα ή διενεργούνται εκπαιδευτικά προγράμματα σχετικά με τη διαχείριση, προστασία, διατήρηση και αξιοποίηση του φυσικού και ανθρωπογενούς περιβάλλοντος.
Β) Στη Βασική και Εφαρμοσμένη Έρευνα κάθε γνωστικού αντικειμένου, το οποίο υπάγεται στον ευρύτερο τομέα των Περιβαλλοντικών Επιστημών, και διεξάγεται με πρωτοβουλία και χρηματοδότηση δημοσίων ή ιδιωτικών φορέων, σε ερευνητικά κέντρα, ινστιτούτα, ιδρύματα και εργαστήρια.
Γ) Στο Δημόσιο και Ιδιωτικό Τομέα, με αντικείμενα όπως:
1. Την παρατήρηση, παρακολούθηση, διαχείριση, προστασία, ανάδειξη και αξιοποίηση του φυσικού περιβάλλοντος.
2. Τη μελέτη των παγκόσμιων και τοπικών περιβαλλοντικών ζητημάτων «…όπως η κλιματική αλλαγή…».
3. Τη διατήρηση της ισορροπίας του φυσικού περιβάλλοντος, καθώς και την αποκατάσταση ζημιών που προκαλούνται σ’ αυτό.
4. Την οικονομική αξιολόγηση και αποτίμηση του περιβάλλοντος, τη διαχείριση φυσικών πόρων και αποθεμάτων.
5. Την πρόληψη, την ανίχνευση, τον έλεγχο και την αντιμετώπιση των διαφόρων μορφών ρύπανσης (χημική, φυσική, βιολογική, μικροβιακή, ενεργειακή – ηλεκτρομαγνητική, αισθητική, ακουστική κλπ.) του περιβάλλοντος.
6. Τη διενέργεια ποσοτικών και ποιοτικών ελέγχων της «ποιότητας» του περιβάλλοντος και των φυσικών πόρων.
7. Την περιβαλλοντική εκπαίδευση, αγωγή και επικοινωνία και την υποστήριξη σχεδίων ευαισθητοποίησης.
8. Την παροχή υπηρεσιών συμβούλου ή εμπειρογνώμονα, στην κατάρτιση, εφαρμογή, παρακολούθηση και πιστοποίηση συστημάτων περιβαλλοντικής ευθύνης, διασφάλισης ποιότητας «…και αειφορίας…», περιβαλλοντικής διαχείρισης και οικολογικής σήμανσης που αφορούν υπηρεσίες, διεργασίες και προϊόντα.
9. Την εκπόνηση ερευνών και τον έλεγχο της ποιότητας του περιβάλλοντος με την εφαρμογή αναλυτικών, ποσοτικών, εργαστηριακών και στατιστικών μεθόδων.
10. Την παροχή υπηρεσιών συμβούλου ή εμπειρογνώμονα σε θέματα ανάλυσης, στρατηγικού ή επιχειρησιακού σχεδιασμού, διαχείρισης και αξιολόγησης αναπτυξιακών προγραμμάτων (περιφερειακή – τοπική ανάπτυξη, ανάπτυξη της υπαίθρου, τουριστική ανάπτυξη κ.λ.π.) με στόχο την αειφορία.
11. Τον έλεγχο των περιβαλλοντικών συνθηκών και της ρύπανσης με στόχο τη μείωση των φθορών και τη διατήρηση των συλλογών / εκθεμάτων / αρχείων στο χρόνο σε μουσεία, συλλογές και αρχεία.
12. διαγράφεται το (…Τη συμμετοχή τους από τη σκοπιά της αποτίμησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων σε ομάδες μελέτης όσον αφορά…) «…Την απασχόληση και δραστηριοποίησή τους, είτε αυτόνομα είτε σε ομάδες μελέτης με άλλες συναφείς ειδικότητες επιστημόνων, σε μελέτες, έρευνες και λοιπές υπηρεσίες που αφορούν: …»
• στη διαχείριση και προστασία προστατευόμενων περιοχών (περιοχές του δικτύου ΦΥΣΗ 2000, Εθνικοί Δρυμοί, Υγροτόποι Ramsar κ.λ.π.) και περιοχών οικολογικού ενδιαφέροντος.
• στην κατάρτιση και εφαρμογή συστημάτων δεικτών μέτρησης, ελέγχου και αξιολόγησης της κατάστασης του περιβάλλοντος και της αειφορίας.
• στην επεξεργασία, σύνταξη, κατάθεση και αξιολόγηση μελετών για την εκτίμηση, την πρόληψη και αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων πολιτικών, σχεδίων, «…τεχνικών προγραμμάτων…», έργων και δραστηριοτήτων.
• στο σχεδιασμό, την υλοποίηση και αξιολόγηση περιβαλλοντικών, «…χωρικών…» και αναπτυξιακών πολιτικών και σχεδίων εθνικού, περιφερειακού, τοπικού επιπέδου ή/και τομεακού ενδιαφέροντος με έμφαση στο φυσικό περιβάλλον και στην αειφόρο διάσταση αυτών.
• στη μελέτη, το σχεδιασμό, τον έλεγχο, την επίβλεψη, την αποτίμηση συστημάτων έργων και δραστηριοτήτων περιβαλλοντικής προστασίας ως προς την τήρηση των περιβαλλοντικών όρων.
• στο σχεδιασμό, τη μελέτη, τον έλεγχο και την επίβλεψη της λειτουργίας συστημάτων και έργων διαχείρισης στερεών, υγρών και αέριων αποβλήτων καθώς και συστημάτων ανάκτησης, ανακύκλωσης και αξιοποίησης υλικών και ενέργειας.
• στο σχεδιασμό και τον έλεγχο συστημάτων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, «…εξοικονόμησης ενέργειας και διαχείρισης ενεργειακών πόρων….»
• στο σχεδιασμό, την εφαρμογή και την αξιολόγηση συστημάτων ολοκληρωμένης διαχείρισης προϊόντων, υπηρεσιών και διεργασιών καθώς και θεμάτων που αφορούν στην οικολογική σήμανση.
• στο σχεδιασμό και την προώθηση προγραμμάτων εναλλακτικών ήπιων μορφών τουρισμού (αγρο-τουρισμός, οικο-τουρισμός κ.λ.π.).
• στην οργάνωση και διαχείριση γεωγραφικών πληροφοριών και την εφαρμογή μεθόδων «…φωτογραμμετρίας…», τηλεπισκόπησης και Συστημάτων Γεωγραφικών Πληροφοριών.
• διαγράφεται το (στα μητρώα επιθεωρητών περιβάλλοντος.)
13. Σε υπηρεσίες και θέσεις εργασίας που καλύπτουν τα γνωστικά τους αντικείμενα, όπως:
Στο Δημόσιο τομέα:
α) σε διευθύνσεις ή σε τμήματα δημοσίων υπηρεσιών του Κράτους, «…των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων…», των Περιφερειών και των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης και Εταιριών τους (όπως οι ΔΕΥΑ ή οι Αναπτυξιακές Εταιρίες) καθώς και φορέων του Ευρύτερου Δημοσίου, που ασχολούνται με:
- την περιβαλλοντική αδειοδότηση και την χωροθέτηση έργων, δραστηριοτήτων και επενδύσεων,
- τη διαχείριση και προστασία του φυσικού και ανθρωπογενούς περιβάλλοντος,
- τη διαχείριση αποβλήτων και ρύπων,
- τον προγραμματισμό, την διαχείριση και αξιολόγηση αναπτυξιακών προγραμμάτων.
β) σε δημόσιες υπηρεσίες και οργανισμούς υπεύθυνους για τον έλεγχο της ποιότητας του περιβάλλοντος, της εφαρμογής της περιβαλλοντικής νομοθεσίας και των εκάστοτε περιβαλλοντικών όρων καθώς και σε Υπηρεσίες Επιθεωρητών Περιβάλλοντος.
γ) σε μουσεία, συλλογές ή αρχεία του κράτους για τον έλεγχο των περιβαλλοντικών συνθηκών κατά τα επιβαλλόμενα πρότυπα.
Στον Ιδιωτικό τομέα:
Ως άσκηση του επαγγέλματος του Περιβαλλοντολόγου στον ιδιωτικό τομέα, νοείται η απασχόληση του στον τομέα αυτό με οποιαδήποτε σχέση εργασίας ή έργου, η απασχόλησή του ως ελεύθερου επαγγελματία και η αυτοαπασχόλησή του. Οι Περιβαλλοντολόγοι δύναται να διατηρούν ή να μετέχουν σε γραφεία εκπόνησης μελετών «…είτε αυτόνομα είτε…» σε συνεργασία με επιστήμονες και μηχανικούς άλλων ειδικοτήτων, στην εκπόνηση μελετών και σχεδίων «…υπογράφοντας…», μελέτες και σχέδια τόσο για δημόσια έργα όσο και για τα ιδιωτικά έργα, στους τομείς επαγγελματικής δραστηριότητας που αναφέρονται στο παρόν άρθρο.
Άρθρο 4
1. Οι πτυχιούχοι του Τμήματος Περιβάλλοντος δύνανται να αναλαμβάνουν «…επαγγελματική και επιστημονική ευθύνη είτε αυτοδύναμα είτε σε συνεργασία με άλλους επιστήμονες τα κάτωθι…»:
- Υλοποίηση πραγματογνωμοσυνών και γνωμοδοτήσεων, που προορίζονται για διοικητική ή δικαστική χρήση, σε θέματα περιβάλλοντος και ρύπανσης.
- Υποβολή προτάσεων στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχετικά με επιδοτούμενα προγράμματα έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης, που εμπίπτουν στο ευρύτερο πεδίο των Περιβαλλοντικών Επιστημών, και εκπόνηση των εγκεκριμένων έργων.
- Σχεδιασμό και υλοποίηση Προγραμμάτων Περιβαλλοντικής Ευαισθητοποίησης και Ενημέρωσης. Υλοποίηση προγραμμάτων ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του κοινού με καμπάνιες, ενημερωτικές εκδόσεις, τηλεοπτικά προγράμματα, προγράμματα πολυμέσων. Υποστήριξη Προγραμμάτων Συμπληρωματικής Εκπαίδευσης και Σεμιναρίων Κατάρτισης.
- Τη στελέχωση, υποστήριξη και ανάπτυξη των Κέντρων Περιβαλλοντικής και Ενεργειακής Εκπαίδευσης, καθώς και του δικτύου Υπευθύνων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης του Υπουργείου Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων.
- Δράσεις Περιβαλλοντικής Διπλωματίας / Διεθνείς Σχέσεις
2. Δύνανται να «…αναλάβουν επαγγελματική και επιστημονική ευθύνη είτε αυτοδύναμα είτε από κοινού με άλλες ειδικότητες επιστημόνων για τα κάτωθι αντικείμενα…» διαγράφεται (συμμετέχουν σε ομάδες με άλλους, κατά νόμο υπεύθυνους επιστήμονες, για):
α) Περιβαλλοντικές Μελέτες, οι οποίες αφορούν:
- Στην Προκαταρκτική Περιβαλλοντική Εκτίμηση και Αξιολόγηση και «…στις Μελέτες Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για την…» εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων πάσης φύσεως «…δημοσίων ή ιδιωτικών…» τεχνικών έργων και δραστηριοτήτων όπως ορίζονται και κατηγοριοποιούνται στη σχετική νομοθεσία.
- Στη Στρατηγική Περιβαλλοντική Εκτίμηση (διαδικασία Περιβαλλοντικού Προελέγχου και Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων) πολιτικών, προγραμμάτων και σχεδίων, «…όπως ορίζονται και κατηγοριοποιούνται στη σχετική νομοθεσία….»
- Στην Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη και τις μελέτες προστασίας «…και…» διαχείρισης «…βιοτόπων, οικοτόπων, ευαίσθητων οικοσυστημάτων, ειδών πανίδας και χλωρίδας και γενικότερα συνόλων ή στοιχείων φύσης, καθώς και μελέτες…» οικονομικής αποτίμησης – αξιολόγησης και ανάδειξης του φυσικού και ανθρωπογενούς περιβάλλοντος και των φυσικών πόρων.
- Στην αποκατάσταση του περιβάλλοντος και ρυπασμένων αποδεκτών και τον σχεδιασμό μέτρων για την Ολοκληρωμένη Πρόληψη και Περιορισμό της Ρύπανσης.
β) Χωροταξικές και Ρυθμιστικές Μελέτες, οι οποίες αφορούν:
- Την εκπόνηση μελετών για την δημιουργία και θεσμοθέτηση Γενικών, Ειδικών και Περιφερειακών Πλαισίων Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης, Γενικών Πολεοδομικών Σχεδίων, Σχεδίων Χωρικής και Οικιστικής Οργάνωσης Ανοικτών Πόλεων.
- Την εκπόνηση μελετών που αφορούν την οργάνωση, διαχείριση και τον σχεδιασμό του χώρου, την ρύθμιση των χρήσεων γης και την αειφόρο ανάπτυξη.
- Την εκπόνηση μελετών χωροθέτησης υποδομών, έργων και δραστηριοτήτων δημοσίου και ιδιωτικού ενδιαφέροντος.
- Την εκπόνηση μελετών χωρικών επιπτώσεων (territorial impact assessment).
γ) Μελέτες, «…επίβλεψη και έργα…» φυτοτεχνικής διαμόρφωσης περιβάλλοντος χώρου και έργων πρασίνου.
δ) Μελέτη και επίβλεψη σχεδίων και έργων:
- διαχείρισης, επεξεργασίας και διάθεσης αέριων, υγρών, στερεών και επικίνδυνων αποβλήτων, διαγράφεται (και)
- διαμόρφωση σχεδίων για την ανακύκλωση, ανάκτηση «…και αξιοποίηση υλικών διαγράφεται (και)
- διαχείριση ατμόσφαιρας, ενέργειας και φυσικών πόρων …»
- προστασία από τον θόρυβο «…και τις ακτινοβολίες…».
ε) Μελέτες εκτίμησης επικινδυνότητας και σχεδίων πρόληψης και αντιμετώπισης του περιβαλλοντικού κινδύνου.
«…στ) Μελέτες, επίβλεψη και έργα διαχείρισης υδατικών πόρων….»

Άρθρο 5
Η ισχύς του παρόντος αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Στην Υπουργό Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων αναθέτουμε τη δημοσίευση και εκτέλεση του παρόντος διατάγματος.

Διαβάζοντας το εν λόγω Π.Δ. προκύπτουν ορισμένες ασάφειες οι οποίες θα πρέπει να αποσαφηνιστούν. Ως εκ τούτου προτείνονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις:

Στο Άρθρο 3, στην παράγραφο Γ), το εδάφιο 12 θα πρέπει να αντικατασταθεί ως εξής:

12) Την απασχόληση και δραστηριοποίησή τους, αυτόνομα ή σε ομάδα μελέτης με άλλες συναφείς ειδικότητες επιστημόνων, σε θέματα που αφορούν:

Επίσης στο Άρθρο 3, στην παράγραφο Γ), στο εδάφιο 13 η αναφορά στον ιδιωτικό τομέα προτείνεται να αντικατασταθεί ως εξής:

Στον Ιδιωτικό τομέα:
Ως άσκηση του επαγγέλματος του Περιβαλλοντολόγου στον ιδιωτικό τομέα, νοείται η απασχόληση του στον τομέα αυτό με οποιαδήποτε σχέση εργασίας ή έργου, η απασχόλησή του ως ελεύθερου επαγγελματία και η αυτοαπασχόλησή του. Οι Περιβαλλοντολόγοι δύναται να μετέχουν σε γραφεία εκπόνησης μελετών αυτόνομα ή σε συνεργασία με επιστήμονες και μηχανικούς άλλων ειδικοτήτων, στην εκπόνηση μελετών και σχεδίων υπογράφοντας, μελέτες και σχέδια τόσο για δημόσια έργα όσο και για τα ιδιωτικά έργα, στους τομείς επαγγελματικής δραστηριότητας που αναφέρονται στο παρόν άρθρο.

Στο Άρθρο 4, η παράγραφος 2, θα πρέπει να αντικατασταθεί ως εξής:

2. Οι πτυχιούχοι του Τμήματος Περιβάλλοντος δύνανται να αναλαμβάνουν επαγγελματική και επιστημονική ευθύνη υπογράφοντας αυτοτελώς ή από κοινού με άλλες ειδικότητες επιστημόνων και μηχανικών, σύμφωνα με το νόμο, για μελέτες δημοσίων και ιδιωτικών έργων στις κάτωθι κατηγορίες:

Στο Άρθρο 4, η παράγραφος 2, το εδάφιο α) θα πρέπει να αντικατασταθεί ως εξής:

α) Περιβαλλοντικές μελέτες, οι οποίες αφορούν και αποσκοπούν:

i. Στην εκπόνηση περιβαλλοντικών μελετών σχετικών με τις επιπτώσεις πάσης φύσεως τεχνικών έργων, προγραμμάτων και δραστηριοτήτων και σε όλα τα επιμέρους στάδια των σχετικών περιβαλλοντικών μελετών, όπως ορίζονται και κατηγοριοποιούνται στη Νομοθεσία
ii. Στη Στρατηγική Περιβαλλοντική Εκτίμηση (διαδικασία Περιβαλλοντικού Προελέγχου και Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων) πολιτικών, προγραμμάτων και σχεδίων.
iii. Στην προστασία και διαχείριση του περιβάλλοντος (Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες προστατευόμενων περιοχών, μελέτες προστασίας, διαχείρισης, οικονομικής αποτίμησης – αξιολόγησης και ανάδειξης του φυσικού και ανθρωπογενούς περιβάλλοντος και των φυσικών πόρων).
iv. Στην αποκατάσταση του περιβάλλοντος και ρυπασμένων αποδεκτών και τον σχεδιασμό μέτρων για την Ολοκληρωμένη Πρόληψη και Περιορισμό της Ρύπανσης.
v. Στην αναγνώριση, καταγραφή, αποτύπωση και αξιολόγηση όλων των επιμέρους στοιχείων του φυσικού και ανθρωπογενούς περιβάλλοντος καθώς και στην εκτίμηση επιπτώσεων σε αυτά από έργα δραστηριότητες προγράμματα ή πολιτικές (π.χ. Ορνιθολογικές Μελέτες, Μελέτες Οικοτόπων, Χλωριδικές Μελέτες, Μελέτες πανίδας κ.λπ)

Με εκτίμηση

Νίκος Μοίρς
Περιβαλλοντολόγος, M.Sc
Μελετητής Γ τάξης Περιβαλλοντικών Μελετών

με αλλες προοπτικες επιλεξαμε το τμημα περιβάλλοντος για να σπουδασουμε. Η μοναδική για εμενα ηταν η δυνατότητα εκπόνησης και υπογραφής Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, την οποία και επιθυμείτε να μας αφαιρεσετε τώρα. Θεωρω οτι η κινηση αυτή ειναι υποκινούμενη απο τον κόσμο των μηχανικών (που ως γνωστόν οι βουλευτές κατα μεγαλο βαθμό αντιπροσωπευουν). Με τι κινητρο εγω να θελω να τελειωσω αυτό το τμήμα; Τι επαγγελματικές προοπτικές θα εχω; Να μελετάω κορμοράνους και χορτολιβαδικές εκτασεις; Ουδεποτε με ενδιεφερε αυτό και αν με ενδιέφερε υπήρχαν και πιο σχετικά τμηματα με χαμηλότερη βαση εισαγωγής μαλιστα. Θεωρω απαραδεκτό το έκτρωμα αυτό που εσείς αποκαλείτε νομοσχέδιο και χάνω πασα ιδέα για τη σοβαρότητα του αλλα και του προσωπου σας, που μεχρι πριν λιγες ημερες εκτιμουσα ιδιαίτερα, εχοντας σας ως προσωπικότητα πάνω ακομα και απο την ίδια την υπουργό. Ελπίζω να πραγματοποιηθούν οι απαραίτητες παρεμβάσεις ωστε να μη χαθει το κύρος της παλιότερης σχολής εκπαιδευσης σε θεματα περιβάλλοντος στην Ελλάδα.

Με ιδιαίτερη εκτίμηση,
ενας φοιτητης του τμήματος

Θεωρητικά η συγκεκριμένη ενέργεια θα μπορούσε να εκσυγχρονίσει το χάρτη επαγγελματικών δεξιοτήτων των λογής επιστημονικών ειδικοτήτων, βάσει μεταξύ άλλων και της απαιτούμενης κατάργησης των κλειστών επαγγελμάτων, αλλά δυστυχώς τουλάχιστον στην περίπτωση των περιβαλλοντολόγων δεν είναι έτσι.
Η σε πέντε άρθρα ανάλυση του «Δικαιώματος πρόσβασης σε επαγγελματικές δραστηριότητες βάσει προσόντων των Πτυχιούχων του Τμήματος Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αιγαίου» καταρχήν περιορίζει σημαντικά το εύρος του εργασιακού αντικειμένου των μοναδικών αναγνωρισμένων από το κράτος (βάσει του ΠΔ 405/1995) «πτυχιούχων περιβαλλοντολόγων», ενώ σε μια νύχτα τους αναγκάζει να ενταχθούν στο Γεωτεχνικό Επιμελητήριο (ΓΕΩΤΕΕ), χωρίς να έχει υπάρξει καμιά εκ των προτέρων ενημέρωση είτε στην Ένωση Πτυχιούχων Περιβαλλοντολόγων Ελλάδας (ΕΠΠΕ), είτε στο ΓΕΩΤΕΕ.
Το χειρότερο όμως είναι ότι με τρεις μόνο λέξεις μέσα στο κείμενο διαβούλευσης επιχειρείται μια άνευ λόγου και αιτίας περικοπή των επαγγελματικών δικαιωμάτων των απόφοιτων περιβαλλοντολόγων του Παν. Αιγαίου και η μετατροπή τους σε όμηρους άλλων ειδικοτήτων και συντεχνιών.
Πιο συγκεκριμένα στο άρθρο 4 του προς διαβούλευση ΠΔ σημειώνεται πως οι περιβαλλοντολόγοι «δύνανται να συμμετέχουν σε ομάδες με άλλους, κατά νόμο υπεύθυνους επιστήμονες» για την εκπόνηση περιβαλλοντικών μελετών, χωροταξικών μελετών, μελετών εκτίμησης περιβαλλοντικού κινδύνου…». Με απλά λόγια, το προσχέδιο ΠΔ απαγορεύει πλέον στους περιβαλλοντολόγους να προετοιμάσουν – υποβάλλουν – υπογράψουν περιβαλλοντικές μελέτες, καθώς σύμφωνα με το εκτός λογικής σχέδιο ΠΔ την ευθύνη αυτή θα έχουν άλλοι «κατά νόμο υπεύθυνοι επιστήμονες». Κοινώς, οι πτυχιούχοι ενός τμήματος πανεπιστημίου (που σήμερα ξεπερνούν τους 1.000) καθίσταται «κατά νόμο» ανεύθυνοι, τους απαγορεύεται να ασχολούνται με όσα ασχολούντο από την ημέρα της αποφοίτησης τους από το Τμήμα Περιβάλλοντος του Παν. Αιγαίου και χάνουν το αναφαίρετο δικαίωμα να εργάζονται αυτοδύναμα-αυτόνομα στο εργασιακό τους αντικείμενο. Φαντάζει αστείο, αλλά δεν είναι. Με αυτή τη ρύθμιση, εκατοντάδες πτυχιούχοι περιβαλλοντολόγοι που έχουν εκπονήσει και υπογράψει εκατοντάδες μελέτες πχ. περιβαλλοντικών επιπτώσεων χάνουν το δικαίωμα να υποβάλλουν μόνοι τους τις συγκεκριμένες μελέτες και καθίστανται υποχείρια άλλων ειδικοτήτων. Αυτό όμως εκτός του ότι απαξιώνει επαγγελματικά τον κλάδο των περιβαλλοντολόγων, συμβάλλει καθοριστικά στην εκ των πραγμάτων διαιώνιση του φαύλου καθεστώτος ευνοιοκρατίας συγκεκριμένων «κλειστών επαγγελμάτων», τα οποία θα απολαμβάνουν πλέον το μοναδικό προνόμιο της υπογραφής μελετών.

Το ιλαρό της υπόθεσης σχετίζεται με το γεγονός πως προηγούμενη ρύθμιση της ίδιας κυβέρνησης ήδη από το 1995 (ΠΔ 405/1995), καθόριζε σε μια παράγραφο και πολύ καλύτερα τα επαγγελματικά καθήκοντα των περιβαλλοντολόγων και σημείωνε κατηγορηματικά το δικαίωμα του περιβαλλοντολόγου να «ασχολείται είτε αυτοδύναμα, είτε σε συνεργασία με άλλους επιστήμονες στο δημόσιο και ιδιωτικό τομέα…». Το συγκεκριμένο ΠΔ είχε την υπογραφή του σημερινού Πρωθυπουργού της χώρας, κ. Γεώργιου Παπανδρέου, που πιθανότατα δεν έχει γνώση της επιχειρούμενης από το Υπουργείο Παιδείας προσπάθειας για σημαντική περικοπή των εργασιακών δικαιωμάτων των κατεξοχήν κατάλληλων επιστημόνων να στηρίξουν την μετάβαση της χώρας στην πράσινη ανάπτυξη. Έχει όμως τη δυνατότητα να παρέμβει και να διορθώσει την πασιφάνεστατη αδικία!

Στην έκτακτη γενική συνέλευση της Ένωσης Πτυχιούχων Περιβαλλοντολόγων Ελλάδας (ΕΠΠΕ) που πραγματοποιήθηκε στις 26/02/2011 αποφασίστηκε να επιδιωχθεί με κάθε δυνατό τρόπο η κατάργηση των αδικιών που περιέχονται στο υπό διαμόρφωση ΠΔ και η αποκατάσταση του επαγγελματικού κύρους των πτυχιούχων περιβαλλοντολόγων.
Ο Υφυπουργός Παιδείας, κ. Πανάρετος, οφείλει να διορθώσει τα κακώς κείμενα του προσχεδίου ΠΔ και να σεβαστεί το δικαίωμα των καταρτισμένων Ελλήνων περιβαλλοντολόγων να εργάζονται με αξιοπρέπεια, να αποκτήσουν στέγη σε ένα επαγγελματικό επιμελητήριο συναφές με τα περιβαλλοντικά-αναπτυξιακά τους καθήκοντα (νέο Επιμελητήριο Περιβάλλοντος) και να υπογράφουν αυτόνομα τις μελέτες που τόσο καλά ξέρουν εδώ και χρόνια να εκπονούν.
Σε διαφορετική περίπτωση, το επόμενο βήμα για την Κυβέρνηση θα πρέπει να είναι η κατάργηση του Τμήματος Περιβάλλοντος του Παν. Αιγαίου και η δημόσια διαπόμπευση των αποφοίτων επιστημόνων του, που από το 1987 (έτος ίδρυσης του τμήματος) πίστευαν και πιστεύουν ότι μπορούν να θωρακίσουν περιβαλλοντικά την χώρα και να μετατρέψουν την περιβαλλοντική διαχείριση σε συγκριτικό πλεονέκτημα για την ελληνική κοινωνία και οικονομία.

Αχιλλέας Πληθάρας
Περιβαλλοντολόγος