ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Γρηγόριος Νιώτης): Ο κ. Σπυρίδων – Άδωνις Γεωργιάδης έχει το λόγο για δύο λεπτά για να τεκμηριώσει και να διατυπώσει την ερώτησή του.

ΣΠΥΡΙΔΩΝ – ΑΔΩΝΙΣ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ: Ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε.

Κύριε Υπουργέ, θα σας πω τι συνέβη σήμερα, για να καταλάβετε το πνεύμα της ερώτησής μου.

Στα πλαίσια της προεκλογικής μου εκστρατείας για την περιφέρεια Αττικής έχω ασχοληθεί ιδιαίτερα με το ζήτημα του παραεμπορίου. Έχω πάει σε όλους τους επαγγελματικούς συλλόγους της Αττικής, οι οποίοι μου έχουν επισημάνει ότι το παραεμπόριο είναι το υπ’ αριθμόν ένα πρόβλημα σήμερα της ελληνικής μικρομεσαίας επιχείρησης. Ο δε αξιότιμος κύριος Πρωθυπουργός εδώ στη Βουλή των Ελλήνων σε ερώτηση του κ. Καρατζαφέρη ανέφερε, ότι η ετήσια απώλεια εσόδων για το ελληνικό κράτος μόνο από το ΦΠΑ είναι 4 δισεκατομμύρια ευρώ λόγω του παραεμπορίου, που αντιλαμβάνεστε ότι είναι πολύ μεγαλύτερο, γιατί εάν αθροίσουμε σε αυτό το ποσό τις

επιχειρήσεις που κλείνουν λόγω του παραεμπορίου, οι οποίες πλήρωναν φόρο και τους εργαζομένους που χάνουν τη δουλειά τους, οι οποίοι ενώ πλήρωναν ασφαλιστικές εισφορές και φόρο τώρα εισπράττουν ταμείο ανεργίας, καταλαβαίνετε ότι μιλάμε για ένα μυθώδες ποσό ως προς τη ζημία για το ελληνικό κράτος. Στις εποχές δε που ζούμε αντιλαμβανόμαστε όλοι ότι αυτή η ζημία καθίσταται δυσβάστακτη.

Σήμερα, λοιπόν, επειδή ήθελα να δω πως λειτουργεί το σύστημα, πήγα με το συνεργάτη μου στην Οδό Πανεπιστημίου. Αν πάμε τώρα στην Οδό Πανεπιστημίου –φαντάζομαι ότι το έχετε δει, δεν χρειάζεται να σας πείσω, το γνωρίζετε- από τη Οδό Σίνα μέχρι την Οδό Ασκληπιού όλο το πεζοδρόμιο μπροστά από το Πανεπιστήμιο, την Ακαδημία Αθηνών και την Εθνική Βιβλιοθήκη είναι γεμάτο κουρελούδες και αλλοδαπούς παντός χρώματος και φυλής που πουλάνε ό,τι μπορείς να φανταστείς. Πάω, λοιπόν, πιάνω έναν αστυνομικό και του λέω: «Γιατί δεν πάτε να τους πιάσετε»; Και μου είπε «εκεί το πεζοδρόμιο είναι πανεπιστημιακό άσυλο, δεν μπορούμε να πλησιάσουμε, είναι αδύνατον».

Εγώ ερωτώ, λοιπόν, κύριε Υπουργέ, πέραν όλων των άλλων ανομιών που συμβαίνουν λόγω του πανεπιστημιακού ασύλου του λεγομένου, δηλαδή αυτής της κτηνωδίας και της φρενοβλάβειας όπου έχουμε αναγορεύσει ως άσυλο την παρανομία, τι θα κάνετε ως κράτος για το ΦΠΑ που χάνεται και την τέλεση παρανόμων πράξεων έξω από το Πολυτεχνείο, έξω από την ΑΣΟΕ και στην Λεωφόρο Πανεπιστημίου στο κέντρο της Αθήνας; Έχετε κάποιο σχέδιο, ή λόγω του ασύλου μπορεί να πουλάει ο καθένας ό,τι

θέλει έξω από τα πανεπιστήμια, από ναρκωτικά, μέχρι όπλα, μέχρι τσάντες, μέχρι ό,τι γουστάρει; Αυτό είναι το ερώτημα.

ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Γρηγόριος Νιώτης): Παρακαλείται ο Υφυπουργός Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων, κ. Ιωάννης Πανάρετος, να λάβει το λόγο.

ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΡΕΤΟΣ (Υφυπουργός Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων): Κύριε Πρόεδρε, ο κ. Γεωργιάδης με την ανάπτυξη της ερώτησής του εδώ στη Βουλή έθεσε το θέμα στην ευρύτερη διάστασή του και θα έλεγα και στη σωστή του διάσταση, γιατί στη γραπτή ερώτηση περιοριζόταν το πρόβλημα ή φαινόταν να περιορίζεται, στο εάν γίνεται παραεμπόριο έξω από τα Πανεπιστήμια ή όχι.

Νομίζω ότι σωστά επισημάνατε ότι το παραεμπόριο είναι μία μεγάλη πληγή για τη χώρα και η αντιμετώπισή του είναι θέμα και της Κυβέρνησης συνολικά, αλλά όχι μόνο της Κυβέρνησης.

Όσον αφορά όμως, τα Πανεπιστήμια, στο λίγο χρόνο που μεσολαβεί μεταξύ μίας επίκαιρης ερώτησης και της συζήτησής της, προσπάθησα να έχω μία επικοινωνία με τα Πανεπιστήμια για να δω πως αντιμετωπίζουν το πρόβλημα και σε τι μορφή υπάρχει πρόβλημα.

Έχω μια σειρά από απαντήσεις των Πανεπιστημίων. Δεν θα σας τις διαβάσω. Θα σας πω την ουσία τους.

Να ξεκινήσω από ένα Πανεπιστήμιο που προφανώς έχει λιγότερα προβλήματα. Το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων λέει ότι δεν χρησιμοποιούν χώρους της πανεπιστημιούπολης αλλοδαποί για πώληση ή αποθήκευση εμπορευμάτων. Προφανώς τα Ιωάννινα είναι μια πόλη που δεν έχει τόσο έντονο πρόβλημα.

Ο Πρύτανης του Οικονομικού Πανεπιστημίου στην απάντησή του είπε ότι δεν έχει ευθύνη για το πεζοδρόμιο μπροστά από την ΑΣΟΕΕ και δεν υπάρχει τοποθέτηση, αν θέλετε, ή φύλαξη όπως θέτετε στην ερώτησή σας, εμπορευμάτων μέσα στο Πανεπιστήμιο.

Ο Πρύτανης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου λέει «σας γνωρίζουμε ότι τέτοιοι οίκοι δεν λειτουργούν σε χώρους του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου και» αυτό έχει σημασία -και μου κάνει εντύπωση το σχόλιο που είχατε από τον αστυνομικό- «ο πεζόδρομος Πατριάρχου Γρηγορίου Ε’ μεταξύ του κεντρικού κτιρίου του Πανεπιστημίου και του κτιρίου της Ακαδημίας Αθηνών όπου ασκείται εμπόριο από αλλοδαπούς δεν ανήκει στο Ίδρυμά μας».

Επίσης ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης απαντά ότι διαθέτει το Πανεπιστήμιο ειδική υπηρεσία εποπτείας-φύλαξης η οποία επιλαμβάνεται αυτών των θεμάτων, αποτελεσματικά μέχρι τώρα και γι’ αυτό στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης το φαινόμενο αυτό τείνει να εκλείψει.

Για το γενικότερο θέμα που θέσατε, για να μην καθυστερήσω στο χρόνο, θα επανέλθω γιατί νομίζω ότι έχει σημασία να το θέσουμε στο ευρύτερο πλαίσιο και όχι στο

πλαίσιο μόνο των Πανεπιστημίων. Τα Πανεπιστήμια έχουν αρκετά προβλήματα. Δεν ξέρω αν αυτό είναι από τα σημαντικότερα και αν πράγματι υπάρχει ευθύνη στα Πανεπιστήμια γι’ αυτό. Σας ευχαριστώ.

ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Γρηγόριος Νιώτης): Ευχαριστώ, κύριε Υπουργέ. Ο ερωτών Βουλευτής του ΛΑΟΣ, κ. Άδωνις Γεωργιάδης έχει το λόγο για τρία λεπτά.

ΣΠΥΡΙΔΩΝ- ΑΔΩΝΙΣ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ: Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε.

Κατ’ αρχάς θα ήθελα, αν γίνεται, να καταθέσετε στα Πρακτικά τις σχετικές απαντήσεις για να τις έχουμε λάβει και γραπτώς και να μπορούμε να κάνουμε χρήση.

Όσον αφορά το Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο και το θέμα του πεζοδρόμου και του πεζοδρομίου έχει πολύ ενδιαφέρον αυτή η απάντηση. Γιατί σε όλες τις διαδηλώσεις που γίνονται οι σχετικοί γνωστοί άγνωστοι που κάνουν φασαρία ανεβαίνουν στο σχετικό πεζοδρόμιο και επικαλούμενοι το πανεπιστημιακό άσυλο δεν τους κυνηγάει κανένας. Άρα, λοιπόν, έχουμε μια πρώτη επίσημη παραδοχή ότι αυτό δεν είναι πανεπιστημιακό άσυλο και άρα, εκεί μπορεί να επιβληθεί ο νόμος και η τάξη.

Άρα, η επόμενη λογική μου ερώτηση, βεβαίως δεν αφορά το δικό σας υπουργείο αλλά αφορά την κυβέρνησή σας, είναι αφού δεν είναι πανεπιστημιακό άσυλο γιατί αν πάμε τώρα όλοι εδώ στην Πανεπιστημίου είναι γεμάτο κουρελούδες και πουλάνε προϊόντα παράνομα;

Η Κυβέρνησή σας έχει κάποια απάντηση γι’ αυτό ή ούτε αυτό σας αφορά καθόλου; Φυσικά επαναλαμβάνω δεν είναι του δικού σας υπουργείου. Αλλά εφόσον δεν είναι πανεπιστημιακό άσυλο πρέπει να μας δοθεί μια εξήγηση γιατί έχει αυτή την εικόνα η Αθήνα.

Επίσης, πρέπει να σας πω ως προς την ΑΣΟΕΕ, παραδείγματος χάριν, που ασχολήθηκα λίγο παραπάνω γιατί με ενδιέφερε, είχα δει στην τηλεόραση του ΣΚΑΪ ότι τον Ιούνιο –είμαι βέβαιος ότι το γνωρίζετε- πήγαν να κάνουν την αξιολόγηση της ΑΣΟΕΕ διεθνείς αξιολογητές που βάσει του νόμου πήγαν να αξιολογήσουν το πανεπιστήμιο να δουν τι ψάρια πιάνει. Το αποτέλεσμα ήταν όταν μπήκαν οι αξιολογητές μέσα να τους κυνηγήσουν να τους σπάσουν στο ξύλο και να φύγουν οι αξιολογητές, χωρίς να κάνουν αξιολόγηση στο πανεπιστήμιο, φοβούμενοι για την σωματικής τους ακεραιότητα.

Τι συμβαίνει, λοιπόν, στην ΑΣΟΕΕ για να ξέρετε. Έξω από την ΑΣΟΕΕ, τώρα αν πάμε, είναι απλωμένοι όλοι οι αλλοδαποί με τις κουρελούδες και τα μαϊμού προϊόντα. Αν κάνει πως πηγαίνει ένας αστυνομικός να τους πλησιάσει, τι κάνουν αυτοί; Μαζεύουν τα πραγματάκια τους, μπαίνουν μέσα στην είσοδο του πανεπιστημίου, κοιτάνε τους αστυνομικούς. Οι αποθήκες των προϊόντων τους είναι μέσα στην ΑΣΟΕΕ. Και αυτό που σας λέω είναι έτσι, ό,τι και αν λέει ο Πρύτανης, και κανείς δεν κάνει τίποτα. Εγώ θα επανέλθω.

Θεωρείτε ότι έχει ευθύνη ο Πρύτανης της ΑΣΟΕΕ για το γεγονός ότι παρέχει άσυλο σε αυτούς για να κάνουν λαθρεμπόριο; Ή δεν έχει καμία ευθύνη κανένας στην Ελλάδα για τίποτα; Θέλω συγκεκριμένη απάντηση. Ο Πρύτανης της ΑΣΟΕΕ που επιτρέπει να χρησιμοποιείται ο χώρος της ΑΣΟΕΕ για να γίνεται λαθρεμπόριο είναι ένοχος καλύψεως εγκληματικής πράξεως ή δεν είναι;

Και εν πάση περιπτώσει για να κλείσω θέλω να μου εξηγήσετε, γιατί το φτωχό μου μυαλό δεν καταλαβαίνει. Τι ακριβώς είναι το πανεπιστημιακό άσυλο στην Ελλάδα; Είναι το πανεπιστημιακό άσυλο τρόπος επικαλύψεως παρανόμων πράξεων;

Δηλαδή, αν κάποιος από όλους αυτούς –αυτή είναι η ερώτησή μου, για να κλείσω- πάει τώρα μέσα στα πανεπιστήμιά μας για να πουλήσει ναρκωτικά, μπορεί κάποιος να τον πιάσει ή δεν μπορεί να τον πιάσει κανένας διότι καλύπτει το άσυλο και το εμπόριο ναρκωτικών; Αυτό σας ρωτάω.

Ευχαριστώ πάρα πολύ.

(Χειροκροτήματα από την πτέρυγα του ΛΑΟΣ)

ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Γρηγόριος Νιώτης): Ο Υφυπουργός κ. Πανάρετος Ιωάννης έχει το λόγο.

ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΡΕΤΟΣ (Υφυπουργός Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων): Η Κοινοβουλευτική Ομάδα του Λαϊκού Ορθόδοξου Συναγερμού

σήμερα είναι πλήρης τόσο στην επίθεση όσο και στην άμυνα λόγω του κ. Ανατολάκη. Ευτυχώς η άμυνα είναι καλύτερη από την άμυνα που είχε η πρώην ομάδα του το Σάββατο!

(Χειροκροτήματα από την πτέρυγα του ΛΑΟΣ)

Το ερώτημά σας, κύριε Γεωργιάδη, έχει μία σαφή απάντηση: Όποτε γίνονται παράνομες πράξεις μέσα στο Πανεπιστήμιο, έχει υποχρέωση ο Πρύτανης να επιληφθεί της κατάστασης αυτής και να την αντιμετωπίσει.

Είναι δύσκολο για εμένα να σας απαντήσω για το γενικότερο πρόβλημα. Έχω την εντύπωση, όμως, ότι αυτό που λέτε δεν συμβαίνει, ότι δηλαδή υπάρχουν παράνομοι πωλητές οι οποίοι σε περίπτωση που έλθει η Αστυνομία, μπαίνουν μέσα στο Πανεπιστήμιο.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΑΝΑΤΟΛΑΚΗΣ: Κύριε Υπουργέ, κάνετε λάθος.

ΣΠΥΡΙΔΩΝ – ΑΔΩΝΙΣ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ: Συμβαίνει, κύριε Υπουργέ.

ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΡΕΤΟΣ (Υφυπουργός Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων): Ελπίζω να πιστεύετε ότι αυτό που σας λέω είναι ειλικρινές, ότι δεν έχω…

ΣΠΥΡΙΔΩΝ – ΑΔΩΝΙΣ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ: Ρωτήστε το.

ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΡΕΤΟΣ (Υφυπουργός Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων): Ακριβώς. Και το έχω κάνει ήδη αυτές τις ημέρες. Πριν έρθω εδώ για να απαντήσω στην ερώτησή σας, δεν έμεινα μόνο στην ενημέρωση που είχα από τους

Πρυτάνεις με τα έγγραφα τα οποία ζητήσατε και θα καταθέσω, αλλά προσπάθησα να μάθω περισσότερα. Γι’ αυτό σας είπα προηγουμένως ότι τα Πανεπιστήμια έχουν αρκετά προβλήματα τα οποία πρέπει να επιλυθούν.

Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο προτείνουμε αυτές τις αλλαγές και στο νόμο, αλλά και στη λειτουργία των Πανεπιστημίων.

Η πρότασή μας -την οποία πιστεύω και ελπίζω να τη συζητήσουμε και στη Διακομματική Επιτροπή που συμμετέχετε- είναι η δημιουργία ενός συμβουλίου διοίκησης που θα περιλαμβάνει και πρόσωπα εκτός Πανεπιστημίου, στο οποίο δεν θα μεταφερθούν μόνο αρμοδιότητες από το Υπουργείο Παιδείας, αλλά και από το εσωτερικό του Πανεπιστημίου, από τη Σύγκλητο. Αυτό, δηλαδή, που εσείς σήμερα ως κοινοβουλευτική κριτική κάνετε, να έχει την ευχέρεια η κοινωνία να έχει μία μεγαλύτερη παρέμβαση στα Πανεπιστήμια. Παρέμβαση με την καλή έννοια. Παρέμβαση, δηλαδή, με το ότι το Πανεπιστήμιο το οποίο λειτουργεί με τα χρήματα του Έλληνα φορολογούμενου, δίνει στην κοινωνία αυτό που περιμένει ο Έλληνας φορολογούμενος.

Θα μου επιτρέψετε, όμως, να κλείσω με το βασικό θέμα που θέσατε, που είναι το παραεμπόριο, το οποίο πράγματι είναι ένα μεγάλο πρόβλημα. Δεν είναι της δικής μου αρμοδιότητας, αλλά μπορώ να σας πω μερικές σκέψεις. Νομίζω ότι η Κυβέρνηση και ο Υπουργός, ο κ. Χρυσοχοΐδης, έχουν κάνει ήδη ενέργειες κι έχουν προγραμματίσει συγκεκριμένα μέτρα για την καταπολέμηση, τουλάχιστον, αυτού του φαινομένου.

Έχω την εντύπωση, όμως, ότι μέρος της ευθύνης –και, θα έλεγα, σημαντικό μέρος- ανήκει και στους δημάρχους. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, στο Δήμαρχο Αθηναίων. Κι αν δεν με απατά η μνήμη μου, το Δήμαρχο Αθηναίων τον στηρίζετε εσείς για να επανεκλεγεί. Τον έχετε ρωτήσει σε τι βαθμό έχει επιληφθεί…

ΣΠΥΡΙΔΩΝ – ΑΔΩΝΙΣ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ: Δεν έχω τριτολογία, κύριε Υπουργέ.

ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΡΕΤΟΣ (Υφυπουργός Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων): Θα μου το πείτε μετά προφορικά.

ΣΠΥΡΙΔΩΝ – ΑΔΩΝΙΣ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ: Προφανώς, πάντως, τον έχουμε ρωτήσει.

ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΡΕΤΟΣ (Υφυπουργός Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων): Η απάντησή του ήταν ικανοποιητική;

ΣΠΥΡΙΔΩΝ – ΑΔΩΝΙΣ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ: Θα φανεί.

ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΡΕΤΟΣ (Υφυπουργός Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων): Εντάξει.

Ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε.

(Στο σημείο αυτό ο Υφυπουργός Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων κ. Ιωάννης Πανάρετος καταθέτει για τα Πρακτικά τα προαναφερθέντα έγγραφα, τα οποία βρίσκονται στο αρχείο του Τμήματος Γραμματείας της Διεύθυνσης Στενογραφίας και Πρακτικών της Βουλής)

ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Γρηγόριος Νιώτης): Ευχαριστώ κι εγώ, κύριε Υφυπουργέ.

Ευχαριστώ.

Το σχετικό βίντεο εδώ.

Προς: Όλα τα Πανεπιστήμια, ΤΕΙ και
Ερευνητικά Κέντρα της χώρας

Ανακοίνωση για τα προγράμματα Θαλής και Αρχιμήδης

Τα προγράμματα ΘΑΛΗΣ και ΑΡΧΙΜΗΔΗΣ είναι δύο από τα μεγαλύτερα προγράμματα έρευνας που έχουν χρηματοδοτηθεί από την Ελληνική Κυβέρνηση μέσω των Ευρωπαϊκών κονδυλίων. Ο συνολικός προϋπολογισμός τους φτάνει τα 140 εκ. €.

Όσοι παρακολουθούν τα χρηματοδοτούμενα μέσω της Ευρωπαϊκής Ένωσης προγράμματα στην χώρα έχουν αντιληφθεί ότι διαχρονικά η έμφαση δίνεται στην απορροφητικότητα και όχι στην ποιότητα. Το άγχος για την απορροφητικότητα οδηγεί σε βιαστικές προκηρύξεις και σε γρήγορες αξιολογήσεις ώστε να αρχίσει η απορρόφηση των κονδυλίων.

Όσον αφορά την έρευνα, η πρακτική αυτή έχει εξαιρετικά αρνητικά αποτελέσματα. Δεν είναι τυχαίο ότι, κατ’ εκτίμηση στελεχών της ΓΓΕΤ, τα τελευταία είκοσι χρόνια έχουν χρηματοδοτηθεί περίπου 3000 προγράμματα χωρίς παραδοτέα που σχετίζονται με εφαρμοσμένη έρευνα. Δεν είναι επίσης τυχαίο ότι με τις προδιαγραφές της προκήρυξης του προγράμματος Ηράκλειτος Ι, είναι σήμερα τα Πανεπιστήμια ουσιαστικά υποχρεωμένα να χορηγήσουν διδακτορικά στους υποτρόφους του προγράμματος που δεν ολοκλήρωσαν την διατριβή γιατί διαφορετικά οι υπότροφοι αυτοί θα πρέπει να επιστρέψουν τα χρήματα. Κινδυνεύουμε έτσι, αντί να χρηματοδοτούμε την εκπόνηση ποιοτικών διδακτορικών, να καταλήξουμε να απονέμουμε διδακτορικά επειδή τα έχουμε χρηματοδοτήσει. Θα προστεθούν έτσι διδάκτορες στο ήδη υπάρχον επιστημονικό προσωπικό με πτυχία αμφίβολης ποιότητας που θα είναι κατάλληλα μόνο για να προσθέσουν μόρια στις διάφορες αξιολογήσεις του Δημοσίου.

Η κρίση που περνάει η χώρα μας μάς έχει αναγκάσει να ξανασκεφτούμε τις πρακτικές εκείνες που οδήγησαν στην υπάρχουσα κρίση και να προσπαθήσουμε να τις αλλάξουμε.

Μία από αυτές τις πρακτικές είναι η ακολουθούμενη στην έρευνα. Αν η χώρα μας δεν αποκτήσει αξιόπιστες διαδικασίες αξιολόγησης των ερευνητικών προτάσεων και των αποτελεσμάτων της έρευνας, θα παραμείνει στην κατώτερη κλίμακα των αξιολογήσεων με κάποιες λαμπρές εξαιρέσεις που θα οφείλονται στις ικανότητες και το ενδιαφέρον των ίδιων των ερευνητών και όχι στην βοήθεια που αυτοί παίρνουν από το Ελληνικό Κράτος.

Καθοριστική για την ποιότητα της έρευνας μιας χώρας αλλά και οποιουδήποτε οργανισμού είναι η αξιολόγηση κάθε πρότασης. Αποτελεί το σημαντικότερο μέρος μιας διαδικασίας για χρηματοδότηση ερευνητικών προτάσεων. Αν η αξιολόγηση μιας υποβληθείσας πρότασης δεν είναι αξιόπιστη και ουσιαστική, τότε και η αξιολόγηση του αποτελέσματος της έρευνας, σε σχέση με τους στόχους που αυτή έθετε, καθίσταται προβληματική.

Τα προγράμματα ΘΑΛΗΣ και ΑΡΧΙΜΗΔΗΣ

Η προκήρυξη των προγραμμάτων αυτών έγινε λίγο πριν από τις εκλογές του Οκτωβρίου του 2009 χωρίς να έχει προβλεφθεί μια αδιαμφισβήτητα αξιοκρατική διαδικασία ουσιαστικής αξιολόγησης των προτάσεων, αλλά μόνο με μία επιφανειακή διαδικασία κρίσης.

Η μέχρι σήμερα ακολουθούμενη πρακτική

Η μέχρι σήμερα πρακτική αξιολόγησης προτάσεων που έχουν υποβληθεί στο πλαίσιο χρηματοδότησης από την ΕΕ, είναι η κατάρτιση ενός καταλόγου αξιολογητών μετά από δήλωση όσων ενδιαφέρονται να αξιολογήσουν προγράμματα, ανεξάρτητα από εμπειρία ή καταλληλότητα και στην συνέχεια η συγκέντρωση όλων των αξιολογητών σε μια αίθουσα ξενοδοχείου και η κατανομή σε αυτούς των υπό αξιολόγηση προτάσεων, με την προϋπόθεση φυσικά ότι δε συμμετέχουν οι ίδιοι στις προτάσεις αυτές.

Ειδικά το πρόγραμμα ΘΑΛΗΣ όμως, είναι ένα τεράστιο πρόγραμμα με εξαιρετικά υψηλή χρηματοδότηση 120.000.000€. Με δεδομένο ότι έχουν υποβληθεί περίπου 1500 προτάσεις, με πολλούς ερευνητές να συμμετέχουν σε περισσότερες από μία προτάσεις, είναι φυσικό ότι οι περισσότεροι ενεργοί ερευνητές στον ελληνικό χώρο θα συμμετέχουν σε κάποια πρόταση. Με την υφιστάμενη πρακτική επομένως, το πιθανότερο είναι ότι οι αξιολογητές που θα επιλέγονταν από την Ελλάδα με την συνήθη πρακτική θα αξιολογούσαν ουσιαστικά τις ανταγωνιστικές τους προτάσεις. Θα υπήρχε δηλαδή μια σύγκρουση συμφερόντων. Είναι επομένως αδύνατο αλλά και ακαδημαϊκά μη ορθό να ακολουθηθεί η συνήθης αυτή πρακτική.

Δεν είναι επίσης εφικτό να χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά Έλληνες επιστήμονες από το εξωτερικό, δεδομένου ότι, με τον σημερινό τρόπο υποβολής τους, πρόκειται για προτάσεις έκτασης 150-200 σελίδων, κάτι που καθιστά αδύνατο να ζητηθεί από αξιολογητή να αξιολογήσει περισσότερες της μιας πρότασης. Θα πρέπει ακόμη να ληφθεί υπόψη ότι οι προτάσεις αυτές είναι άκρως ανταγωνιστικές και η διαδικασία εξαιρετικά επιλεκτική. Με δεδομένο ότι έχουν υποβληθεί περίπου 1500 προτάσεις και ο μέγιστος προϋπολογισμός κάθε πρότασης είναι 600.000€, εκτιμάται ότι το συνολικό αιτηθέν ποσόν για το πρόγραμμα ΘΑΛΗΣ υπερβαίνει τα 750εκ€. Με βάση τα οικονομικά στοιχεία υπολογίζεται ότι, ακόμα και με τις καλύτερες προϋποθέσεις, δεν πρόκειται να χρηματοδοτηθούν περισσότερες από 200 προτάσεις. Αυτό δείχνει και το μέγεθος της ανταγωνισμού που θα υπάρξει και την ανάγκη για την καθιέρωση διαδικασιών που ακολουθούν τις ανάλογες διεθνείς πρακτικές.

Είναι φυσικό λοιπόν, ο ανταγωνισμός που το πρόγραμμα προκαλεί, σε συνδυασμό με τις αδυναμίες που αναφέρθηκαν, να καθιστά επιτακτική την ανάγκη εναλλακτικού τρόπου αξιολόγησης των προτάσεων.

Αυτό, οδήγησε την Πολιτική Ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας να υιοθετήσει δοκιμασμένες πρακτικές από το εξωτερικό και να ζητήσει από τους έχοντες υποβάλει πρόταση να υποβάλουν μία σύνοψη της πρότασής τους στα Αγγλικά σε ηλεκτρονική μορφή και σύμφωνα με τις προδιαγραφές του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας (ERC). Σύμφωνα με τις πρακτικές του ERC, γίνεται μια πρώτη αξιολόγηση των προτάσεων με βάση τις συνόψεις που έχουν υποβληθεί και αποφασίζεται αν η κάθε πρόταση θα προχωρήσει σε μια δεύτερη φάση αναλυτικότερης και ανταγωνιστικής αξιολόγησης ή θα απορριφθεί. Με αυτόν τον τρόπο, μειώνεται σημαντικά και η γραφειοκρατία αλλά και οδηγούνται σε συγκριτική και ανταγωνιστική αξιολόγηση οι καλύτερες προτάσεις.

Για την υποβολή των περιλήψεων στα αγγλικά έχουν διατυπωθεί μια σειρά από ενστάσεις και προβληματισμοί. Η σημαντικότερη από αυτές, και ίσως ουσιαστικότερη, αναφέρεται στην καθυστέρηση ολοκλήρωσης της διαδικασίας.

Είναι γεγονός ότι υπάρχει κάποια καθυστέρηση. Υπήρξαν, όμως, και σημαντικά γεγονότα που οδήγησαν στην καθυστέρηση αυτή, όπως η αλλαγή στον αρχικό σχεδιασμό που περιέλαβε και τα ερευνητικά ινστιτούτα, μετά την υπαγωγή της ΓΓΕΤ στο Υπουργείο Παιδείας.

Δυστυχώς, επίσης, δεν υπήρχε μέχρι σήμερα καμιά υποδομή για ηλεκτρονική υποβολή των προτάσεων, κάτι που είναι πλέον καθιερωμένο στις περισσότερες χώρες του εξωτερικού. Χρειάστηκε να αναπτυχθεί ειδική πλατφόρμα για την υποβολή των περιλήψεων. Είναι προφανές ότι η ηλεκτρονική υποβολή στα αγγλικά όχι μόνο βελτιώνει την ουσία της αξιολόγησης αλλά επιταχύνει και τις σχετικές διαδικασίες.

Ελπίζεται ότι όλοι οι ενδιαφερόμενοι αντιλαμβάνονται τις δυσκολίες που υφίστανται τόσο από πλευράς διοικητικών υποδομών, αλλά και από πλευράς προϋποθέσεων για να ολοκληρωθούν σωστά οι διαδικασίες.

Οι αναγκαίες προσαρμογές

Λαμβάνοντας υπόψη τις προτάσεις και τα σχόλια που έχουν διατυπωθεί σε σχέση με τα νέα δεδομένα και την ανάγκη να επιταχυνθούν και να βελτιωθούν οι διαδικασίες, η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου οδηγήθηκε στις παρακάτω αποφάσεις.

1) Να παραταθεί η υποβολή των περιλήψεων στα αγγλικά μέχρι 30 Σεπτεμβρίου 2010.

2) Να δοθεί η δυνατότητα επικαιροποίησης των υποβληθεισών προτάσεων ώστε να ληφθούν υπόψη όλες οι εξελίξεις που έχουν εν τω μεταξύ προκύψει.

3) Να δοθούν διευκρινιστικές απαντήσεις για όλα τα ερωτήματα που έχουν διατυπωθεί μέχρι σήμερα σε σχέση με την υποβολή των περιλήψεων.

4) Η πρώτη φάση της αξιολόγησης να γίνει με βάση τις περιλήψεις που θα υποβληθούν και να προχωρήσουν στην δεύτερη φάση της αξιολόγησης οι προτάσεις εκείνες που θα επιλεγούν από την πρώτη φάση.

5) Για όσες προτάσεις προκριθούν από την πρώτη φάση αξιολόγησης, θα ζητηθεί να συμπληρωθεί σε ειδική ηλεκτρονική πλατφόρμα η εκτενής πρόταση στα αγγλικά, όχι όμως σε έκταση 150 ή 200 σελίδων, αλλά σε περιορισμένη έκταση σύμφωνα και πάλι με τις προδιαγραφές του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας.

6) Η υποβολή των προτάσεων στη δεύτερη αυτή φάση θα ολοκληρωθεί σε ένα μήνα από την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων της πρώτης φάσης.

Πιστεύεται ότι με τον τρόπο αυτό επιτυγχάνεται η αξιοκρατική αξιολόγηση, επιταχύνονται οι σχετικές διαδικασίες, ικανοποιούνται τα σημαντικότερα από τα αιτήματα που έχουν διατυπωθεί αλλά και το κυριότερο, οδηγούμεθα σε μια αξιολόγηση που όχι μόνο θα επιβραβεύει τις καλύτερες προτάσεις, αλλά θα αναδείξει και τους ερευνητές εκείνους που θα μπορούν να σταθούν ανταγωνιστικά σε διεθνές επίπεδο. Οι αξιολογητές των προτάσεων θα προέλθουν από μητρώα αξιολογητών της Ευρωπαϊκής Ένωσης αλλά και χωρών που έχουν ήδη υιοθετήσει την πρακτική των διεθνών αξιολογήσεων.

Το σημαντικότερο ίσως είναι ότι οι παραπάνω προσαρμογές θα αποτελέσουν και το τέλος μιας πρακτικής μη διαφανούς και περιορισμένης διαφάνειας και αξιοπιστίας διαδικασίας αξιολόγησης ερευνητικών προτάσεων και θα οδηγήσουν σε ταχύτερες και αξιοκρατικότερες αξιολογήσεις στο μέλλον για το καλό της έρευνας στην χώρα.

Ο ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ

ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΡΕΤΟΣ