Δείτε συνημμένα στην εγκύκλιο:

1. Δείτε τη Γνωμοδότηση του ΝΣ εδώ

2. Δείτε το Γνωμοδοτικό έγγραφο του ΝΣ εδώ

3. Δείτε την απάντηση του ΥΠΔΒΜΘ στην Πρυτανεία του Παν/μίου Αθηνών εδώ

4. Δείτε την απόφαση του Πειθαρχικού Συμβουλίου εδώ

ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Αναστάσιος Κουράκης): Ευχαριστούμε τον κ. Ροντούλη, Κοινοβουλευτικό Εκπρόσωπο του Λαϊκού Ορθόδοξου Συναγερμού.

Το λόγο έχει ο Υφυπουργός Παιδείας, Δια βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων, κ. Πανάρετος.

Ορίστε, κύριε Υφυπουργέ, έχετε το λόγο για οκτώ λεπτά.

ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΡΕΤΟΣ (Υφυπουργός Παιδείας, Διά Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων): Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε.

Θα προσπαθήσω, όπως πάντα, να είμαι σύντομος και συνεκτικός, δίνοντας απαντήσεις σε ερωτήματα και σε θέματα που τέθηκαν.

Θέλω να ξεκινήσω με ένα ουσιαστικό θέμα που άρχισε να συζητείται από χθες και συνεχίστηκε η συζήτηση σήμερα από τον κ. Κακλαμάνη σε σχέση με το τι έγινε στο παρελθόν και τι αλλάζει σήμερα.

Η άποψη ότι μηδενίζει κανείς το τι έγινε στο παρελθόν δεν αντιπροσωπεύει, στην παιδεία ειδικά, την πραγματικότητα. Γιατί δεν την αντιπροσωπεύει; Δεν είναι στην εκπαίδευση μία αλήθεια, την οποία μάλιστα την ξέρει κάποιος και αυτή την αλήθεια πρέπει να την υπηρετούμε διαχρονικά. Η εκπαίδευση και οι προσεγγίσεις στην εκπαίδευση στηρίζονται σε εμπειρικά δεδομένα που προκύπτουν από μελέτες και τα οποία τα αξιοποιούν οι κυβερνήσεις για να διαμορφώσουν μία πολιτική. Το ότι αντιλήψεις και υποθέσεις που είχαν γίνει στο παρελθόν μπορεί να έχουν ανατραπεί με βάση εκπαιδευτικές μελέτες δεν σημαίνει ότι απαξιώνει κάποιος αυτό που είχε γίνει στο παρελθόν.

Εγώ θα εστιάσω την προσοχή μου σε σχέση με το ιδεολογικό κομμάτι στο εξής σημείο. Νομίζω ότι τουλάχιστον στο ΠΑ.ΣΟ.Κ. όλοι συμφωνούμε σε ένα πράγμα. Όχι μόνο στο ΠΑ.ΣΟ.Κ., πιστεύω και στην Αριστερά και στη Νέα Δημοκρατία και στο ΛΑΟΣ συμφωνούμε σε ένα πράγμα. Η χώρα μας είναι από τις λίγες χώρες που έχουν αυτήν την αντίληψη ότι πρέπει η εκπαίδευση να αξιοποιείται για την κοινωνική ανέλιξη. Αυτό είναι κρίσιμο στοιχείο. Το πώς γίνεται η καλύτερη αξιοποίηση είναι το ζητούμενο και είναι το θέμα εκείνο που πρέπει αυτοί που ασκούν και έχουν πολιτική ευθύνη να δουν πώς μπορούν να το αξιοποιήσουν.

Θα μπορούσα να θυμίσω –οι παλαιότεροι ίσως το γνωρίζουν- το τι έγινε στο Υπουργικό Συμβούλιο, όταν υιοθετήθηκε επί Κωνσταντίνου Καραμανλή η δημοτική γλώσσα. Ο τότε Πρωθυπουργός είχε καλέσει τον τότε Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Παιδείας Γεωργούλα για να αναπτύξει την γνώμη του. Ο τελευταίος, ανέλυσε μια σειρά από λόγους για τους οποίους, κατά την γνώμη του, δεν θα έπρεπε να υιοθετηθεί η δημοτική γλώσσα. Μίλησαν και τα αρκετά μέλη του Υπουργικού Συμβουλίου, τα οποία είχαν την ίδια άποψη. Κλείνοντας την συζήτηση ο τότε Πρωθυπουργός –που προφανώς είχε ήδη πάρει την απόφασή του- είπε: «Σας άκουσα όλους. Καταλαβαίνω ότι όλοι συμφωνείτε ότι πρέπει να υιοθετήσουμε τη δημοτική γλώσσα».

Η διαφοροποίηση και η αλλαγή προσεγγίσεων προκειμένου να επιτευχθεί ο τελικός στόχος δεν είναι μία απαξίωση προηγούμενων πολιτικών, είναι μία βελτίωση για να οδηγηθούμε στην επιδίωξη του στόχου και το στόχο τον επιτυγχάνουμε, όταν βλέπουμε, μελετάμε και αξιοποιούμε τα στοιχεία. Σε αυτό θα αναφερθώ στη συνέχεια σε σχέση με τα Τ.Ε.Ι..

Στον ευρύτερο προοδευτικό χώρο οι αντιρρήσεις και οι αντιθέσεις σε σχέση με προσεγγίσεις της εκπαίδευσης είναι πολύ εντονότερες από ό, τι είναι με μεταξύ του προοδευτικού χώρου και του συντηρητικού χώρου και αυτό είναι φυσικό. (Τον όρο «προοδευτικός» τον χρησιμοποιώ με την παραδοσιακή έννοια). Αυτό είναι φυσικό, γιατί μέσα σε αυτόν το χώρο οι ανησυχίες, οι προβληματισμοί, οι σκέψεις είναι πολύ πιο έντονες και εκφράζονται πολλές φορές με διαφορετικές προσεγγίσεις.

Να πάρω ένα παράδειγμα τελευταίο τις Ηνωμένες Πολιτείες, που ο σημερινός Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, ο Ομπάμα -και φαντάζομαι ότι είναι ένας από τους πιο προοδευτικούς δημοκρατικούς προέδρους, όχι προοδευτικούς προέδρους γενικά, και δημοκρατικούς προέδρους, ο οποίος αλλάζει ουσιαστικά την εκπαίδευση και την προσέγγιση σε σχέση με το ρόλο των εκπαιδευτικών, ερχόμενος σε σύγκρουση με τους εκπαιδευτικούς. Γιατί; Γιατί αξιοποιεί τα στοιχεία και βλέπει ότι χρειάζεται μία διαφορετική προσέγγιση για να βελτιώσει την παρεχόμενη εκπαίδευση.

Χθες μάλιστα δημοσιεύθηκε μια νέα μελέτη που έχει ενδιαφέρον σε σχέση με τις Πανελλήνιες, σε σχέση με τις εθνικές εξετάσεις, για το κατά πόσο οι ίδιοι οι μαθητές θεωρούν ότι αυτές οι εξετάσεις είναι χρήσιμες. Μέχρι σήμερα η λογική και η αντίληψη ήταν ότι οι μαθητές διαφωνούν με αυτές τις εξετάσεις. Αυτή η μελέτη δείχνει ότι οι ίδιοι οι μαθητές θεωρούν ότι υπάρχει χρησιμότητα στις εξετάσεις αυτές.

ΑΣΤΕΡΙΟΣ ΡΟΝΤΟΥΛΗΣ: Ρωτήσαμε συγκεκριμένα πράγματα, κύριε Υπουργέ.

ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΡΕΤΟΣ (Υφυπουργός Παιδείας, Διά Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων): Θα απαντήσω. Δεν μπορώ όμως να μην απαντήσω σε ένα θέμα που τέθηκε και είναι σημαντικό. Μην αμφιβάλετε. Αν δεν σας απαντήσω, να μου κάνετε κριτική.

Έρχομαι τώρα σ’ ένα άλλο θέμα, το θέμα του ενδοσχολικού απολυτηρίου.

ΑΣΤΕΡΙΟΣ ΡΟΝΤΟΥΛΗΣ: Σε σχέση με το ΑΣΕΠ;

ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΡΕΤΟΣ (Υφυπουργός Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων): Σε σχέση με τα πάντα.

Πώς αποφοιτούν μέχρι σήμερα οι μαθητές; Οι μαθητές παίρνουν ένα απολυτήριο. Για να αποφοιτήσουν οι μαθητές από την Γ’ Λυκείου παρακολουθούν περίπου 15 μαθήματα. Η βαθμολογία του απολυτηρίου διαμορφώνεται από 30 βαθμούς, 15 προφορικούς ενδοσχολικούς και 15 γραπτούς.

Από τους 15 γραπτούς, ειδικά για τα Γενικά Λύκεια, οι 6 καθορίζονταν μέχρι σήμερα με τις Πανελλήνιες Εξετάσεις. Δηλαδή, από τις 30 βαθμολογίες που καθόριζαν το βαθμό του απολυτηρίου, οι 25 ήταν μέχρι τώρα ενδοσχολικές.

Μέχρι σήμερα δεν είχε ανησυχήσει κανείς αν αδικούνται κάποιοι από τις ενδοσχολικές βαθμολογίες, όταν το 80% της τελικής βαθμολογίας προερχόταν από εσωτερική βαθμολογία και ενοχλούνται σήμερα που για κάποιους το 20%, αν θα πάνε στο ΑΣΕΠ, μπορεί να εξαρτηθεί από την εσωτερική βαθμολογία;

Θα σας πω και κάτι ακόμα. Αν κοιτάξετε τα στοιχεία -γιατί όπως είπα έχει σημασία να βλέπουμε τα στοιχεία- θα δείτε ότι στους μαθητές εκείνους που απέδιδαν πολύ χαμηλά στις Πανελλήνιες Εξετάσεις γιατί δεν είχαν ενδιαφέρον, δηλαδή είχαν βαθμούς της τάξεως του 2, 3 ή 4, τα απολυτήριά τους είχαν βαθμούς της τάξεως του 13, 14, 15. Γιατί; Γιατί οι εκπαιδευτικοί, οι δάσκαλοί τους έλεγαν: «Μπορεί, επειδή είναι αδύναμος, να μην μπορέσει να πάρει απολυτήριο, ας του βάλω ένα μεγαλύτερο βαθμό». Έτσι είχαμε έναν πληθωρισμό προφορικών βαθμολογιών σε προσμονή ενός χαμηλού βαθμού στα γραπτά. Σήμερα ο εκπαιδευτικός δεν θα έχει αυτό το λόγο για να βάλει ένα υψηλότερο προφορικό βαθμό. Επομένως, δεν τίθεται θέμα διαφορετικής μεταχείρισης.

Να μην χρησιμοποιήσω και τα υπόλοιπα επιχειρήματα, ότι με ισχύοντα νόμο τα απολυτήρια που δίνονται σήμερα με ενδοσχολικές εξετάσεις είναι ισότιμα με τα υπόλοιπα. Δίνουν σήμερα πλήρως ενδοσχολικές εξετάσεις στα ΕΠΑΛ και συμμετέχουν στο ΑΣΕΠ. Υπάρχουν επίσης υποψήφιοι στο ΑΣΕΠ που έχουν πάρει το απολυτήριο του Λυκείου πριν από το 2000, που είχαμε και πάλι ενδοσχολικά απολυτήρια. Και αυτών τα απολυτήρια θεωρούνται ισότιμα.

Εμένα μου προκάλεσαν αρνητική εντύπωση δύο πράγματα. Θα κάνω πρώτα μια αναφορά σε κάποιους συνδικαλιστές της ΟΙΕΛΕ. Τι κάνουν; Αμφισβητούν την αξιοπιστία των ίδιων των εκπαιδευτικών, των συναδέλφων τους που βαθμολογούν. Λένε δηλαδή ότι οι συνάδελφοί τους δεν βαθμολογούν με εντιμότητα, όταν μάλιστα ο βαθμός του απολυτηρίου σε όλες τις περιπτώσεις καθορίζεται με συνεργασία του διευθυντή, που είναι εκπαιδευτικός, με το σύλλογο των εκπαιδευτικών.

Θα ήθελα επίσης να κάνω μια ειδική αναφορά στην Αξιωματική Αντιπολίτευση και κυρίως σε ανακοινώσεις που έχουν βγει τελευταία σε σχέση με το ενδοσχολικό απολυτήριο και όχι μόνο. Φοβάμαι ότι η Νέα Δημοκρατία κάνει ένα λάθος. Προσπαθεί να δημιουργήσει ανησυχίες στους μαθητές, θεωρώντας ότι μ’ αυτό τον τρόπο κερδίζει πολιτικά. Μου κάνει πολύ μεγάλη εντύπωση όταν δυο μέρες πριν από τις εξετάσεις βγαίνουν ανακοινώσεις, οι οποίες αγνοούν πλήρως τα στοιχεία που έχει δώσει το Υπουργείο Παιδείας και αυτές οι ανακοινώσεις επαναλαμβάνονται με τον ίδιο τρόπο και την ίδια επιχειρηματολογία. Το ίδιο άκουσα σήμερα από τον κ. Σπηλιωτόπουλο. Ήρθε εδώ, είπε αυτά που είπε, δεν άκουσε κανέναν, έφυγε και θα ξαναβγάλει αύριο τις ίδιες ανακοινώσεις.

Να αφήσω όλα τα άλλα, να αφήσω το πρόβλημα που δημιουργείται και τις ενδεχόμενες ανησυχίες στα παιδιά, στους γονείς τους κ.λπ. και να πάω στην επιδίωξη της ΝΔ. Πιστεύει η Νέα Δημοκρατία ότι μ’ αυτό τον τρόπο εξυπηρετείται η ίδια; Δείτε την απήχηση που έχουν αυτές οι ανακοινώσεις στην κοινή γνώμη, δείτε αν κανείς τις προσέχει. Αυτό δεν το λέω γιατί είναι δικό μου θέμα, ούτε έχω καμία διάθεση ούτε είναι και ο ρόλος μου να κάνω υποδείξεις στο κόμμα της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης. Πιστεύω όμως ότι σε μια γενικότερη εποχή αμφισβητήσεων της πολιτικής μία προχειρότητα στην αντιμετώπιση τόσο δύσκολων θεμάτων είναι εις βάρος γενικότερα του πολιτικού συστήματος. Και ευτυχώς που υπάρχουν θεσμοί, όπως το Συμβούλιο της Επικρατείας, που μέσα σε μία ημέρα έκλεισε αυτό το θέμα –θα συζητηθεί αργότερα στην Ολομέλεια- και έτσι τουλάχιστον τα παιδιά εκείνα που ήθελαν να δώσουν εξετάσεις και οι οικογένειές τους αντιλαμβάνονται ότι δεν αντιμετωπίζουν πρόβλημα.

Θα ήθελα, κύριε Πρόεδρε, αν μου επιτρέπετε, ένα – δύο λεπτά ακόμη, για να απαντήσω και στα υπόλοιπα ερωτήματα.

Να απαντήσω κατ’ αρχάς για τους πολύτεκνους. Από τους πολύτεκνους δεν αφαιρείται το δικαίωμά τους, δεν αφαιρείται η ειδική μεταχείριση που έχει κάνει η Πολιτεία σε αυτούς για μία σειρά από λόγους. Άλλωστε και το Σύνταγμα το λέει αυτό. Με την νέα ρύθμιση, ο τρόπος που θα αξιοποιήσουν αυτή την ευχέρεια και αυτή την ειδική μεταχείριση είναι τέτοιος που θα είναι και αξιοκρατικός και αδιάβλητος. Τίποτα παραπάνω απ’ αυτά.

Επίσης, θα ήθελα να κάνω κι ένα σχόλιο για την αναπροσαρμογή του κριτηρίου του εισοδήματος. Ελέχθη προηγουμένως από κάποιον Βουλευτή: «Γιατί προβλέπεται αναπροσαρμογή;» Πρέπει να προβλέπεται, διότι αλλάζουν τα δεδομένα. Του χρόνου δεν πρόκειται να πέσει χαμηλότερα. Ψηλότερα μπορεί να πάει. Όμως δεν μπορείς κάθε φορά να φέρνεις ένα νόμο και να πεις πέρυσι ήταν 60.000 φέτος θα είναι 65.000.

Μια κουβέντα θα ήθελα να πω ακόμη για το πόρισμα της «επιτροπής Μπαμπινιώτη». Εγώ θα ήθελα οποιοσδήποτε από τη Νέα Δημοκρατία και κυρίως ο τότε Υπουργός, κ. Σπηλιωτόπουλος, να έρθει οπουδήποτε και να συζητήσουμε για το πόρισμα αυτό. Από την πρώτη μέχρι την τελευταία μέρα των συνεδριάσεων ήμουν ο πρώτος που πήγαινα εκεί ως εκπρόσωπος του ΠΑ.ΣΟ.Κ. και ο τελευταίος που έφευγα. Δεν μπορεί να λέγονται αυτά τα γενικά, οι γενικότητες σχετικά με το πόρισμα κ.λπ. Δεν υπήρχε πόρισμα. Υπήρχαν απόψεις που κατατέθηκαν. Υπήρχαν άνθρωποι που κατέθεσαν απόψεις ουσιαστικές, τεκμηριωμένες, και υπήρχαν άλλοι οι οποίοι είπαν γενικότητες. Όποιος θέλει πραγματικά να δει τι έγινε στην Επιτροπή αυτή, να διαβάσει τα πλήρη Πρακτικά. Και επειδή η τότε Κυβέρνηση δεν το έκανε αυτό, τα Πρακτικά σήμερα είναι στο Διαδίκτυο και μπορεί κανείς να τα δει και να δει τις απόψεις που διατυπώθηκαν και να αξιοποιήσει αυτές που θεωρεί σημαντικές.

Έρχομαι στα ΤΕΙ, γιατί αυτό είναι το τελευταίο σημαντικό θέμα που τέθηκε σήμερα. Πάλι νομίζω ότι για λόγους εντυπώσεων ακούστηκε επανειλημμένα ότι «κλείνουν Τμήματα ξαφνικά. Αγνοήθηκε η Βουλή». Πώς έγινε αυτό το πράγμα;

Το Υπουργείο Παιδείας έχει μία υποχρέωση κάθε χρόνο να δίνει τον αριθμό των εισακτέων. Και φέτος έκανε το ίδιο πράγμα. Μάλιστα η Αντιπολίτευση μας κατηγορούσε ότι καθυστερούσαμε να ανακοινώσουμε τον αριθμό των εισακτέων. Και τι κάναμε φέτος, τι είπαμε φέτος; Αντί να δημιουργούμε μία εντύπωση ότι αυξάνεται ο αριθμός των εισακτέων, ας δούμε πραγματικά πόσα παιδιά πηγαίνουν στα Τμήματα αυτά. Υπάρχουν Τμήματα τα οποία δεν είναι ελκυστικά στα παιδιά; Έχει έννοια σ’ αυτά τα Τμήματα να δηλώνουμε υψηλούς αριθμούς εισακτέων, ενώ δεν πηγαίνουν τα παιδιά;

Να σας πω επί τροχάδην μερικούς αριθμούς, για να αντιληφθείτε το πρόβλημα. Δεν θα αναφερθώ σε συγκεκριμένα Τμήματα, αλλά θα αναφερθώ σε αριθμούς. Εκατόν εισακτέοι σ’ ένα Τμήμα, από τους οποίους δεκαοκτώ γράφτηκαν -πήραν συγγράμματα, γιατί συγγράμματα θα μπορούσαν να πάρουν και ηλεκτρονικά. Δεν χρειάστηκε να πάνε καν στην πόλη εκείνη. Εκατόν είκοσι – εβδομήντα εννιά. Τριακόσιοι – τριάντα. Διακόσιοι- τριάντα οκτώ. Διακόσιοι τριάντα – τριάντα τρεις. Εκατόν πενήντα – είκοσι. Διακόσιοι –τριάντα. Διακόσιοι – είκοσι έξι. Διακόσιοι –είκοσι πέντε. Διακόσιοι πενήντα –τριάντα δύο. Διακόσιοι τριάντα –είκοσι οκτώ. Τι ήταν για μας το εύκολο; Το εύκολο ήταν να πούμε πάλι διακόσιοι τριάντα – διακόσιοι πενήντα, να αύξηση του αριθμού των εισακτέων, να μία κυβέρνηση φιλολαϊκή! Είναι έντιμο αυτό απέναντι στους πολίτες ή είναι πιο έντιμο το να πούμε ότι εδώ διαπιστώνουμε, έχοντας τα στοιχεία, ότι τα Τμήματα αυτά δεν είναι ελκυστικά στα νέα παιδιά;

Δεν μπορεί να προσθέσουμε έναν θεωρητικό, έναν εικονικό αριθμό εισακτέων, χωρίς να υπάρχουν υποψήφιοι που να επιλέγουν αυτά τα τμήματα. Γι’ αυτό το λόγο είπαμε φέτος θα καθορίσουμε αυτούς τους αριθμούς και θα δούμε σε ποια τμήματα πρέπει να μην έχουμε αριθμό εισακτέων, για να δούμε στη συνέχεια ποιος είναι ο καλύτερος δυνατός τρόπος να αντιμετωπίσουμε καθένα από αυτά τα τμήματα. Μπορεί να χρειάζεται να διευρυνθεί το γνωστικό τους αντικείμενο, μπορεί να χρειάζεται να συνενωθούν με άλλα τμήματα. Αυτό είναι το ένα, το πρώτο θέμα.

Το δεύτερο θέμα είναι να μην έχουμε τμήματα σε διαφορετικές πόλεις της χώρας με το ίδιο αντικείμενο, που δεν έχουν εισακτέους. Μήπως πρέπει να μαζέψουμε τα τμήματα αυτά σε ένα τόπο και να φτιάξουμε ένα τμήμα που θα είναι ελκυστικό, θα έχει υποδομές και θα έχει φοιτητές; Διαφορετικά το να λέμε απλώς ότι υποβιβάζουμε-υποβαθμίζουμε την εκπαίδευση είναι νομίζω άκρως αρνητικό, για την ουσία της εκπαιδευτικής διαδικασίας.

Και να σας πω μερικά στοιχεία παραπάνω για αυτά τα είκοσι τέσσερα τμήματα, για τα οποία είπαμε ότι δεν υπάρχουν φοιτητές. Οι εισακτέοι πέρυσι ήταν 5.210. Αυτοί που πήραν συγγράμματα ήταν 1.000. Δεν είναι καν βέβαιο ότι πήγαν εκε, πήραν συγγράμματα απλώς. Και επίσης 412 έφυγαν με μεταγραφή. Αν αυτά τα στοιχεία δεν πείθουν ότι φέτος δεν θα έπρεπε να υπάρξει αριθμός εισακτέων για τα τμήματα αυτά, δεν ξέρω με ποιο άλλο τρόπο θα μπορούσε να γίνει κανείς πειστικός.

ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΡΕΤΟΣ (Υφυπουργός Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων): Συγγνώμη. Θα καταθέσω και τη διόρθωση για τα Πρακτικά.

(Στο σημείο αυτό ο Υφυπουργός Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων, κ. Ιωάννης Πανάρετος καταθέτει για τα Πρακτικά τις προαναφερθείσες νομοτεχνικές βελτιώσεις.)

ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Αναστάσιος Κουράκης): Να καταχωρηθεί για τα Πρακτικά και να διανεμηθεί, κύριε Υφυπουργέ.

……

ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Γρηγόριος Νιώτης): Ευχαριστώ, κύριε συνάδελφε.

Κύριε Υφυπουργέ, θέλετε να προσθέσετε μήπως κάτι, πριν το κλείσιμο της συζήτησης;

ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΡΕΤΟΣ (Υφυπουργός Παιδείας, Διά Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων): Μάλιστα, κύριε Πρόεδρε.

ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Γρηγόριος Νιώτης): Ορίστε, έχετε το λόγο.

ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΡΕΤΟΣ (Υφυπουργός Παιδείας, Διά Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων): Εγώ είμαι βέβαιος ότι, όταν κάνουμε την ουσιαστική συζήτηση για το μέλλον των μονάδων της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, θα υπάρξουν προτάσεις που θα είναι ουσιαστικές και όχι απλώς μία μεταφορά δικαιολογημένων, θα το πω έτσι, ανησυχιών των εκπαιδευτικών.

Κύριε Ταλιαδούρο, μας έχετε κάνει πολλές φορές ως Κόμμα, κριτική για την κατάργηση της βάσης του δέκα. Θα σας θυμίσω τι έλεγε ο νόμος που είχατε ψηφίσει, διότι δεν μιλήσατε μόνο για συγχωνεύσεις, αλλά μιλήσατε και για καταργήσεις τμημάτων. Το συγκεκριμένο Τμήμα, για να πάω στις δικές σας τις απόψεις, είχε διακόσιους εισαχθέντες, ογδόντα έξι πήραν σύγγραμμα και απ’ αυτούς που μπήκαν, οι εκατόν τριάντα δύο είχαν μέσο όρο βαθμολογίας κάτω από πέντε. Με το δικό σας το νόμο, θα είχε κλείσει το τμήμα, χωρίς καμία άλλη συζήτηση.

Αυτό που λέμε τώρα είναι να μην μπουν εισακτέοι, αφού βλέπουμε ότι δεν υπάρχουν αντικειμενικά κριτήρια, δεν υπάρχουν αντικειμενικοί λόγοι που να απασχολούν και να ελκύουν τους φοιτητές, για να δούμε στη συνέχεια πώς θα το αντιμετωπίσουμε.

Θέλω να πω και κάτι που έχει μία ευρύτερη σημασία σε σχέση με την πολιτική και τη διαμόρφωση της πολιτικής της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Είναι φανερό ότι η τακτική που ακολουθήθηκε μέχρι σήμερα δεν απέδωσε. Διαλέγαμε έναν ελκυστικό τίτλο και μία περιοχή, η οποία ανταποκρινόταν στον ελκυστικό τίτλο «Ιχθυοκαλλιέργεια – Μεσολόγγι» -ήταν παρά πολύ λογικό- και λέγαμε να το τμήμα. Ξεχνούσαμε ένα πράγμα. Τα πανεπιστήμια δεν υπάρχουν για τους καθηγητές, ούτε για τις υποδομές. Υπάρχουν για τους φοιτητές, για να πάνε κάποιοι να σπουδάσουν.

Αν θέλετε, θα διατυπώσω μία προσωπική άποψη εδώ. Πολλά από αυτά τα αντικείμενα –ιχθυοκαλλιέργειες, που είπατε, τουριστικές σπουδές, θερμοκήπια- ενώ είναι βασικοί πυλώνες ανάπτυξης, δεν πηγαίνουν τα παιδιά να σπουδάσουν. Αυτό κάτι λέει. Τι λέει, κατά τη γνώμη μου; Ότι δεν χρειάζονται τετραετείς σπουδές. Χρειάζονται σπουδές μικρότερου χρόνου, ουσιαστικές, όχι θεωρητικές, που να πηγαίνει το παιδί, να πηγαίνει ο νέος να σπουδάζει και να βγαίνει και να μπορεί να δουλέψει -όχι να πάρει μετά από τέσσερα χρόνια και όχι τέσσερα, γιατί αν σας έλεγα και τους μέσους όρους απόκτησης των πτυχίων σ’ αυτά τα τμήματα θα βλέπατε ότι είναι επτά, οχτώ χρόνια- να πηγαίνει, να σπουδάζει κάτι και αυτό που σπουδάζει να έχει μία ανταπόκριση στο μέλλον του και στην εξεύρεση εργασίας. Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε.

ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Γρηγόριος Νιώτης): Ευχαριστώ, κύριε Υφυπουργέ. Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, κηρύσσεται περαιωμένη η συζήτηση επί της ενότητας των άρθρων και των τροπολογιών του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Παιδείας, Διά Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων: «Θεσμικό πλαίσιο των Προτύπων Πειραματικών Σχολείων, Ίδρυση Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής, Οργάνωση του Ινστιτούτου Τεχνολογίας Υπολογιστών και Εκδόσεων «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ» και λοιπές διατάξεις» και η ψήφισή τους θα γίνει χωριστά.

ΕΚΘΕΣΗ

ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Φεβρουάριος 2011

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

Α. ΠΡΟΟΙΜΙΟ …………………………………………………………. 3

Β. ΕΚΘΕΣΗ ……………………………………………………………. 4

Ι. Εισαγωγή ……………………………………………….. ….. ….. 4

ΙΙ. Παρατηρήσεις …………………………………………. ………. 6

Α. Η Πρόκληση ………………………………… .. ……….. 6

Β. Τα Ευρήματα ……… ………………………. ……….. 7

ΙΙΙ. Συστάσεις Γενικής φύσεως ……………………….. ……….. 9

Γ. Παράρτημα Α:

Τα Μέλη της Διεθνούς Επιτροπής ……… …………13

ΠΡΟΟΙΜΙΟ

Η Ελλάδα διέρχεται μια εποχή κρίσιμων αλλαγών που θα καθορίσουν το μέλλον της για τις επόμενες δεκαετίες. Συνεπώς, η τριτοβάθμια εκπαίδευση στην Ελλάδα απαιτεί την υιοθέτηση ενός νέου μοντέλου βασισμένου στις κοινωνικές αξίες και τις αρχές που χαρακτηρίζουν την κουλτούρα της χώρας, η οποία περιλαμβάνει το ελληνικό πνεύμα δημοκρατίας και κοινωνικής δικαιοσύνης.

Η τριτοβάθμια εκπαίδευση στην Ελλάδα περιστρέφεται γύρω από το δημόσιο πανεπιστήμιο, γεγονός που προσέδωσε συγκεκριμένο προσανατολισμό στην ανάπτυξη της χώρας από την ίδρυση του Ελληνικού κράτους, καθώς και γύρω από το δημόσιο τεχνολογικό ίδρυμα, το οποίο είχε σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας μετά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Παρά τον σημαντικό ρόλο του ελληνικού πανεπιστημίου στα πρώτα χρόνια της μετα-βιομηχανικής επανάστασης, η τριτοβάθμια εκπαίδευση στην Ελλάδα τις δεκαετίες του ΄80 και ΄90 πήρε μια κατεύθυνση που δεν εναρμονίσθηκε σωστά με τις κοινωνικές και οικονομικές αλλαγές στην Ευρώπη και αλλού στον κόσμο. Καθώς η Ελλάδα εντάχθηκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αυτές οι αποκλίσεις έγιναν πιο έντονες και έχουν δημιουργήσει σοβαρούς φραγμούς στην ανάπτυξη της οικονομίας και την σταθεροποίηση των κοινωνικών και πολιτικών δομών της χώρας.

Σήμερα, η οργάνωση και διοίκηση του ελληνικού πανεπιστήμιου φαίνεται να μην συμβαδίζει με τις ανάγκες της ελληνικής κοινωνίας και τις αρχές και αξίες πάνω στις οποίες στηρίχθηκε η δημιουργία του Ελληνικού πανεπιστημιακού συστήματος. Επιπλέον, αυτοί οι διοικητικοί και οικονομικοί φραγμοί έχουν δημιουργήσει μία κουλτούρα συντηρητισμού που δεν επιτρέπει στα πανεπιστήμια και το επιστημονικό προσωπικό τους να επιτύχουν την ποιότητα εκπαίδευσης και τον προσήκοντα αντίκτυπο στην κοινωνία που εκ της αποστολής τους έχουν την υποχρέωση να παρέχουν. Για να μπορέσει η ελληνική τριτοβάθμια εκπαίδευση να ενδυναμωθεί και να βοηθηθεί στην επίτευξη της αποστολής της για βελτίωση της ποιότητας ζωής όλων, θα πρέπει να αρθούν οι φραγμοί και να αναμορφωθεί το ελληνικό πανεπιστήμιο.

Το διακύβευμα είναι μεγάλο, όχι μόνο για την κυβέρνηση και την ακαδημαϊκή κοινότητα, αλλά και για ολόκληρη την χώρα – σε πολιτιστικό, κοινωνικό και οικονομικό επίπεδο. Γι’ αυτό, όλοι πρέπει να ανταποκριθούν σ’ αυτήν την πρόκληση. Η δέσμη προτάσεων του Υπουργείου Παιδείας μπορεί να διαμορφώσει μια νέα ταυτότητα για την ελληνική τριτοβάθμια εκπαίδευση, και η παρούσα έκθεση θα προβεί σε σχολιασμό των προτάσεων αυτών και σε διατύπωση ανεξάρτητων παρατηρήσεων και συστάσεων γενικής φύσεως.

H διεθνής συμβουλευτική επιτροπή απαρτίζεται από εννέα μέλη, τα οποία αναφέρονται στο Παράρτημα Α. Λόγω δυσκολιών στον προγραμματισμό εξ αιτίας της ασυμβατότητας των προγραμμάτων των μελών της επιτροπής, μόνο πέντα μέλη της, η Πρόεδρος Katehi, ο Πρόεδρος Sexton, ο Πρόεδρος Νaylor, ο καθηγητής Hernes και ο Πρόεδρος Ritzen, μπόρεσαν να μεταβούν επί τόπου στην Ελλάδα στις 17 Δεκεμβρίου 2010. Η παρούσα έκθεση συνετάχθη από τα πέντε αυτή μέλη της επιτροπής, με βάση τις σημειώσεις τους από συζητήσεις που είχαν κατ’ ιδίαν αλλά και με εκπροσώπους, υλικό το οποίο παρασχέθηκε εκ των προτέρων και επιπλέον εγγράφων στα οποία είχαν πρόσβαση πρίν από την συνάντηση. Και τα εννέα μέλη της επιτροπής είχαν πρόσβαση στην παρούσα έκθεση και δυνατότητα να προσθέσουν τα δικά τους γραπτά σχόλια.

Β. ΕΚΘΕΣΗ

Ι. Εισαγωγή

Το Σεπτέμβριο του 2010, η ελληνική κυβέρνηση ανακοίνωσε την συγκρότηση μιας Διεθνούς Συμβουλευτικής Επιτροπής για να αξιολογήσει την οργάνωση των ελληνικών πανεπιστημίων. Αποστολή της Επιτροπής είναι να παράσχει γενικές συστάσεις και συμβουλές για την αναμόρφωση του Ελληνικού πανεπιστημιακού συστήματος έτσι ώστε αυτό να επιτύχει στην αποστολή του να εκπαιδεύει και να συμβάλλει στην βελτίωση της ποιότητας ζωής, και να εναρμονίσει αυτή την αποστολή με εκείνη των ευρωπαϊκών πανεπιστημίων.

Η επιτροπή αποτελείται από εννέα μέλη από όλο τον κόσμο που συμφώνησαν να προσφέρουν την εμπειρία τους και τις συμβουλές τους. Τα μέλη της επιτροπής είναι διεθνείς επιστήμονες με εκτεταμένη εμπειρία ως πρόεδροι μεγάλων πανεπιστημίων από την Ε.Ε., τις Η.Π.Α., την Αυστραλία και την Ασία. Αυτή η εμπειρία τους δίνει την δυνατότητα να κατανοήσουν τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει το ελληνικό πανεπιστήμιο και η ελληνική κοινωνία και να αξιολογήσουν τις ευκαιρίες για αναμόρφωση και αναζωογόνηση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην Ελλάδα. Ο κατάλογος των μελών της επιτροπής και σύντομα βιογραφικά τους επισυνάπτονται στο Παράρτημα Α.

Μια υποομάδα της επιτροπής αποτελούμενη από την Πρύτανη κα Κατέχη, τον Πρόεδρο κ. Sexton, τον Πρόεδρο κ. Naylor, τον Πρόεδρο κ. Hernes και τον Πρόεδρο κ. Ritzen, επισκέφθηκε την Ελλάδα στις 17 Δεκεμβρίου 2010, και συμμετείχε σε συζητήσεις με την Υπουργό κα. Διαμαντοπούλου, τον Υφυπουργό κ. Πανάρετο, τους Πρυτάνεις και Αντιπρυτάνεις διαφόρων Ελληνικών Πανεπιστημίων καθώς και με αντιπροσώπους πολιτικών κομμάτων.

Τα μέλη της επιτροπής που συμμετείχαν στην επίσκεψη αυτή συνέταξαν την παρούσα έκθεση που απηχεί τις εντυπώσεις και παρατηρήσεις τους και προσφέρει συστάσεις τις οποίες η ελληνική κυβέρνηση μπορεί να λάβει υπ’ όψη της στην προσπάθειά της να επαναπροσδιορίσει και να αναμορφώσει την τριτοβάθμια εκπαίδευση στην Ελλάδα.

Η επιτροπή επιθυμεί να εκφράσει το θαυμασμό της για την βούληση της ελληνικής κυβέρνησης να αναλάβει μια ενδελεχή μελέτη της κατάστασης του πανεπιστημιακού συστήματος της χώρας. Ο στόχος για αναμόρφωση συνεπάγεται αλλαγές που θα πρέπει να εφαρμοσθούν αν πρόκειται να ενισχυθούν τα ελληνικά πανεπιστήμια για να βελτιώσουν την ποιότητα εκπαίδευσης και να γίνουν κινητήρες καινοτομίας και οικονομικής ανάπτυξης.

Η ιστορία έχει αποδείξει ότι μεγάλες οικονομικές κρίσεις επηρεάζουν τις κοινωνικές αξίες και μπορούν να οδηγήσουν σε μεγάλες κοινωνικές αλλαγές. Τα δύο τελευταία χρόνια, η Ελλάδα βρίσκεται στο κέντρο μιας άνευ προηγουμένου οικονομικής πρόκλησης που απειλεί τις κοινωνικές αξίες, τα δόγματα και τις δομές πάνω στις οποίες οικοδομήθηκε το Ελληνικό κράτος.

Για να οδηγηθεί η Ελλάδα έξω από την κρίση προς ένα μέλλον οικονομικής ευμάρειας, πρέπει το πανεπιστημιακό σύστημά της να αντιμετωπίζεται ως εθνικό κεφάλαιο. Πρέπει να διατηρείται, να ενισχύεται και να προστατεύεται. Ως στοιχεία του εθνικού της πλούτου, η Ελληνική Πολιτεία εμπιστεύεται τα πανεπιστήμιά της στην διοικητική ηγεσία τους και το ερευνητικό διδακτικό προσωπικό ως θεματοφύλακες και διαχειριστές αυτού του εθνικού πλούτου. Ο πρωταρχικός τους ρόλος είναι να προσφέρουν εκπαίδευση όπως ορίζει το Ελληνικό Σύνταγμα, να διασφαλίζουν ίσες ευκαιρίες πρόσβασης και μάθησης και να προετοιμάζουν τους φοιτητές για την αγορά εργασίας και την συμμετοχή τους στην κοινωνία των πολιτών.

Υπάρχει ένας μεγάλος όγκος βιβλιογραφίας από εκπαιδευτικούς και οικονομολόγους από όλο τον κόσμο οι οποίοι έχουν μιλήσει για την σημασία του πανεπιστημίου όσον αφορά την υποστήριξη των δημοκρατικών κοινωνικών δομών και την συμβολή τους σε ισχυρές οικονομίες. Στις παραγράφους που ακολουθούν, παραθέτουμε μερικά στοιχεία στα οποία στηρίζονται οι παρατηρήσεις και συστάσεις αυτής της έκθεσης.

α) Έχει υποστηριχθεί ευρέως ότι η αποστολή του δημόσιου πανεπιστήμιου να παρέχει πρόσβαση στην αριστεία δεν μπορεί να υλοποιηθεί χωρίς :

• επαρκείς πόρους

• αυτονομία και λογοδοσία

• υπεύθυνη και πεφωτισμένη πανεπιστημιακή ηγεσία

β) Τα πανεπιστήμια μπορούν να γίνουν κινητήρια δύναμη της οικονομίας αν παράγουν ικανό αριθμό καλά καταρτισμένων αποφοίτων. Χωρίς αυτούς, οι χώρες ή τα κράτη δεν μπορούν να αναπτύξουν ένα τοπικό καινοτόμο οικοσύστημα και να υποστηρίξουν μια ακμάζουσα οικονομία.

γ) Τα Πανεπιστήμια πρέπει να διδάσκουν προοδευτική σκέψη και να ενθαρρύνουν την επιχειρηματικότητα. Τόσο θεωρητικά όσο και εμπειρικά δεδομένα αποδεικνύουν ότι απόφοιτοι με ευρεία μόρφωση και μαθησιακές δεξιότητες που πηγάζουν από την περιέργεια είναι πιο πιθανό να καινοτομήσουν και να αρχίσουν την δική τους επιχείρηση.

δ) Το ιδεώδες της πλήρους δημόσιας χρηματοδότησης της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και ένα σύστημα εισαγωγής χωρίς περιορισμούς εφαρμόστηκε ευρέως στην Ευρώπη μετά τον Β΄Παγκόσμιο Πόλεμο. Καθώς όμως ο αριθμός των εισακτέων αυξανόταν, χρειαζόταν όλο και μεγαλύτερη συμμετοχή από το κράτος την στιγμή που οι κρατικές οικονομικές υποχρεώσεις αυξάνονταν και οι πολίτες γίνονταν όλο και λιγότερο πρόθυμοι ή είχαν όλο και μικρότερο ενδιαφέρον να πληρώνουν μεγαλύτερους φόρους. Η σύγκρουση μεταξύ αυτών των δύο τάσεων έχει περιορίσει την χρηματοδότηση των πανεπιστημίων και έχει επηρεάσει αρνητικά την ποιότητα.

Η παρούσα έκθεση περιλαμβάνει ένα σύνολο παρατηρήσεων και συστάσεων γενικής φύσεως που μπορούν να φανούν χρήσιμες στην προσπάθεια της ελληνικής κυβέρνησης να αναμορφώσει το σύστημα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και να βελτιώσει τις εσωτερικές δομές των ελληνικών πανεπιστημίων. Η έκθεση δεν αποσκοπεί στο να δώσει συγκεκριμένες λύσεις αλλά να προσφέρει μια σειρά από δυνατότητες. Αυτές οι συστάσεις αποσκοπούν στο να ενισχύσουν τα Ελληνικά Πανεπιστήμια και να στηρίξουν την προσπάθειά τους να παρέχουν μόρφωση στους ‘Έλληνες πολίτες, να προστατεύουν την δημοκρατία και να προωθούν την ανοδική κοινωνική κινητικότητα.

ΙΙ. Παρατηρήσεις

Α. Η Πρόκληση

Η μείζων πρόκληση για εκπαιδευτική πολιτική στην Ελλάδα είναι ότι η χώρα δεν αξιοποιεί επαρκώς τις ικανότητες των πολιτών της. Τα αποτελέσματα που επιτυγχάνονται δεν βρίσκονται σε αντιστοιχία με τις δεξιότητες που υπάρχουν και μπορούν να αναπτυχθούν. Αυτό δεν αφορά μόνο την προαγωγή των επιτευγμάτων όσων συνεχίζουν στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, αλλά την καλύτερη αξιοποίηση των δυνατοτήτων του κάθε πολίτη.

Χωρίς αλλαγές, η εκπαίδευση του Ελληνικού πληθυσμού θα παρουσιάζει ανεπάρκειες και η έρευνα θα είναι μη επαρκώς στελεχωμένη για τις ανάγκες μιας κοινωνίας που βασίζεται στην γνώση. Η κοινωνικοπολιτική συνείδηση και νοοτροπία θα επηρεασθούν αρνητικά. Τα ελληνικά πανεπιστήμια δεν θα μπορούν να ακολουθήσουν τα διεθνή πρότυπα. Πρόκειται για ένα πρόβλημα που διαπερνά ολόκληρο το σύστημα, από τις βασικές βαθμίδες εκπαίδευσης μέχρι τον χρόνο που αφιερώνεται στην βασική έρευνα.

Υπάρχει όμως σοβαρή βάση για αισιοδοξία: το Ελληνικό σύστημα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης μπορεί κάλλιστα να βελτιωθεί. Με προσπάθειες που διαπνέονται από ενθουσιασμό και με αλλαγές, μπορεί να επιτευχθεί συνολική βελτίωση τόσο της ποιότητας όσο και της αποδοτικότητας. Αυτό που είναι επιθυμητό είναι και εφικτό. Η βελτίωση στην ποιότητα μπορεί να συμβαδίζει με τον στόχο για ίσες ευκαιρίες, ανεξαρτήτως φύλου, κοινωνικής, γεωγραφικής και εθνοτικής ή κοινωνικής προέλευσης.

Το ελληνικό σύστημα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης είναι αγκυλωμένο στο παρελθόν –με δομές και διαδικασίες που εμποδίζουν την ανάπτυξη δεξιοτήτων και ταλέντων. Κανείς σήμερα, αν ξεκινούσε από το μηδέν, δεν θα οργάνωνε την τριτοβάθμια εκπαίδευση στην Ελλάδα έτσι όπως λειτουργεί αυτή την στιγμή. Γι’ αυτό είναι επειγόντως αναγκαίες ριζικές μεταρρυθμίσεις. Υπάρχει μια γενική αίσθηση στην Ελλάδα για το τι πρέπει να γίνει. Όμως το σύστημα παρέχει βραχυπρόθεσμα οφέλη σε όσους επιδιώκουν την διατήρηση του status quo, και επομένως πολλοί βρίσκουν κίνητρα για να αντιταχθούν στην μεταρρύθμιση. Αντ’ αυτού, πρέπει δοθεί στα πανεπιστήμια η ελευθερία να προχωρήσουν σε αλλαγές και το διδακτικό και ερευνητικό προσωπικό, οι φοιτητές και το προσωπικό θα πρέπει να ενισχυθούν προς αυτή την κατεύθυνση.

Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ελληνική τριτοβάθμια εκπαίδευση δεν μπορούν να αντιμετωπισθούν αποσπασματικά. Είναι αναγκαίος ένας θεμελιώδης αναπροσανατολισμός μέσα σε μια ορθά δομημένη προοπτική για το μέλλον των πανεπιστημίων, με βάση διεθνείς αρχές και πρακτικές για τους στόχους της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και της έρευνας. Τα ελληνικά πανεπιστήμια πρέπει να αλλάξουν μέσα σε ένα διεθνές περιβάλλον που και το ίδιο συνεχώς μεταβάλλεται ταχύτατα και ανεπιστρεπτί. Μεταξύ των μεταβολών που συντελούνται περιλαμβάνονται η ανάπτυξη οικονομιών γνώσης, η επανάσταση της πληροφορίας, η διεθνοποίηση των οικονομιών, η μετανάστευση και η εκροή επιστημονικού δυναμικού. Αν δεν υλοποιηθούν μεταρρυθμίσεις τώρα ώστε να αντιμετωπιστούν αυτές οι αλλαγές, η Ελλάδα θα βρίσκεται σε μια αυξανόμενα μειονεκτική θέση.

Καμία χώρα του δυτικού κόσμου δεν έχει τόσο λαμπρό ακαδημαϊκό παρελθόν όπως η Ελλάδα -μάλιστα ιδιαίτερα η κληρονομιά της αρχαίας Ελλάδας έχει αποτελέσει το θεμέλιο για την ανώτατη εκπαίδευση και έρευνα σε όλο τον κόσμο. Η Ελλάδα χρειάζεται να κλείσει την απόσταση από το παρελθόν της, επειγόντως και αποφασιστικά.

Μια χώρα τόσο μικρή όπως η Ελλάδα δεν μπορεί να συνεχίσει να χάνει το ταλέντο των πολιτών της να αφήνει να πηγαίνουν χαμένες οι ικανότητες (τα ταλέντα) των πολιτών της. Πρέπει να αναληφθεί ένα συνολικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων και να υλοποιηθεί χωρίς καθυστέρηση.

Β. Τα Ευρήματα

Εκτός από τις διάφορες συναντήσεις στην Ελλάδα στις 17 Δεκεμβρίου 2010, τα μέλη της επιτροπής είχαν πρόσβαση σε εκθέσεις, έγγραφα και εδάφια του Ελληνικού Συντάγματος που αφορούν την τριτοβάθμια εκπαίδευση. Οι εκθέσεις, οι συζητήσεις και οι διαβουλεύσεις των μελών της επιτροπής κατέληξαν στα ακόλουθα συμπεράσματα:

• Αυτή είναι μια κρίσιμη στιγμή στην ελληνική ιστορία, που χαρακτηρίζεται από μια οικονομική κρίση με σοβαρές επιπτώσεις για τις υπάρχουσες κοινωνικές και πολιτικές δομές της χώρας. Η αντιμετώπιση της πρόκλησης αυτής, όπως προσδιορίσθηκε παραπάνω, απαιτεί θεμελιώδη και ουσιαστική μεταρρύθμιση όχι μόνο των ελληνικών χρηματοπιστωτικών δομών, αλλά και των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων.

• Το ελληνικό σύστημα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης υποφέρει από κρίση αξιών, καθώς και από παρωχημένες πολιτικές και οργανωτικές δομές. Το τραγικό είναι ότι οι ηγέτες, οι επιστήμονες, οι φοιτητές και τα πολιτικά κόμματα που στοχεύουν στην προώθηση του κοινού καλού έχουν παγιδευθεί σε ένα σύστημα που υπονομεύει τους στόχους που επιδιώκουν, διαφθείρει τα ιδανικά που αναζητούν και εγκαταλείπει τους πολίτες που υπηρετούν.

• Το μέγεθος της πρόκλησης και το επείγον της αναγκαιότητας να αντιμετωπισθεί, απαιτεί όχι μόνο μεταρρύθμιση, αλλά και μια αλλαγή στην κοινωνικο-πολιτική κουλτούρα. Και αυτό μπορεί να προέλθει μόνο από ριζικές αλλαγές, ιδίως στα ιδρύματα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, τα οποία πρέπει να δώσουν το παράδειγμα και να αναδείξουν τα πρότυπα για την υπόλοιπη κοινωνία.

• Οι συζητήσεις της επιτροπής έδειξαν ότι υπάρχει μια σαφής πλειοψηφία των ενδιαφερομένων μερών υπέρ της αναμόρφωσης της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, μολονότι δεν υπάρχει συμφωνία σχετικά με το ποια πρέπει να είναι αυτή η μεταρρύθμιση, το ποιος και πώς πρέπει να την ξεκινήσει, καθώς και ότι υπάρχει και μια δυναμική μειοψηφία που αντιτίθεται στην αλλαγή.

• Μια σειρά πολιτικών αποφάσεων οδήγησαν σε πολιτικές διοίκησης εντός του πανεπιστημίου που δημιούργησαν μια ανισορροπία δύναμης και ελέγχου πάνω σε ακαδημαϊκά θέματα και αποφάσεις. Για παράδειγμα, οι φοιτητές έχουν το 40% των ψήφων στην επιλογή των διοικήσεων των πανεπιστημίων. Αυτή η ανισορροπία στην διοίκηση έχει οδηγήσει στη λήψη αποφάσεων με πολιτικά κίνητρα, οι οποίες δεν έχουν ωφελήσει την ακαδημαϊκή διαδικασία.

• Ανάμεσα σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ και σε μερικές άλλες χώρες (Αυστραλία, Ισραήλ, Ιαπωνία, Κορέα, Μεξικό), η Ελλάδα παρουσιάζει τις υψηλότερες δαπάνες ανά φοιτητή και την μεγαλύτερη αύξηση στις δαπάνες αυτές μεταξύ 1995 και 2005. Ωστόσο, τα ελληνικά πανεπιστήμια και το διδακτικό προσωπικό τους αισθάνονται οικονομική στενότητα . Δεν έχουν οικονομική αυτονομία ή λογοδοσία, και βρίσκονται στο έλεος μιας γραφειοκρατίας που παρεμποδίζει κάθε προσπάθεια για την παροχή αποτελεσματικότητας και διαφάνειας.

• Τα ελληνικά πανεπιστήμια στερούνται θεμελιωδών τεχνολογιών πληροφορίας και άλλων εργαλείων αξιολόγησης για την μέτρηση παραμέτρων εισροών – εκροών και την αντικειμενική αξιολόγηση επιδόσεων (ποσοστά ολοκλήρωσης σπουδών, προσφορές θέσεων / αποδοχές, δημοσιευμένο έργο, και διδακτική αποτελεσματικότητα των καθηγητών).Για παράδειγμα, τα πανεπιστήμια δεν έχουν συστήσει μηχανισμούς για την παρακολούθηση ζωτικών στατιστικών: πόσοι φοιτητές παρακολουθούν μαθήματα, πόσοι φοιτητές μετεγγράφονται πόσοι αποφοιτούν σε 5, 6 ή 8 χρόνια, ποιο είναι το κόστος της εκπαίδευσης των σπουδαστών, κλπ.

• Χρησιμοποιώντας ανεπαρκείς μεθόδους, τα ελληνικά πανεπιστήμια δηλώνουν το χαμηλότερο ποσοστό αποφοίτησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Μόνο περίπου το ένα τρίτο των εγγεγραμμένων φοιτητών αποφοιτά εντός του απαιτούμενου χρόνου. Για παράδειγμα, από τους 600.000 φοιτητές που πιστεύεται ότι είναι εγγεγραμμένοι στα Ελληνικά Εκπαιδευτικά Ιδρύματα Τριτοβάθμιας Εκπάιδευσης, μόνο 180.000 περίπου έχουν εγγραφεί για να παραλάβουν τα δωρεάν εγχειρίδια που παρέχονται από το κράτος.

• Ανάμεσα σε όλες τις χώρες μέλη της ΕΕ, η Ελλάδα έχει τον μεγαλύτερο αριθμό φοιτητών που αφήνουν την Ελλάδα για να εγγραφούν σε πανεπιστήμια της Ευρώπης και των άλλων χωρών. Κάθε χρόνο, 60.000 Έλληνες φοιτητές φοιτούν σε Ευρωπαϊκά πανεπιστήμια.

• Τα ποσοστά ανεργίας των πτυχιούχων, καθώς και οι περίοδοι ανεργίας μετά την αποφοίτηση, είναι απαράδεκτα υψηλά. Οι προοπτικές τους για εύρεση εργασίας υποσκάπτονται από την οικονομική κατάσταση και την μειωμένη ικανότητά τους να ανταγωνιστούν πτυχιούχους άλλων ευρωπαϊκών πανεπιστημίων.

• Οι πανεπιστημιακοί χώροι δεν είναι ασφαλείς. Ενώ το Σύνταγμα επιτρέπει στην πανεπιστημιακή ηγεσία να προστατεύει τους πανεπιστημιακούς χώρους από στοιχεία που επιδιώκουν την πολιτική αστάθεια, οι Πρυτάνεις έχουν δείξει απροθυμία να ασκήσουν τα δικαιώματα και να εκπληρώσουν τις ευθύνες τους και να πάρουν τις αποφάσεις που χρειάζονται προκειμένου να εξασφαλισθεί η ασφάλεια του διδακτικού και ευρύτερου προσωπικού και των σπουδαστών. Ως αποτέλεσμα, η διοίκηση του πανεπιστημίου και το διδακτικό προσωπικό δεν έχουν αποδειχθεί καλοί επιμελητές των εγκαταστάσεων που τους εμπιστεύθηκε η κοινωνία.

• Η πολιτικοποίηση των πανεπιστημίων – και ειδικότερα η πολιτικοποίηση των φοιτητών – αντιπροσωπεύει μια πέραν της λογικής συμμετοχή στην πολιτική διαδικασία. Το γεγονός αυτό συμβάλλει στην ταχεία υποβάθμιση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.

• Υπάρχουν πολλοί θύλακες αξιόλογης ερευνητικής δραστηριότητας, αλλά συνολικά η ερευνητική προσπάθεια υστερεί σε σύγκριση με τα άλλα μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

ΙΙΙ. Γενικές Συστάσεις

Κατά τα τελευταία 30 χρόνια, το ελληνικό πανεπιστημιακό σύστημα έχει υποστεί οργανωτικές και πολιτισμικές αλλαγές που εμποδίζουν τα πανεπιστήμιά του να επιτύχουν τους στόχους τους και να επιτελέσουν την αποστολή τους.

Η Ελλάδα προσπαθεί να αντιστρέψει αυτή την πορεία και στο πλαίσιο αυτής της διαδικασίας θα πρέπει επίσης να μεταρρυθμίσει τα οικονομικά και εκπαιδευτικά ιδρύματα που στηρίζουν την κοινωνία και έχουν αντίκτυπο στην οικονομική ανάπτυξη. Η εκπαίδευση γενικότερα, και η τριτοβάθμια εκπαίδευση ειδικότερα, χρειάζονται απεγνωσμένα μεταρρύθμιση, αν η Ελλάδα πρόκειται να συντηρήσει τις χρηματοπιστωτικές και οικονομικές πρωτοβουλίες τις οποίες έχει αναλάβει και να επιτύχει την αντιστροφή των όρων μιας πτωτικής οικονομίας.

Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, η επιτροπή προτείνει τα εξής:

Α. Αποσαφήνιση της Αποστολής των διαφόρων ιδρυμάτων της ελληνικής τριτοβάθμιας εκπαίδευσης: Το Πανεπιστημιακό Σύστημα

• Τα Ελληνικά πανεπιστήμια έχουν ασαφείς αποστολές, ανεπαρκείς στόχους και αβέβαιο μέλλον. Υπάρχει ασαφής διαχωρισμός μεταξύ των τετραετών τεχνολογικών εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και των ερευνητικών πανεπιστημίων. Είναι σημαντικό το Υπουργείο Παιδείας να ξεκινήσει μια διαδικασία που θα βοηθήσει να επανεξεταστεί και να διευκρινιστεί η αποστολή όλων των Ελληνικών πανεπιστημίων. Το Υπουργείο θα πρέπει να επανακαθορίσει στρατηγικούς στόχους και να προσδιορίσει ένα σύστημα Ιδρυμάτων Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης με προγραμματικές συμφωνίες μεταξύ των ιδρυμάτων αυτών που προωθούν την συνεργασία και τον συντονισμό αντί να ενθαρρύνουν τον ανταγωνισμό και τις τριβές.

• Το ελληνικό Σύστημα Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης στερείται μίας πολύ σημαντικής συνιστώσας της μεταδευτεροβάθμιας εκπαίδευσης: τα διετή περιφερειακά κολέγια.

Αυτά τα Ιδρύματα επαγγελματικού προσανατολισμού διαδραματίζουν καίριο ρόλο στην εκπαίδευση της κοινωνίας και στην οικονομική ανάπτυξη. Η χρησιμότητα και η σημασία αυτών των κολεγίων βρίσκεται στην ικανότητά τους να:

• Παρέχουν ένα στέρεο υπόβαθρο στους σπουδαστές που επιθυμούν να αποκτήσουν τεχνική εξειδίκευση και να εργαστούν σε επαγγέλματα που δεν απαιτούν εκπαίδευση ανωτάτου επιπέδου.

• Παρέχουν εκπαίδευση σε σπουδαστές που, προς το παρόν, μέσω των εθνικών εξετάσεων αξιολόγησης (Πανελλαδικών Εξετάσεων), δεν έχουν πρόσβαση σε ένα ελληνικό δημόσιο ίδρυμα μεταδευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.

• Επιτρέπουν στους μαθητές να λαμβάνουν μια στέρεη εκπαίδευση χωρίς να χρειάζεται να εγκαταλείψουν τις οικογενειακές εστίες τους και να μετακινηθούν σε άλλες κοινότητες, χιλιόμετρα μακριά από την πόλη τους και τις οικογένειές τους.

• Επιτρέπουν στους καλύτερους σπουδαστές να μεταπηδούν στα ανώτερα εκπαιδευτικά ιδρύματα τετραετούς φοίτησης, με σαφώς καθορισμένες προϋποθέσεις και διαδικασίες.

• Γίνονται κινητήρια δύναμη οικονομικής ανάπτυξης για τις γύρω πόλεις και κοινότητες

Β. Ενδυνάμωση της Αυτονομίας των Ελληνικών Πανεπιστημίων: Tο Συμβούλιο Διοίκησης

• Τα πανεπιστήμια πρέπει να δημιουργήσουν δεσμούς με την διεθνή ακαδημαϊκή κοινότητα για να διασφαλίσουν μια εύρωστη ανταλλαγή ιδεών, να διαμορφώσουν και να διατηρήσουν πρότυπα και να να συνδεθούν με τους Έλληνες επιστήμονες του εξωτερικού.

• Τα πανεπιστήμια πρέπει να είναι αυτόνομα όσον αφορά την διαχείριση των πόρων τους, την ευχέρεια επιλογής της ηγεσίας και της διοίκησής τους και την λήψη ακαδημαϊκών αποφάσεων που προωθούν τους στρατηγικούς τους στόχους. Κάθε ίδρυμα πρέπει να είναι σε θέση να διαχειρισθεί και να υποστηρίξει τις επιλογές του και να εντοπίζει πρόσθετους πόρους οι οποίοι θα βοηθήσουν το ίδρυμα στην επίτευξη των στόχων του.

• Τα πανεπιστήμια πρέπει να διοικούνται και να ελέγχονται από ένα διορισμένο και ανεξάρτητο σώμα το οποίο θα είναι υπεύθυνο για την ευημερία του πανεπιστημίου (ή των πανεπιστημίων) που εποπτεύουν. Υπάρχουν πολλά παραδείγματα σε όλον τον κόσμο, αλλά οι δύο συνηθέστερες προσεγγίσεις είναι οι εξής: (α) ένα ανεξάρτητο συμβούλιο για κάθε ίδρυμα ή (β) ένα ανεξάρτητο συμβούλιο για μία ομάδα ιδρυμάτων που έχουν κοινά χαρακτηριστικά.

• Σε μία προσπάθεια ενίσχυσης της ανεξαρτησίας των πανεπιστημίων, οι πρυτάνεις, αντιπρυτάνεις, πρόεδροι τμημάτων και άλλοι διοικητικοί υπεύθυνοι ακαδημαϊκών μονάδων πρέπει να επιλέγονται από ειδικές επιτροπές αναζήτησης με εκπροσώπηση από αποφοίτους, καθηγητές, φοιτητές, μέλη μη ακαδημαϊκού προσωπικού και εξωτερικά διοριζόμενα μέλη, τα οποία χαίρουν μεγάλου σεβασμού για την επαγγελματική ή κοινωνική συνεισφορά τους και την ακεραιότητά τους. Οι επιτροπές αυτές πρέπει να συνδέονται με το το συμβούλιο διοίκησης του πανεπιστημίου. Οι ηγεσίες των πανεπιστημίων πρέπει να διορίζονται με μία συγκεκριμένη διαδικασία και να αξιολογούνται σε τακτά χρονικά διαστήματα. Η ανανέωση της θητείας τους πρέπει να βασίζεται σε εμπεριστατωμένη ανεξάρτητη εσωτερική και εξωτερική αξιολόγηση.

Γ. Ενδυνάμωση της Ακαδημαϊκής Διοίκησης: η Ακαδημαϊκή Σύγκλητος

• Για να επιτευχθεί τόσο μία ουσιαστική και επιτυχημένη αυτοδιοίκηση όσο και μια συνεχής βελτίωση της ακαδημαϊκής ποιότητας, κάθε ίδρυμα θα πρέπει να διαθέτει ισχυρή ακαδημαϊκή διοίκηση. Προς αυτή την κατεύθυνση, προτείνεται ένα νέο σύστημα το οποίο θα περιλαμβάνει μια Σύγκλητο για κάθε ίδρυμα. Εάν περισσότερα του ενός πανεπιστήμια ομαδοποιούνται σε ένα ενιαίο συστήμα με βάση την αποστολή ή κάποιο άλλο χαρακτηριστικό, είναι σκόπιμο να εξετασθεί επίσης μία κοινή Σύγκλητος του ενιαίου συστήματος συγκροτούμενη από όλους τους προέδρους και αντιπροέδρους των Συγκλήτων των πανεπιστημίων που συμμετέχουν στο ενιαίο σύστημα, καθώς και άλλων μελών του διδακτικού ερευνητικού προσωπικού που εκλέγονται συγκεκριμένα για συμμετοχή σε αυτή την Σύγκλητο .

• Οι επιλογές εκπαιδευτικού προσωπικού μαζί με τις κρίσεις και τις προαγωγές μελών του διδακτικού ερευνητικού προσωπικού θα πρέπει να αποτελούν αρμοδιότητα της Συγκλήτου του Πανεπιστημίου με τις αποφάσεις (είτε αφορούν διορισμούς, είτε προαγωγές) να εξετάζονται και να λαμβάνουν τελική έγκριση από τον Πρόεδρο (Πρύτανη). Στην περίπτωση των επιλογών μελών του διδακτικού ερευνητικού προσωπικού, η πρόταση θα πρέπει να γίνεται από τον Πρόεδρο του Τμήματος προς τον Κοσμήτορα και εν συνεχεία από τον Κοσμήτορα προς τον Αντιπρόεδρο Ακαδημαϊκών Υποθέσεων (Αντιπρύτανη) ή τον Πρόεδρο (Πρύτανη). Παρόμοια διαδικασία πρέπει να ακολουθείται και για τις προαγωγές μελών του διδακτικού ερευνητικού προσωπικού.

• Οι Πρόεδροι Τμημάτων θα πρέπει να επιλέγονται από τις αρμόδιες διερευνητικές επιτροπές και θα πρέπει να διορίζονται από τους Κοσμήτορες με την έγκριση του Αντιπροέδρου Ακαδημαϊκών Υποθέσεων (Αντιπρύτανη) ή του Προέδρου (Πρύτανη). Οι Κοσμήτορες θα πρέπει να επιλέγονται από αρμόδιες διερευνητικές επιτροπές και θα πρέπει να διορίζονται από τον Πρόεδρο (Πρύτανη) με την έγκριση του Συμβουλίου Διοίκησης του Πανεπιστημίου.

Δ. Διασφάλιση της Λογοδοσίας: Αξιολόγηση της Απόδοσης

• Είναι απαραίτητο τα πανεπιστήμια να λογοδοτούν για τις πράξεις τους. Θα πρέπει να έχουν την ευθύνη για την μέτρηση και την δημοσιοποίηση των ακαδημαϊκών τους επιδόσεων.

• Τα Πανεπιστήμια πρέπει να αποκτήσουν τεχνολογικά εργαλεία διαχείρισης πληροφοριών και να αναπτύξουν πολιτικές και διαδικασίες, που θα τους επιτρέψουν να μετρούν σε ετήσια βάση τις παραμέτρους των επιδόσεών τους και να αξιολογούν την αποτελεσματικότητα της λειτουργίας τους.

Μερικά παραδείγματα: Καταγραφή του διδακτικού ερευνητικού προσωπικού σε τροχιά μονιμότητας ως άτομα και ως αντίστοιχα καθηγητών πλήρους απασχόλησης, των προσωρινών λεκτόρων ως άτομα και ως αντίστοιχα καθηγητών πλήρους απασχόλησης, των εγγεγραμμένων φοιτητών ανά έτος, των αποφοιτούντων (4 έτη, 6 έτη και 8 έτη), των δαπανών έρευνας, των δημοσιεύσεων, των παραπομπών κλπ.

• Τα πανεπιστήμια θα πρέπει να αναφέρουν τον φόρτο διδασκαλίας των διδασκόντων τους, με αντιστοιχία πιστωτικών μονάδων και να επικεντρωθούν στο να βελτιώσουν τα ποσοστά αποφοίτησης και διατήρησης φοιτητών. Η βελτίωση των ποσοστών αποφοίτησης θα πρέπει να καταστεί πρωταρχικός στόχος.

Ε. Βελτίωση Προγραμμάτων Προπτυχιακών Σπουδών και Ενίσχυση Μεταπτυχιακών Σπουδών

• Η Σύγκλητος του Πανεπιστημίου θα πρέπει να είναι υπεύθυνη για την αναθεώρηση και την έγκριση του περιεχομένου των προπτυχιακών και μεταπτυχιακών προγραμμάτων σπουδών. Το περιεχόμενο των προγραμμάτων σπουδών θα πρέπει να είναι ευέλικτο, υψηλής ακαδημαϊκής ποιότητας, και θα πρέπει να αντικατοπτρίζει τις ανάγκες των επαγγελματικών τάξεων και τις ανάγκες και τις προσδοκίες της ελληνικής κοινωνίας.

Η Σύγκλητος θα πρέπει επίσης να ασχολείται με την οργάνωση των προγραμμάτων σπουδών και την διαδικασία των εξετάσεων. Οι σπουδές θα πρέπει να ορίζονται στον εσωτερικό κανονισμό κάθε ιδρύματος, μέσα σε ένα ευρύ πλαίσιο που ορίζεται από το κράτος.

Τόσο η ύλη των νέων προγραμμάτων όσο και οι αλλαγές στην ύλη υπαρχόντων προγραμμάτων σπουδών θα πρέπει να απαιτούν την τελική έγκριση από τον Αντιπρόεδρο (Αντιπρύτανη) και τον Πρόεδρο (Πρύτανη). Τα διάφορα προγράμματα σπουδών θα πρέπει να πιστοποιούνται τακτικά από κάποιο κατάλληλο συμβούλιο πιστοποίησης.

• Υποστηρίζουμε την σύσταση Σχολών ή Γραφείων Μεταπτυχιακών Σπουδών σε κάθε ίδρυμα. Αυτές οι Σχολές ή τα Γραφεία θα είναι υπεύθυνα για την ανάπτυξη και την εισήγηση μεταπτυχιακών και διδακτορικών προγραμμάτων στην Σύγκλητο. Αυτές οι σχολές ή γραφεία θα εξασφαλίζουν ότι πληρούνται οι απαιτήσεις των προγραμμάτων για την απονομή μεταπτυχιακών τίτλων.

ΣΤ. Ηθική και Διαφάνεια: Δημιουργία εμπιστοσύνης

• Σε αυτήν την ιδιαίτερα δύσκολη περίοδο, κάθε ευρώ που δαπανάται για την εκπαίδευση των φοιτητών είναι σημαντικό. Μια ειδική δημόσια υπηρεσία ή μια ανεξάρτητη αρχή πρέπει να είναι υπεύθυνη για την διαχείριση και την κατανομή της δημόσιας χρηματοδότησης στα ιδρύματα, για την αξιολόγηση του κόστους των υπηρεσιών, για την επεξεργασία κατάλληλων δεικτών και προδιαγραφών καθώς και την συλλογή όλων των απαραίτητων στοιχείων από τα ιδρύματα.

• Είναι απαραίτητο τα πανεπιστήμια να δημιουργήσουν ένα σύνολο κανόνων που να αφορούν και να διέπουν την συμπεριφορά του επιστημονικού διδακτικού προσωπικού, του διοικητικού προσωπικού και των φοιτητών πάνω σε ένα ευρύ σύνολο ηθικών αρχών. Τα Πανεπιστήμια πρέπει να έχουν σαφείς ρήτρες που ορίζουν και αντιμετωπίζουν τις συγκρούσεις συμφερόντων και συγκρούσεις υποχρεώσεων για την προστασία από τις περιπτώσεις ακουσίων καταχρήσεων, κακοδιαχείρισης, λογοκλοπής και νεποτισμού. Τα Πανεπιστήμια θα πρέπει να έχουν ένα σαφές σύνολο κανόνων και διαδικασιών για την προώθηση και την διασφάλιση της ακαδημαϊκής δεοντολογίας με τρόπο που να εμπνέει εμπιστοσύνη.

• Κάθε Πανεπιστήμιο πρέπει να πραγματοποιεί το δικό του λογιστικό έλεγχο των διαφόρων οικονομικών λειτουργιών και να υποβάλλει τακτικά έκθεση με τα αποτελέσματα του ελέγχου αυτού.

Γ. Παράρτημα Α

Μέλη της Διεθνούς Συμβουλευτικής Επιτροπής

Patrick Aebischer

Καθηγητής Ιατρικής και Πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Πολυτεχνικής Σχολής της Λωζάνης

Ο Patrick Aebischer εκπαιδεύτηκε ως γιατρός (MD, 1980) και νευρολόγος (1983) στο Πανεπιστήμιο της Γενεύης και του Fribourg στην Ελβετία. Από το 1984 έως το 1992, εργάστηκε στο Πανεπιστήμιο Brown στο Providence (Rhode Island, ΗΠΑ) ως Επίκουρος και Αναπληρωτής Καθηγητής στις Επιστήμες της Ιατρικής. Το 1991 έγινε Πρόεδρος του Τομέα Τεχνητών Οργάνων, Βιο-υλικών και Μοριακής Τεχνολογίας του Τμήματος Βιολογίας και Ιατρικής στο Brown. Το φθινόπωρο του 1992 επέστρεψε στην Ελβετία ως Καθηγητής και Διευθυντής του Χειρουργικού και Ερευνητικού Τμήματος και του Κέντρου Γονιδιακής Θεραπείας στο Νοσοκομειακό Πανεπιστημιακό Κέντρο Vaudois στη Λωζάννη. Το 1999, ο Patrick Aebischer εξελέγη Πρόεδρος του Ελβετικού Ομοσπονδιακού Ινστιτούτου Τεχνολογίας (EPFL) στη Λωζάννη από το Ελβετικό Ομοσπονδιακό Συμβούλιο. Ανέλαβε τα καθήκοντά του ως Πρόεδρος το Μάρτιο 2000 και από τον Ιανουάριο του 2004 είναι μέλος του διοικητικού συμβουλίου του Ελβετικού Ομοσπονδιακού Ινστιτούτου Τεχνολογίας (ETH). Η παρούσα ερευνητική του δραστηριότητα εστιάζεται στην ανάπτυξη προσεγγίσεων βασισμένων στην κυτταρική και γονιδιακή μεταβίβαση με στόχο τη θεραπεία νευρο-εκφυλιστικών ασθενειών. Ο Patrick Aebischer είναι μέλος πλήθους επαγγελματικών συλλόγων, τόσο στην Ευρώπη όσο και στην Αμερική. Είναι εταίρος του Αμερικανικού Ινστιτούτου για την Ηλεκτρική και Βιολογική Μηχανική και της Ελβετικής Ιατρικής Ακαδημίας. Είναι επίσης ιδρυτής δύο βιοτεχνολογικών εταιριών: Της CytoTherapeutics (που σήμερα ονομάζεται Stem Cell Inc) και της Modex Therapeutics (που σήμερα ονομάζεται IsoTis).

Gavin Brown

Καθηγητής Μαθηματικών και πρώην Πρόεδρος (Vice-Chancellor) του Πανεπιστημίου του Σύδνεϋ.

Ο Brown κατείχε μια σειρά ακαδημαϊκών και διοικητικών θέσεων στο Πανεπιστήμιο της Νέας Νότιας Ουαλίας, συμπεριλαμβανομένων αυτής του Προέδρου του Τμήματος Θεωρητικών Μαθηματικών, του Προέδρου της Σχολής Μαθηματικών, και του Κοσμήτορα της Σχολής Επιστημών. Το 1992, έγινε Αναπληρωτής Πρόεδρος (με ευθύνη για την Έρευνα) στο Πανεπιστήμιο της Αδελαΐδας. Αργότερα, το 1994, έγινε Πρόεδρος του Πανεπιστημίου. Ανέλαβε την τελευταία του θέση ως Πρόεδρος του Πανεπιστημίου του Σύδνεϋ το 1996. Ο Brown αναμίχθηκε ενεργά στο έργο του Συμβουλίου Έρευνας της Αυστραλίας ως πρόεδρος διαφόρων χρηματοδοτικών επιτροπών το διάστημα 1988-1993 και ως μέλος του Συμβουλίου από το 1992 έως το 1993. Έχει συγγράψει πάνω από εκατό ερευνητικές εργασίες και συμμετέχει στις συντακτικές επιτροπές αρκετών διεθνών –επιστημονικών- περιοδικών. Έχει εργαστεί σε ένα ευρύ φάσμα ερευνητικών πεδίων, συμπεριλαμβανομένης της Θεωρίας Μέτρου και της Αλγεβρικής Γεωμετρίας. Είναι κάτοχος Master (με τιμητική διάκριση και Μετάλλιο Duncan) από το Πανεπιστήμιο St Andrews (1963), Διδακτορικού από το Πανεπιστήμιο Newcastle upon Tyne (1966), τιμής ένεκεν Διδακτορικού στα Νομικά από το Πανεπιστήμιο St Andrews (1977) και τιμής ένεκεν Διδακτορικού στα Νομικά από το Πανεπιστήμιο Dundee (2004). To 2006 o Brown έλαβε τον τίτλο του Αξιωματούχου της Τάξης της Αυστραλίας.

James J. Duderstadt

Καθηγητής Επιστημών και Μηχανικής και Επίτιμος Πρόεδρος στο Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν, και Διευθυντής του Project της Χιλιετίας.

Ο James Duderstadt είναι απόφοιτος του Yale (πτυχίο ηλεκτρολόγου μηχανικού) και του Caltech (μεταπτυχιακό και διδακτορικό στις επιστήμες της μηχανικής και τη φυσική). Οι διδακτικές, ερευνητικές και συγγραφικές δραστηριότητες του Δρος Duderstadt περιλαμβάνουν την πυρηνική φυσική και μηχανική, την εφαρμοσμένη φυσική, την προσομοίωση υπολογιστών, την κοινωνική πολιτική και την εκπαιδευτική πολιτική της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Έχει υπηρετήσει και διατελέσει πρόεδρος σε αρκετές επιτροπές της Εθνικής Ακαδημίας και της ομοσπονδιακής κυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένου του Εθνικού Συμβουλίου Επιστημών, της Επιτροπής των Εθνικών Ακαδημιών για τις Επιστήμες, τη Μηχανική και τη Δημόσια Πολιτική, της Συμβουλευτικής Επιτροπής για την Έρευνα πάνω στην Πυρηνική Ενέργεια του DOE και τέλος της Συμβουλευτικής Επιτροπής του NSF για τις υποδομές στην Κυβερνητική, και του Διοικητικού Συμβουλίου Επιστημών για τη Συλλογή Πληροφοριών. Έχει λάβει πολλά βραβεία συμπεριλαμβανομένου του Βραβείου E. O. Lawrence για την αριστεία στην πυρηνική έρευνα, του Βραβείου Arthur Holly Compton για την εξαιρετική διδασκαλία, του Βραβείου Reginald Wilson για ανάληψη ηγετικών πρωτοβουλιών σε εθνικό επίπεδο με στόχο την επίτευξη ποικιλότητας, και του Εθνικού Μεταλλίου Τεχνολογίας για την υποδειγματική υπηρεσία του στο έθνος.

Αυτή την εποχή, συνδιευθύνει το πρόγραμμα Επιστημών, Τεχνολογίας και Δημόσιας Πολιτικής της Σχολής Ford και είναι διευθυντής του Millennium Project, ενός ερευνητικού κέντρου που διερευνά τον αντίκτυπο προηγμένων τεχνολογιών στην κοινωνία και εδρεύει στο Κέντρο James and Anne Duderstadt στο βόρειο campus του πανεπιστημίου.

Gudmund Hernes

Καθηγητής Κοινωνικών Επιστημών και Πρόεδρος του Διεθνούς Συμβουλίου Κοινωνικών Επιστημών (ISSC)

Ο Gudmund Hernes είναι εταίρος του Νορβηγικού Ινστιτούτου Εργασίας και Κοινωνικών Ερευνών, και μέλος της Νορβηγικής Ακαδημίας Επιστημών και Γραμμάτων. Διετέλεσε Υπουργός υπεύθυνος Μακροπρόθεσμου Σχεδιασμού 1980-1981, Υπουργός Παιδείας και Έρευνας και Εκκλησιαστικών και Πολιτιστικών Θεμάτων (εκκλησιαστικές υποθέσεις) 1990, Υπουργός Παιδείας, Έρευνας και Εκκλησιαστικών Θεμάτων 1991-1995, και Υπουργός Υγείας και Κοινωνικών Θεμάτων (θέματα υγείας) 1995-1996 και 1996-1997. Ο Hernes είναι κάτοχος Διδακτορικού στην Κοινωνιολογία από το Πανεπιστήμιο Johns Hopkins στη Βαλτιμόρη. Έγινε Καθηγητής Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου Bergen (Νορβηγία) το 1969, όπου διετέλεσε επίσης Πρόεδρος του Τμήματος Κοινωνιολογίας και Διευθυντής του Πανεπιστημιακού Κέντρου Προηγμένης Εκπαίδευσης στην Κοινωνική Έρευνα. Διετέλεσε ακαδημαϊκός εταίρος στο Κέντρο Προηγμένων Μελετών στις Επιστήμες Συμπεριφοράς στο Στάνφορντ, (Palo Alto), κατά τη διάρκεια των σεμιναρίων των ετών 1974-5, και δύο φορές Επισκέπτης Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ, το 1986 και το 1990.

Linda Katehi

Καθηγήτρια Ηλεκτρικής Μηχανικής και Μηχανικής Ηλεκτρονικών Υπολογιστών και Πρύτανης του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια, Davis

Η Linda Katehi έγινε η έκτη Πρύτανης του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια – Davis στις 17 Αυγούστου 2009. Με αυτή την ιδιότητα, εποπτεύει όλες τις δραστηριότητες που συνδέονται με την εκπαιδευτική, ερευνητική και κοινωνική αποστολή του πανεπιστημίου. Κατέχει επίσης ακαδημαϊκές θέσεις στην ηλεκτρική μηχανική και τη μηχανική ηλεκτρονικών υπολογιστών και τις σπουδές πάνω στις γυναίκες και το φύλο. Μέλος της Εθνικής Ακαδημίας Μηχανικής, προήδρευσε της Προεδρικής Επιτροπής για το Εθνικό Μετάλλιο Επιστημών και είναι Πρόεδρος της Επιτροπής του Υπουργείου Εμπορίου για το Εθνικό Μετάλλιο Τεχνολογίας και Καινοτομίας. Είναι εταίρος και μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Αμερικανικής Ένωσης για την Προώθηση της Επιστήμης, μέλος του διοικητικού συμβουλίου Ανώτατης Εκπαίδευσης για την Εθνική Ασφάλεια, μέλος του Επαγγελματικού Συμβουλίου Ανώτατης Εκπαίδευσης και μέλος πολλών άλλων εθνικών συμβουλίων και επιτροπών Κατά το παρελθόν η Πρύτανης Katehi υπηρέτησε ως αντιπρόεδρος και αντιπρύτανης για ακαδημαϊκών υποθέσεων στο Πανεπιστήμιο του Illinois στην Urbana-Champaign, ως κάτοχος της Έδρας Μηχανικής John A. Edwardson και Καθηγήτρια στην ηλεκτρική μηχανική και τη μηχανική ηλεκτρονικών υπολογιστών στο πανεπιστήμιο Purdue, και τέλος ως αναπληρώτρια Κοσμήτορας για τις ακαδημαϊκές υποθέσεις και τη μεταπτυχιακή εκπαίδευση στο Κολλέγιο Μηχανικής και Καθηγήτρια Ηλεκτρικής Μηχανικής και Μηχανικής Ηλεκτρονικών Υπολογιστών στο Πανεπιστήμιο του Michigan. Από τα πρώτα χρόνια της ως μέλος του ακαδημαϊκού προσωπικού, η Καθηγήτρια Katehi επικέντρωσε το ενδιαφέρον της στη διεύρυνση των ευκαιριών για έρευνα για τους προπτυχιακούς φοιτητές και στη βελτίωση της εκπαίδευσης και της επαγγελματικής εμπειρίας των μεταπτυχιακών, με έμφαση στις υποεκπροσωπούμενες κοινωνικές ομάδες.

Έχει επιβλέψει περισσότερους από 70 μεταδιδακτορικούς ερευνητές, υποψήφιους διδάκτορες και μεταπτυχιακούς φοιτητές στον τομέα της Ηλεκτρικής Μηχανικής και Μηχανικής Ηλεκτρονικών Υπολογιστών. 21 από τους 42 διδακτορικούς ερευνητές που ολοκλήρωσαν τις σπουδές τους υπό την επίβλεψή της έχουν αποκτήσει ακαδημαϊκές θέσεις σε πανεπιστήμια με ερευνητικό προσανατολισμό στις ΗΠΑ και αλλού. Η εργασία της στο σχεδιασμό ηλεκτρικών κυκλωμάτων της απέφερε πολλά εθνικά και διεθνή βραβεία τόσο με την ιδιότητα του τεχνολογικού ηγέτη όσο και με αυτή του εκπαιδευτικού, 17 αμερικανικά διπλώματα ευρεσιτεχνίας, και επιπλέον έξι αιτήσεις για αμερικανικά διπλώματα ευρεσιτεχνίας.. Έχει γράψει ή συγγράψει 10 κεφάλαια βιβλίων και περίπου 650 δημοσιεύσεις σε περιοδικά με κριτές και πρακτικά επιστημονικών συμποσίων.

Απέκτησε το πρώτο της πτυχίο στην ηλεκτρική μηχανική από το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο της Αθήνας, στην Ελλάδα, το 1977, και το μεταπτυχιακό και το διδακτορικό της στην ηλεκτρική μηχανική από το UCLA το 1981 και 1984, αντίστοιχα.

David Naylor

Καθηγητής Ιατρικής και Πρόεδρος του πανεπιστημίου του Τορόντο του Καναδά

Ο David Naylor είναι Πρόεδρος του πανεπιστημίου του Τορόντο από το 2005. Απέκτησε Master’s στην Ιατρική στο Τορόντο το 1978 και στη συνέχεια διδακτορικό στην Ιατρική στην Οξφόρδη όπου σπούδασε ως υπότροφος Rhodes. Ολοκλήρωσε την κλινική ειδικότητά του και εντάχθηκε στο Τμήμα Ιατρικής του Πανεπιστημίου του Τορόντο το 1988. Ήταν ο πρώτος Γενικός Διευθυντής στο Ινστιτούτο Κλινικών Αξιολογικών Επιστημών (1991-1998) πριν γίνει Κάτοχος της Έδρας της Ιατρικής και Αντιπρύτανης υπεύθυνος για τις Σχέσεις με Ιδρύματα Παροχής Ιατρικής Φροντίδας του Πανεπιστημίου του Τορόντο (1999-2005). Ο Naylor έχει περίπου 300 δημοσιεύσεις που επεκτείνονται στους τομείς της κοινωνικής ιστορίας, της δημόσιας πολιτικής, της επιδημιολογίας και της βιοστατιστικής, και των οικονομικών της υγείας, ενώ έχει ερευνητική δραστηριότητα στις κλινικές υπηρεσίες υγείας στους περισσότερους τομείς της ιατρικής.

Ανάμεσα σε άλλες τιμητικές διακρίσεις, ο Naylor είναι Μέλος της Βασιλικής Εταιρίας του Καναδά, Ξένο Συνεργαζόμενο Μέλος του Ινστιτούτου Ιατρικής των ΗΠΑ, και Αξιωματούχος της Τάξης του Καναδά.

Jozef Ritzen

Καθηγητής Οικονομικών και Πρόεδρος του Πανεπιστημίου του Maastricht

Πριν την ανάληψη της τωρινής του θέσης το Φεβρουάριο του 2003, ο J. Ritzen ήταν Αντιπρόεδρος της Παγκόσμιας Τράπεζας του Τμήματος Οικονομικών για την Ανάπτυξη. Ανέλαβε τη θέση αυτή τον Αύγουστο του 1999. Τον Ιούλιο του 2001 ανέλαβε τη θέση του Αντιπροέδρου του Δικτύου Ανάπτυξης Ανθρωπίνων Πόρων της Παγκόσμιας Τράπεζας που παρέχει συμβουλευτικές υπηρεσίες στον οργανισμό και τις χώρες – πελάτες του πάνω σε θέματα καινοτόμων προσεγγίσεων με στόχο τη βελτίωση της υγείας, της εκπαίδευσης και της κοινωνικής προστασίας. Εντάχθηκε στην Τράπεζα ως Ειδικός Σύμβουλος στο Δίκτυο Ανάπτυξης Ανθρωπίνων Πόρων το Σεπτέμβρη του 1998.

Πριν τον ερχομό του στην Τράπεζα, διετέλεσε Υπουργός Παιδείας, Πολιτισμού και Επιστημών της Ολλανδίας, και υπήρξε ένας από τους μακροβιότερους Υπουργούς Παιδείας παγκοσμίως. Κατά τη διάρκεια της θητείας του, υλοποίησε μια σειρά μεταρρυθμίσεων σε όλο το φάσμα του ολλανδικού εκπαιδευτικού συστήματος.

Ο κ. Ritzen έχει συνεισφέρει, επίσης, σημαντικά σε οργανισμούς όπως η UNESCO και ο ΟΟΣΑ, ιδιαίτερα στο πεδίο της επιστήμης και της κοινωνικής συνοχής. Πριν το διορισμό του ως Υπουργού το 1989, ο κ. Ritzen κατείχε ακαδημαϊκές θέσεις στο Πανεπιστήμιο Nijmegen και το Πανεπιστήμιο Erasmus στην Ολλανδία, καθώς και στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια – Berkeley και το Ινστιτούτο Διεθνών Θεμάτων LaFollette στο Πανεπιστήμιο Wisconsin-Madison στις ΗΠΑ.

Ο κ. Ritzen απέκτησε μεταπτυχιακό τίτλο στη φυσική μηχανική το 1970 από το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο του Delft και διδακτορικό στα οικονομικά το 1977 από το πανεπιστήμιο Erasmus στο Rotterdam. Η διατριβή του πάνω στην εκπαίδευση, την οικονομική ανάπτυξη και την κατανομή του εισοδήματος τού απέφερε το βραβείο Winkler Prins.

John Sexton

Καθηγητής Νομικής και Πρόεδρος του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης

Γεννημένος στις 29 Σεπτεμβρίου του 1942, ο John Sexton είναι ο 15ος Πρόεδρος του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης, κατέχοντας αυτή τη θέση από τις 17 Μαΐου 2002, ενώ είναι ταυτόχρονα Καθηγητής Νομικής στην Έδρα Benjamin Butler της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου. Από το 1988 έως το 2002 υπηρέτησε ως Κοσμήτορας της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης, περίοδο κατά την οποία η Σχολή έγινε σε μία από τις καλύτερες 5 νομικές σχολές στη χώρα σύμφωνα U.S. News and World Report. Από την 1η Ιανουαρίου 2003 έως την 1η Ιανουαρίου 2007, διετέλεσε Πρόεδρος του Συμβουλίου της Federal Reserve Bank της Νέας Υόρκης. Το 2006 υπηρέτησε ως πρόεδρος του Συμβουλίου Προέδρων της Federal Reserve Bank.

Ο Sexton κατέχει πρώτο πανεπιστημιακό τίτλο στην ιστορία (1963), μεταπτυχιακό τίτλο στη συγκριτική θρησκειολογία (1965), διδακτορικό στην ιστορία της αμερικανικής θρησκείας (1978) από το πανεπιστήμιο Fordham, καθώς και τίτλο Juris Doctor στα νομικά (1979) με διάκριση magna cum laude από τη Νομική Σχολή του Χάρβαρντ όπου διετέλεσε και αρχισυντάκτης της Νομικής Επιθεώρησης του Χάρβαρντ. Το 2008, το Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης ολοκλήρωσε με επιτυχία την –για τα τότε δεδομένα- μεγαλύτερη εκστρατεία εύρεσης κεφαλαίων στην ανώτατη εκπαίδευση. Η εκστρατεία του Πανεπιστήμιου της Νέας Υόρκης, που είχε θέσει ως στόχο να συγκεντρώσει 2,5 δισεκατομμύρια δολάρια, τελικά συγκέντρωσε πάνω από 3 δισεκατομμύρια δολάρια. Το 2009, η εκστρατεία εύρεσης κεφαλαίων του Πανεπιστήμιου της Νέας Υόρκης συνεχίστηκε ξεπερνώντας το ένα εκατομμύριο δολάρια ημερησίως, παρά την οικονομική κρίση.

Τον Οκτώβριο του 2007, το Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης ανακοίνωσε τη δημιουργία του Πανεπιστημίου Νέας Υόρκης στο Άμπου Ντάμπι, το πρώτο campus που λειτούργησε στο εξωτερικό από ένα μεγάλο ερευνητικό πανεπιστήμιο. Η σχολή, στην οποία το πανεπιστήμιο αναφέρεται ως «το κολλέγιο διακεκριμένων φοιτητών του κόσμου», συγκεντρώνει κορυφαίους φοιτητές και προσωπικό από όλο τον κόσμο, και θα ξεκινήσει τα μαθήματα το φθινόπωρο του 2010.

Κατά τη διάρκεια της προεδρικής θητείας του Sexton, το ποσοστό των φοιτητών του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης που σπουδάζουν στο εξωτερικό αυξήθηκε σε πάνω από 40%, και το Ινστιτούτο για τη Διεθνή Εκπαίδευση αναγνώρισε το Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης ως το πανεπιστήμιο εκείνο που έστειλε τους περισσότερους φοιτητές στο εξωτερικό από οποιοδήποτε άλλο πανεπιστήμιο στις ΗΠΑ.

Ο Sexton έχει αναλάβει ηγετικές θέσεις σε μεγάλα ακαδημαϊκά ιδρύματα. Όντας Κοσμήτορας της Νομικής Σχολής του πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης, ο Sexton υπηρέτησε ως Πρόεδρος της Ένωσης των Αμερικανικών Νομικών ΣχολώνΤο 2009, ο Sexton υπηρέτησε ως πρόεδρος της Επιτροπής για τα Ανεξάρτητα Κολλέγια και Πανεπιστήμια, αντιπρόεδρος και επόμενος πρόεδρος του Αμερικανικού Συμβουλίου για την Εκπαίδευση, και πρόεδρος της Ακαδημίας Επιστημών της Νέας Υόρκης. Είναι επίσης μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Ένωσης Αμερικανικών Πανεπιστημίων, μέλος της Επιτροπής για τα Ανεξάρτητα Κολλέγια και Πανεπιστήμια και μέλος του διοικητικού συμβουλίου του Ινστιτούτου Διεθνούς Εκπαίδευσης. Τον Μάρτιο του 2010, ο Sexton ορίστηκε Πρόεδρος του Αμερικανικού Συμβουλίου Εκπαίδευσης.

Lap-Chee Tsui

Καθηγητής Βιολογίας και Πρόεδρος του Πανεπιστημίου του Hong Kong

Πριν την παρούσα θέση του που ανέλαβε το Σεπτέμβριο του 2002, ο Καθηγητής Tsui ήταν πρώτος-τη-τάξει Γενετιστής και Πρόεδρος του Προγράμματος Γενετικής και Γονιδιοματικής Βιολογίας του Ινστιτούτου Έρευνας στο Νοσοκομείο Παίδων του Τορόντο.

Ο Καθηγητής Tsui γεννήθηκε στη Σαγκάη και έλαβε το πρώτο πτυχίο και το μεταπτυχιακό του από το Κινεζικό Πανεπιστήμιο του Hong Kong. Είναι πολίτης του Hong Kong. Έλαβε το διδακτορικό του από το πανεπιστήμιο του Pittsburgh το 1979. Μετά από μια σύντομη περίοδο εκπαίδευσης στο Εθνικό Εργαστήριο Oak Ridge, εντάχθηκε στο Τμήμα Γενετικής στο Νοσοκομείο Παίδων. Κατέκτησε την διεθνή καταξίωση το 1989 όταν προσδιόρισε το ελαττωματικό γονίδιο που προκαλεί κυστική ίνωση, πράγμα που αποτέλεσε μεγάλη τομή στη γενετική. Έχει επίσης συνεισφέρει σημαντικά στη μελέτη του ανθρωπίνου γονιδιώματος, ειδικά στο χαρακτηρισμό του χρωμοσώματος 7 και στην αναγνώριση επιπρόσθετων ελαττωματικών γονιδίων. Έχει γράψει 300 δημοσιεύσεις και 65 κεφάλαια βιβλίων και δοκίμια.

Ο Καθηγητής Tsui έχει λάβει πολλά βραβεία και διακρίσεις για την σημαίνουσα δουλειά του τα τελευταία χρόνια. Οι διακρίσεις περιλαμβάνουν: Εταίρος της Βασιλικής Εταιρίας του Καναδά, Εταίρος της Βασιλικής Εταιρίας του Λονδίνου, Εταίρος της Κινεζικής Ακαδημίας, Ξένος Συνεργάτης της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών (ΗΠΑ), και Ξένο Μέλος, Κινεζική Ακαδημία Επιστημών.

Εκτός από τα πολλά εθνικά και διεθνή βραβεία, του έχουν απονεμηθεί διδακτορικοί τίτλοι τιμής ένεκεν από: University of King’s College, University of New Brunswick, The Chinese University of Hong Kong, St. Francis Xavier University, York University, Tel Aviv University, University of Toronto, University of Aberdeen, King’s College London και University of Edinburgh.

Είναι μέλος της Εισηγητικής Επιτροπής Δικαστικών Αξιωματούχων, της Εκτελεστικής Γραμματείας της Επιτροπής για τη Στρατηγική Ανάπτυξη και της Συμβουλευτικής Επιτροπής για τη Διαφθορά της Κυβέρνησης του Hong Kong. Έγινε δεκτός στην Τάξη του Καναδά (Αξιωματούχος), την Τάξη του Οντάριο, στην τάξη των Ιπποτών της Λεγεώνας της Τιμής της Γαλλίας, και έλαβε τον τίτλο της Δικαιοσύνης της Ειρήνης (Justice of the Peace (HKSAR)).

Με την καθιέρωση μάλιστα νέων δομών εκπαίδευσης (τυπικής ή άτυπης), που συνδέονται με την επαγγελματική απασχόληση ένα πρόσθετο ποσοστό μαθητών της Γ΄ Λυκείου ενδέχεται να κάνει την ίδια επιλογή μετά την αποφοίτησή του από τη δευτεροβάθμια γενική εκπαίδευση. Θα πρέπει επομένως να δοθεί διέξοδος στην επιλογή των αποφοίτων αυτών να παρακολουθήσουν όποια μορφή εκπαίδευσης επιθυμούν .

Από τις διατάξεις του ν. 2909/2001, όπως ισχύει, σε συνδυασμό με τις διατάξεις του π.δ. 60/2006 περί αξιολόγησης των μαθητών Γενικού Λυκείου, προβλέπεται ότι οι μαθητές της τελευταίας τάξης ημερήσιου Γενικού Λυκείου, μπορούν να εισαχθούν στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, εφόσον αποκτήσουν το απολυτήριο μετά από τη συμμετοχή τους στις πανελλαδικές εξετάσεις και με βάση τη βαθμολογική τους επίδοση σ’ αυτές.

Για τους μαθητές της τελευταίας τάξης ημερήσιου Γενικού Λυκείου που δεν επιθυμούν να συνεχίσουν τις σπουδές τους στην τριτοβάθμια εκπαίδευση τη χρονιά της αποφοίτησής τους, δεν υπάρχει μέχρι σήμερα πρόβλεψη για απόκτηση απολυτηρίου με άλλο τρόπο εκτός από τη συμμετοχή τους στις πανελλαδικές εξετάσεις. Αντίθετα, υπάρχει ανάλογη ρύθμιση για τους μαθητές της τελευταίας τάξης των εσπερινών Γενικών Λυκείων -από το έτος 2000, που καθιερώθηκε το Ενιαίο Λύκειο- και για τους μαθητές οι οποίοι έχουν αναπηρία 67% και άνω.

Το Υπουργείο Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων προτίθεται να προωθήσει ρύθμιση ώστε όσοι από τους μαθητές της Γ΄ Τάξης του Ημερήσιου Γενικού Λυκείου επιθυμούν να λάβουν μόνον απολυτήριο Λυκείου, χωρίς να ενδιαφέρονται να συνεχίσουν σπουδές στην τριτοβάθμια Εκπαίδευση, να έχουν τη δυνατότητα αυτή αφού συμμετάσχουν στις εξετάσεις όλων των μαθημάτων, σε ενδοσχολικό επίπεδο. Η ρύθμιση αυτή θα αφορά τους μαθητές της Γ΄ Τάξης των Ημερήσιων Γενικών Λυκείων από το σχολικό έτος 2010-2011 και μετά.

Στόχος της ρύθμισης αυτής είναι να ικανοποιηθεί πάγιο αίτημα πολλών τελειοφοίτων οι οποίοι έχουν ήδη αποφασίσει να φοιτήσουν μόνο στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, να αποκτήσουν τον τίτλο απόλυσης της βαθμίδας αυτής και να στραφούν σε επαγγελματική ενασχόληση μετά την αποφοίτησή τους. Στους κατόχους του απολυτηρίου θα δίνεται η δυνατότητα τα επόμενα έτη να πραγματοποιήσουν σπουδές στην τριτοβάθμια Εκπαίδευση, συμμετέχοντας στις εξετάσεις των πανελλαδικώς εξεταζομένων μαθημάτων της Γ΄ Τάξης Γενικού Λυκείου και, σύμφωνα με τη βαθμολογία τους, να διεκδικήσουν θέση σε σχολές επιλογής τους.

Το απολυτήριο που θα αποκτηθεί με συμμετοχή στις εξετάσεις όλων των μαθημάτων, σε ενδοσχολικό επίπεδο θα είναι ισότιμο με τα απολυτήρια που αποκτώνται με εξετάσεις σε πανελλαδικό επίπεδο.

Δείτε το σχετικό βίντεο.

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΤΣΟΥΚΑΛΗΣ: Ευχαριστώ πολύ, κυρία Πρόεδρε.

Κύριε Υφυπουργέ, η ερώτηση είναι αναπάντητη. Αναγκάστηκα να την επαναφέρω γιατί -όπως καταλαβαίνετε- έχει ανακύψει ένα πολύ σοβαρό ζήτημα στην περιοχή που κατοικώ και εκλέγομαι, στην Πάτρα και αφορά, βεβαίως, το Πανεπιστήμιο της Πάτρας, αλλά και τα Α.Τ.Ε.Ι. της Πάτρας.

Με επιστολή που στείλατε –αν θυμάμαι καλά– περίπου το Νοέμβριο, με επείγον έγγραφο ζητήσατε από όλα τα Πανεπιστήμια να σας στείλουν στοιχεία όσον αφορά το διορισμό εκπαιδευτικού προσωπικού συγγενών ήδη υπηρετούντων στα Πανεπιστήμια αυτά. Και μάλιστα, τότε, χαρακτηρίσατε το κλίμα της οικογενειοκρατίας στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα ως μία από τις πλέον νοσηρές εκφάνσεις της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.

Εκπροσωπώντας τη Δημοκρατική Αριστερά, σας λέω εκ των προτέρων ότι συμφωνούμε στη γενική διατύπωση και, βεβαίως, μέσα από τη συμμετοχή μας στο διάλογο, στη διαβούλευση, έχουμε καταθέσει τέτοιες προτάσεις, ούτως ώστε να εξαλειφθούν αυτά τα φαινόμενα.

Όμως, ενώ βρισκόμαστε στη διαδικασία συγκέντρωσης αυτών των στοιχείων, σε μία εκπομπή -μάλιστα, μεγάλης τηλεθέασης- εσείς προσωπικά, πιεζόμενος από το δημοσιογράφο, αναφέρατε το Πανεπιστήμιο της Πάτρας ως παράδειγμα οικογενειοκρατίας. Όπως καταλαβαίνετε, προέκυψε ένα σοβαρό θέμα για το Πανεπιστήμιο, μεγάλη αναταραχή και μπορώ να σας πω και οργή στις πρυτανικές αρχές για το πώς αναφέρθηκε η περίπτωση του Πανεπιστημίου, όταν οι ίδιοι ισχυρίζονται ότι έχουν στείλει τα στοιχεία στο Υπουργείο, γνωρίζετε ποια είναι αυτά τα στοιχεία και ότι δεν μπορεί με μία ισοπεδωτική λογική να προκαλούνται τέτοια προβλήματα.

Αυτό το οποίο σας ζητάω με την αίτησή μου είναι -εάν έχετε- τα στοιχεία που να τεκμηριώνουν την οικογενειοκρατία και στο Πανεπιστήμιο της Πάτρας, αλλά και στα Α.Τ.Ε.Ι. της Πάτρας, γιατί κι εκεί υπάρχουν τέτοιες πληροφορίες. Και βεβαίως, σας ζήτησα να μου καταθέσετε, εάν έχετε τα στοιχεία, όλα αυτά που τεκμηριώνουν ή όχι την ύπαρξη κλίματος οικογενειοκρατίας στο Πανεπιστήμιο της Πάτρας και στα Α.Τ.Ε.Ι. της Πάτρας και, βεβαίως, όλων των ιδρυμάτων της χώρας.

Ευχαριστώ πολύ.

ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ (Βέρα Νικολαΐδου): Στην ερώτηση του κυρίου Τσούκαλη θα απαντήσει ο Υφυπουργός Παιδείας, Διά Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων κ. Πανάρετος.

Ορίστε, κύριε Υφυπουργέ, έχετε το λόγο.

ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΡΕΤΟΣ (Υφυπουργός Παιδείας, Διά Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων):

Ευχαριστώ, κυρία Πρόεδρε.

Η ερώτηση του κυρίου Τσούκαλη επαναφέρει την συζήτηση για την αξιοκρατία στα Πανεπιστήμια. Ουσιαστικά, περί αυτού πρόκειται. Γιατί η οικογενειοκρατία, η ευνοιοκρατία και η αναξιοκρατία είναι ακριβώς το αντίθετο της αξιοκρατίας. Αυτό που πρέπει να επιδιώκει το Πανεπιστήμιο, αυτό που προσδοκά η κοινωνία από το Πανεπιστήμιο, αυτό που περιμένουν τα παιδιά που είναι στους εξώστες της Βουλής αυτή την στιγμή να συναντήσουν όταν θα μπουν στο Πανεπιστήμιο.

Η κριτική για ισοπεδωτική αντιμετώπιση δεν βρίσκει πουθενά έρεισμα. Η ερώτηση για συγκεκριμένες περιπτώσεις όπου παιδιά καθηγητών έχουν εκλεγεί στα Πανεπιστήμια, προήλθε από ερώτημα Βουλευτή και στο ερώτημα του Βουλευτή είχε υποχρέωση το Υπουργείο Παιδείας να ζητήσει τα στοιχεία και να απαντήσει.

Τα Πανεπιστήμια, άλλα γρηγορότερα και άλλα με κάποια καθυστέρηση, απάντησαν στο ερώτημα. Λυπάμαι να πω ότι σε μερικές περιπτώσεις οι απαντήσεις δεν ήταν τέτοιες που απέπνεαν το σεβασμό που θα έπρεπε να δείξει ένα δημόσιο ίδρυμα προς την Βουλή.

Όταν, δηλαδή, ένα πανεπιστήμιο αποστέλλει όλη την κατάσταση των μελών του προσωπικού του ως απάντηση, αυτό δεν είναι απάντηση για να βοηθήσει το Υπουργείο Παιδείας να απαντήσει στον συγκεκριμένο του Βουλευτή.

Πρέπει να σας πω, επίσης, ότι και σε άλλες περιπτώσεις οι απαντήσεις που δόθηκαν ήταν γενικής μορφής. Σήμερα, όμως, έχει σχεδόν ολοκληρωθεί η συγκέντρωση των στοιχείων και σας διαβεβαιώνω ότι θα κατατεθούν τα στοιχεία. Δεν τα έχω σήμερα συγκεντρωμένα, αλλά θα κατατεθούν.

Έχω μία επιφύλαξη για το εξής: Πολλές φορές, με την απλή παράθεση στοιχείων δημιουργούνται εντυπώσεις που μπορεί να είναι λανθασμένες. Και για να απαντήσω και στο ερώτημα που θέτετε για την εκλογική σας περιφέρεια, θέλω να σας πω το εξής: Πράγματι, σε τηλεοπτική εκπομπή έκανα αναφορά σε καταγγελία η οποία αναφερόταν σε κάποιο συγκεκριμένο τμήμα του Πανεπιστημίου Πατρών. Ο πρύτανης το γνωρίζει. Δεν θέλω να κάνω ούτε αναφορά ούτε στο τμήμα ούτε στα πρόσωπα αφού η καταγγελία δεν έχει ακόμα ελεγχθεί. Όμως, θα σας πω ποια ήταν η καταγγελία. Από ό,τι αντιλαμβάνομαι, τα στοιχεία δεν είναι λανθασμένα. Εξελέγη λέκτορας, ο οποίος ήδη υπηρετούσε ως ΠΔ 407 στο συγκεκριμένο Τμήμα, γιος καθηγητή. Η σύζυγος άλλου καθηγητή που υπηρετούσε ως υπάλληλος έγινε ΥΔΑΧ –δηλαδή υπάλληλος αορίστου χρόνου. Το ίδιο συμβαίνει με σύζυγο άλλου καθηγητή, με σύζυγο τρίτου καθηγητή, με σύζυγο τέταρτου καθηγητή. Αναφέρεται και κόρη καθηγητή που έχει σύμβαση έργου. Επίσης, αναφέρεται και αδελφή καθηγητή, της οποίας ο σύζυγος είναι αναπληρωτής καθηγητής στο ίδιο τμήμα.

Αυτή ήταν η καταγγελία και έχουμε ζητήσει να διερευνηθεί.

Αυτό που δεν μπορεί να κάνει το Υπουργείο Παιδείας –και δεν πρέπει να το κάνει, γιατί δεν είναι η δουλειά του– είναι να δει αν πράγματι αυτές οι επιλογές ήταν αξιοκρατικές ή όχι. Είναι δουλειά του Πανεπιστημίου να τις ελέγξει και θα έπρεπε να τις έχει ελέγξει.

Θα επανέλθω στην δευτερολογία μου.

Ευχαριστώ.

ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ (Βέρα Νικολαΐδου):

Κι εγώ σας ευχαριστώ.

Το λόγο έχει ο ερωτών Βουλευτής κ. Τσούκαλης.

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΤΣΟΥΚΑΛΗΣ:

Κυρία Πρόεδρε, θα είμαι πάρα πολύ σύντομος.

Κύριε Υφυπουργέ, παρουσιάσατε ένα έγγραφο ως καταγγελία και είπατε ότι βάσει αυτού του εγγράφου κάνετε την αναφορά, δυστυχώς συλλήβδην σε όλο το Πανεπιστήμιο. Στο Πανεπιστήμιο υπηρετούν πάνω από επτακόσια πενήντα μέλη Διδακτικού Προσωπικού. Κανένας από το Πανεπιστήμιο της Πάτρας δεν λέει ότι πράγματι υπάρχουν τέτοια στοιχεία. Και, ουαί και αλίμονο, σε ένα θεσμό ο οποίος λειτουργεί μέσα σε ένα κράτος στο οποίο επικρατεί γενικευμένη ανομία, αναξιοκρατία και πελατειακό σύστημα, να μην υπάρχουν τέτοια φαινόμενα! Αυτά, βέβαια, δεν συμβαίνουν μόνο στο Πανεπιστήμιο της Πάτρας, αλλά και αλλού ή στα Τ.Ε.Ι.

Όμως, πρώτα από όλα, η αναφορά σας είχε να κάνει με την υιοθέτηση μιας καταγγελίας, την οποία –από ό,τι καταλαβαίνω– δεν την είχατε ακόμα διασταυρώσει και, δεύτερον, αναφέρομαι στο ισοπεδωτικό της αναφοράς, ότι δηλαδή έχουμε αναφορές από το Πανεπιστήμιο της Πάτρας.

Το ερώτημα είναι το εξής: Αυτή η συγκεκριμένη αναφορά εδόθη στις Πρυτανικές Αρχές του Πανεπιστημίου της Πάτρας; Παρακαλώ να μου το δώσετε και μένα, προκειμένου να γίνει διασταύρωση, αν δεν την έχετε κάνει, που κανονικά θα έπρεπε να την έχετε κάνει.

Και καταλήγω με το εξής: Πραγματικά υπάρχει σοβαρό πρόβλημα αξιοκρατίας στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα. Και η αναξιοκρατία σ’ αυτούς τους θεσμούς είναι ακόμη πιο οδυνηρή, όταν στη γενικότερη σήψη, στη γενικότερη αποδόμηση της ίδιας της κοινωνίας, θεσμοί οι οποίοι θα έπρεπε να κρατήσουν ψηλά και την ίδια την κοινωνία, αλλά και την προοπτική της, έχουν τέτοια προβλήματα.

Θα τα λύσουμε, φαντάζομαι, αν υπάρχει και η πολιτική βούληση από εσάς. Όμως, σας παρακαλώ, θα ήθελα λίγο πιο ξεκαθαρισμένες απαντήσεις σε ζητήματα που θίγουν ένα ιστορικό Πανεπιστήμιο, ένα Πανεπιστήμιο με περγαμηνές. Μιλάμε, μάλιστα, για μία αναφορά που δεν πλήττει μόνο το Πανεπιστήμιο, αλλά και ολόκληρη την τοπική κοινωνία.

Ευχαριστώ πολύ.

ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ (Βέρα Νικολαΐδου):

Το λόγο έχει ο Υφυπουργός Παιδείας, Διά Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων, κ. Ιωάννης Πανάρετος.

ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΡΕΤΟΣ (Υφυπουργός Παιδείας, Διά Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων):

Χαίρομαι που συμφωνούμε με τον κύριο Τσούκαλη στην ανάγκη αντιμετώπισης των φαινομένων της αναξιοκρατίας. Είμαι βέβαιος ότι όλοι σ’ αυτήν την αίθουσα, όλοι στη Βουλή συμμερίζονται αυτήν την ανάγκη, γιατί φαντάζομαι κι εσείς, όπως κι εγώ όπου πηγαίνω, το ερώτημα που ακούω και η παρότρυνση που ακούω είναι: «Κάντε κάτι για τα πανεπιστήμια, δεν πάει άλλο αυτή η κατάσταση».

Αυτό δεν πρέπει να εκλαμβάνεται ισοπεδωτικά. Τα πανεπιστήμια και οι πανεπιστημιακοί δεν έχουν όλοι την ίδια προσέγγιση στο πώς λειτουργούν τα πανεπιστήμια.

Όμως, όπως σωστά είπατε, για να αναφερθώ στα συγκεκριμένα στοιχεία, όταν έχεις ένα πανεπιστημιακό τμήμα στο οποίο οι περισσότεροι είναι μέλη μίας οικογένειας και αναγκάζεται ο Υφυπουργός Παιδείας, η ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας να ζητήσει στοιχεία για το τι συμβαίνει, υπάρχει ουσιαστικό πρόβλημα. Φθάσαμε στο σημείο κύριε Τσούκαλη και ακυρώσαμε οκτώ εκλογές καθηγητών στο Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών. Το τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας είχε μία ενδιαφέρουσα συνύπαρξη οικογενειακών χαρακτηριστικών και παρανομιών.

Ξέρετε όταν κανείς κάνει μία προσπάθεια να ξεφύγει από την αξιοκρατική διαδικασία, είναι φυσικό να υποπέσει και σε παραπτώματα διοικητικής φύσεως που επιτρέπουν στο Υπουργείο Παιδείας να ακυρώσει εκλογές. Έχουμε περισσότερες από εκατό καταγγελίες στα πανεπιστήμια και έναν πολύ μεγάλο αριθμό καταγγελιών στα ΤΕΙ για μη σωστές διαδικασίες.

Θα μπορούσα –δεν έχω χρόνο– να σας πω συγκεκριμένες περιπτώσεις για το «Α» πανεπιστήμιο όπου υπάρχει καταγγελία ότι ο καθηγητής εξέλεξε το γιό του ή την κόρη του κ.λπ. Αυτές οι καταγγελίες, θέλουν πολύ μεγάλη προσοχή στην εξέτασή τους.

Εγώ, για να σας δώσω να καταλάβετε την δυσκολία και τον τρόπο που αντιμετωπίζουμε το πρόβλημα, σας έφερα μόνο έναν φάκελο. Αυτός είναι ο φάκελος ελέγχου νομιμότητας μίας μόνο εκλογής.

Φανταστείτε τώρα εσείς δεκατέσσερις τέτοιους φακέλους από ακύρωση εκλογών και φανταστείτε πάνω από εκατό φακέλους μόνο στα πανεπιστήμια και ένα πολύ μεγάλο αριθμό στα ΤΕΙ από καταγγελίες.

Εδώ λοιπόν, πρέπει να δούμε πώς θα αντιμετωπίσουμε αυτό το πρόβλημα. Και δεν θα το αντιμετωπίσουμε, σας διαβεβαιώνω, απλώς προσπαθώντας να κάνουμε αυτό που έχουμε υποχρέωση σήμερα, δηλαδή με έλεγχο νομιμότητας. Πρέπει να αλλάξουμε προσέγγιση στα πανεπιστήμια. Και ξέρω από τους εκπροσώπους σας στην διακομματική Επιτροπή ότι συμβαδίζετε κι εσείς μ’ αυτήν την άποψη.

Χθες, ήρθε στα χέρια μου μία καταγγελία, μία υποχρέωση αν θέλετε από τους ελεγκτές δημόσιας διοίκησης, παραπομπής στο πειθαρχικό συμβούλιο εκλεκτορικού σώματος, για μία εκλογή η οποία βρίσκεται σε εκκρεμότητα δέκα χρόνια. Ξεκίνησε το 2001 κι έχουμε φθάσει στο 2011 και δεν έχει λυθεί. Στην διαδικασία αυτή εμπλέκονται δικαστήρια (το Εφετείο και το Συμβούλιο της Επικρατείας), έχουμε αναπομπές, έχουμε ακυρώσεις, έχουμε ενενήντα οκτώ έγγραφα που αφορούν αυτήν την εκλογή. Μέσα στον ογκώδη αυτό φάκελο δεν υπάρχει ούτε μία αναφορά στην ουσία. Είναι αυτός ο άνθρωπος που εξελέγη λέκτορας καλός για να είναι λέκτορας ή όχι; Όλα είναι τυπικά θέματα.

Χρειάζεται λοιπόν, να αλλάξουμε τον τρόπο που λειτουργούν τα πανεπιστήμια, χρειάζεται να βρούμε έναν νέο τρόπο με τον οποίο οι εκλογές θα είναι και αξιοκρατικές και θα ελέγχονται εσωτερικά και δεν θα γίνονται μέρος των δραστηριοτήτων των δικαστηρίων της χώρας και μ’ αυτόν τον τρόπο τα πανεπιστήμιά μας να γίνουν διεθνώς ανταγωνιστικά.

Σας ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε.