Συζητείται τώρα η με αριθμό 249/29-11-2010 Επίκαιρη Ερώτηση του Βουλευτή του Πανελλήνιου Σοσιαλιστικού Κινήματος κ. Μιχαήλ Κατρίνη προς την Υπουργό Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων, σχετικά με τις αλλαγές στο δικαίωμα μετεγγραφής των φοιτητών κ.λ.π.
Στον ερωτώντα Βουλευτή κ. Μιχαήλ Κατρίνη, θα απαντήσει ο Υφυπουργός Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων κ. Πανάρετος.
Παρακαλώ, κύριε Κατρίνη, έχετε το λόγο για δύο λεπτά.
ΜΙΧΑΗΛ ΚΑΤΡΙΝΗΣ: Κύριε Υπουργέ, με το ν. 3879 που πρόσφατα ψηφίσαμε δόθηκε η δυνατότητα για πρώτη φορά σε αρκετές κατηγορίες φοιτητών να σπουδάσουν με ευνοϊκότερους όρους μεταγραφόμενοι κοντά στον τόπο των συμφερόντων τους.
Και η σημαντική αυτή νομοθετική πρωτοβουλία ήρθε σε μια πολύ κρίσιμη οικονομικά συγκυρία, προκειμένου να ανακουφίσει χιλιάδες φοιτητές και τις οικογένειές τους. Πλέον οι μεταγραφές γίνονται με εντελώς αδιάβλητο και αντικειμενικό τρόπο, που είναι μια πολύ σημαντική κατάκτηση, όπως επίσης είναι πολύ σημαντικό το γεγονός ότι γίνονται με τέτοια ταχύτητα που επιτρέπει στους μεταγραφόμενους φοιτητές να μη χάσουν ούτε ένα εξάμηνο σπουδών τους.
Παρά, όμως, την έντονα κοινωνική και αντικειμενική διάσταση του νόμου, παρατηρούνται αρκετές περιπτώσεις φοιτητών που ενώ έχουν τις ουσιαστικές προϋποθέσεις, δεν καλύπτονται από το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο. Και οι περιπτώσεις αυτές δεν μπορούν -εκ του αποτελέσματος το λέω αυτό- να καλυφθούν από ερμηνευτικές εγκυκλίους, με ορατό κίνδυνο να έχουμε πολλές περιπτώσεις που θα αδικηθούν. Πολλοί πραγματικοί δικαιούχοι θα αδικηθούν και θα απορριφθούν οι αιτήσεις τους για μεταγραφή.
Γι’ αυτό, λοιπόν, το ερώτημά μου είναι αν προτίθεται η Κυβέρνηση να συμπληρώσει το νομοθετικό πλαίσιο με νέα νομοθετική πλέον ρύθμιση περί μεταγραφών, χωρίς βεβαίως να αλλοιώνει το σκοπό, το χαρακτήρα, τη διαδικασία και τα κριτήρια επιλογής, ώστε να αρθούν και αυτές οι λίγες περιπτώσεις αδικιών που προκύπτουν σε αρκετές περιπτώσεις.
Ευχαριστώ.
ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ (Ροδούλα Ζήση): Ευχαριστούμε, κύριε Κατρίνη.
Κύριε Υπουργέ, έχετε το λόγο.
ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΡΕΤΟΣ (Υφυπουργός Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων): Ευχαριστώ, κυρία Πρόεδρε.
Όπως ο κ. Κατρίνης παρατήρησε, έγινε εφέτος μια προσπάθεια να βελτιώσουμε το σύστημα των μετεγγγραφών σε δύο κατευθύνσεις. Η μία είναι να βοηθήσουμε οικογένειες που -και λόγω της οικονομικής κρίσης- αντιμετωπίζουν περισσότερες δυσκολίες απ’ ό,τι στο παρελθόν, αλλά και να κάνουμε τις διαδικασίες ταχύτερες και περισσότερο αδιάβλητες.
Δεν χρειάζεται να αναφέρω τις βελτιώσεις όσον αφορά τους ενδιαφερόμενους που επήλθαν με την νομοθετική ρύθμιση στην οποία αναφερθήκατε. Ιδιαίτερα ο κ. Κατρίνης γνωρίζει το θέμα πολύ καλά. Eνδιαφέρεται με πραγματικά ουσιαστικό τρόπο για τις μετεγγραφές και όχι απλώς για μια εξυπηρέτηση ενδιαφερομένων.
Θέλω να πω το εξής: Το θέμα των μετεγγραφών είναι ένα δύσκολο θέμα και οι νομοθετικές ρυθμίσεις πρέπει να γίνονται με ιδιαίτερη προσοχή. Θα αναφερθώ σε δυσκολίες που αντιμετωπίσαμε εφέτος στην προσπάθειά μας όχι μόνο θα βοηθήσουμε τους ενδιαφερόμενους, αλλά να είμαστε πιο δίκαιοι. Nα απορρίψουμε δηλαδή περιπτώσεις ενδιαφερομένων που εκμεταλλευόμενοι τον νόμο χρησιμοποιούν είτε πλαστά πιστοποιητικά, είτε εμφανίζονται – για παράδειγμα θα αναφερθώ σε αθλητές- να έχουν πραγματοποιήσει επιτυχίες, που στην πραγματικότητα δεν υφίστανται.
Η προσπάθεια συγκερασμού μιας ορθολογικής αντιμετώπισης με την κοινωνική δικαιοσύνη στο θέμα των μετεγγραφών είναι ένα δύσκολο εγχείρημα. Θα σας πω ένα παράδειγμα για να γίνει αντιληπτή η έκταση του προβλήματος. Στο ΤΕΙ της Αθήνας, αν δεν κάνω λάθος, εφέτος οι εισακτέοι ήταν γύρω στους εννιακόσιους με εννιακόσιους πενήντα. Μετά τις μετεγγραφές οι υποψήφιοι που θα εγγραφούν στο ΤΕΙ Αθήνας θα είναι χίλιοι πεντακόσιοι.
Και τίθεται το ερώτημα: Είναι απλώς η λύση να επιτρέψουμε μετεγγραφές, αλλά οι μετεγγραφόμενοι, όπως και εκείνοι οι οποίοι εισάγονται κανονικά με τις εξετάσεις, να μην έχουν την σωστή εκπαίδευση; Αυτό είναι εκείνο που θέλουμε να προσπαθήσουμε να διορθώσουμε. Η πρόθεσή μας είναι να δούμε το θέμα της δίκαιης αντιμετώπισης περιπτώσεων που θα πρέπει να έχουν ειδική μεταχείριση, χωρίς ταυτόχρονα να αλλοιώνουμε την ποιότητα της εκπαιδευτικής διαδικασίας.
Δεν νομίζω ότι εφέτος μπορούμε να κάνουμε κάποια ρύθμιση. Για του χρόνου, θα μου επιτρέψετε να πω στην δευτερολογία μου, πώς σκεφτόμαστε να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα αυτό.
Ευχαριστώ.
ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ (Ροδούλα Ζήση): Ευχαριστούμε τον Υπουργό.
Κύριε Κατρίνη, έχετε το λόγο για τρία λεπτά.
ΜΙΧΑΗΛ ΚΑΤΡΙΝΗΣ: Ευχαριστώ, κυρία Πρόεδρε.
Νομίζω, κύριε Υπουργέ, ότι κανένας δεν διαφωνεί ότι το θέμα των μετεγγραφών χρειάζεται μία δυναμική πολιτική απόφαση. Είναι μια αμαρτωλή –θα μου επιτρέψετε να πω- ιστορία που έχει απασχολήσει πολλά χρόνια την εκπαιδευτική κοινότητα. Αυτό όμως, δεν σημαίνει, κατά την άποψή μου, ότι δεν πρέπει κάποιες περιπτώσεις με όρους δικαιοσύνης, με όρους ορθολογικούς να έχουμε την πολιτική πυγμή και το θάρρος να τις αντιμετωπίσουμε.
Βεβαίως, εγώ επικροτώ την πολιτική επιλογή της Κυβέρνησης εφέτος να κάνει εντελώς αδιάβλητο –όχι πιο αδιάβλητο, όπως είπατε- τον τρόπο μετεγγραφών και με τέτοια ταχύτητα, ώστε πραγματικά ο φοιτητής να απολαμβάνει τις ωφέλειες. Η συζήτηση όμως, και η ρύθμιση αυτή γίνεται σε μία οικονομική συγκυρία που γνωρίζετε ότι είναι ιδιαίτερα δραματική. Πολλές οικογένειες έχουν μείωση των εισοδημάτων τους. Και βεβαίως, πολλοί φοιτητές, ακόμη και αν το ήθελαν, αδυνατούν πλέον να εργαστούν, ώστε ταυτόχρονα να μπορούν και να σπουδάσουν. Και αυτό γίνεται παρά τη μεγάλη προσπάθεια, με ορατά αποτελέσματα του Υπουργείου να αυξήσει τον αριθμό και το εύρος των δικαιούχων σε φοιτητικές εστίες. Υπάρχουν πάρα πολλές περιπτώσεις οι οποίες μένουν ακάλυπτες. Άρα, υπάρχει η δραματική πραγματικότητα που λέει ότι πάρα πολλοί φοιτητές σήμερα αδυνατούν να σπουδάσουν σε πόλεις μακριά από τον τόπο κατοικίας τους και αυτό δεν είναι μία επίφαση. Αυτό δεν είναι άλλοθι. Είναι μια πραγματικότητα, κύριε Υπουργέ.
Θα ήθελα, για να γίνω πιο ακριβής, ενδεικτικά να αναφέρω μια-δύο περιπτώσεις που υπέπεσαν στην αντίληψή μου για να καταδείξω την αναγκαιότητα να γίνει νομοθετική ρύθμιση άμεσα, γιατί θεωρώ ότι ενώ υπάρχει πολιτική βούληση και απόφαση όλες αυτές οι περιπτώσεις να καλυφθούν χωρίς να επιβαρυνθούν τα Ιδρύματα, αλλά ταυτόχρονα να δοθεί η δυνατότητα και το δικαίωμα σε επιτυχόντες των εξετάσεων των πανελληνίων να σπουδάσουν, αυτό το πράγμα δεν γίνεται.
(Στο σημείο αυτό κτυπάει προειδοποιητικά το κουδούνι λήξεως του χρόνου ομιλίας του κυρίου Βουλευτή)
Μάλιστα, θα αναφερθώ και σε μία απάντηση σε ερώτηση που είχα υποβάλλει σε εσάς: Ενώ προβλέπεται από το νόμο ότι όπου υπάρχουν ταυτόχρονα δύο αδέλφια που σπουδάζουν μακριά από τον τόπο κατοικίας τους, έχουν δικαίωμα να πάρουν μετεγγραφή και οι δύο σε μια πόλη εκτός λεκανοπεδίου και Θεσσαλονίκης, το ίδιο δικαίωμα δεν παρέχεται όταν σπουδάζει η μητέρα και το παιδί. Και μιλάμε για μητέρα η οποία δεν είναι αιώνια φοιτήτρια, μιλάμε για μητέρα, η οποία έχει περάσει μέσα από τις πανελλήνιες εξετάσεις. Και απαντάτε στην ερώτησή σας ότι αυτό το πράγμα προβλέπεται, θα συζητηθεί και με μια νομοθετική ρύθμιση θα βελτιωθεί.
Δεύτερη περίπτωση, η κατηγορία των τριτέκνων. Τα αποτελέσματα βγήκαν στις 25 Αυγούστου. Ο νόμος συζητήθηκε περί τις 10 Σεπτέμβρη. Το γνωρίζετε πολύ καλά, κύριε Υπουργέ, ενώ έγκαιρα και εσείς και η κυρία Υπουργός είχατε βγει και είχατε διευκρινίσει το νέο καθεστώς μετεγγραφών και για τη συμπλήρωση του μηχανογραφικού, αλλά και για να γνωρίζουν οι επιτυχόντες τους όρους και τις προϋποθέσεις, πολλές υπηρεσίες του Υπουργείου σας το διάστημα από τέλη Αυγούστου μέχρι και την ψήφιση του νόμου έδιναν –θα τολμήσω να το πω- εσφαλμένη πληροφόρηση, ότι το καθεστώς των τριτέκνων θα ισχύσει. Και όταν λέω για το καθεστώς των τριτέκνων, δεν μιλάω για το δικαίωμα εγγραφής, το οποίο βεβαίως δόθηκε με πολιτική απόφαση και παρά το γεγονός ότι και ο αγαπητός κύριος Ροντούλης, που βρίσκεται τώρα στην Αίθουσα, είχε επιχειρηματολογήσει τότε ότι η Κυβέρνηση θα άρει αυτή την ευνοϊκή μεταχείριση και νομίζω ότι σήμερα αισθάνεται και ο ίδιος δικαιωμένος από την υπευθυνότητα αυτής της Κυβέρνησης. Καταργήθηκε όμως, η δυνατότητα της επιλογής με αποτέλεσμα πολλοί δικαιούχοι, οι οποίοι στα τέλη Αυγούστου γνώριζαν ότι με τον παλιό νόμο –και είχαν και την ενημέρωση από το Υπουργείο- είχαν τη δυνατότητα να έχουν δύο επιλογές σε όποια πόλη επιθυμούν να προχωρήσουν και να νοικιάσουν σπίτια. Μετά από είκοσι μέρες άλλαξε ο νόμος και σήμερα βρίσκονται εκτός καθεστώτος και δυνατότητας μετεγγραφής στον τόπο επιλογής τους. Αυτό, λοιπόν, είναι μια αδικία που, κατά την άποψή μου, θα πρέπει να διευκρινιστεί και να διασαφηνιστεί, ώστε να μην χάσουν αυτό το δικαίωμα περιπτώσεις, οι οποίες είναι πολιτική απόφαση της Κυβέρνησης και του Υπουργείου να τυγχάνουν αυτής της ευνοϊκής μεταχείρισης.
Τελειώνοντας, κυρία Πρόεδρε –και ευχαριστώ για την ανοχή σας- θέλω να πω ότι υπάρχουν περιστατικά για τα οποία νομίζω ότι θα μπορούσε να υπάρξει πρόβλεψη και συνεργασία με τους Προέδρους των Ιδρυμάτων, οι οποίοι σε πολλές των περιπτώσεων –θα μου επιτρέψετε να πω- κύριε Υπουργέ, διαπραγματεύονται με οικονομικούς όρους πολιτικές επιλογές της Κυβέρνησης, όπως είναι η μεταγραφή. Δηλαδή, λένε: «Ναι, μεταγραφές, αλλά δώστε μας χρήματα, όχι μόνο για τον αριθμό των φοιτητών που θα έρθουν, αλλά για να καλύψουμε και άλλα κενά».
Υπάρχουν περιπτώσεις που ενώ είναι τρία αδέλφια, το ένα σπουδάζει στην Αθήνα και το άλλο ως τρίτεκνο δικαιούται να πάρει μεταγραφή, ο νόμος του δίνει μεταγραφή για τη Χαλκίδα. Στην ίδια οικογένεια, δηλαδή, ενώ η πολιτεία προνοεί να είναι κοντά τα δύο αδέλφια και να σπουδάζουν για να μειωθεί το κόστος, το ένα παιδί σπουδάζει στην Αθήνα και το άλλο, λόγω του ότι έχει χαμηλή βαθμολογία, παίρνει μεταγραφή για τη Χαλκίδα, που φέτος –πολύ σωστά- ομαδοποιήθηκε στα Τ.Ε.Ι. του Λεκανοπεδίου. Όμως, σε περιπτώσεις που ταυτόχρονα σπουδάζει και άλλο παιδί της ίδιας οικογένειας στην Αθήνα, νομίζω ότι θα πρέπει να υπάρξει μία πρόβλεψη να γίνεται μεταγραφή καθ’ υπέρβαση και του δεύτερου παιδιού, ώστε να σπουδάζουν μαζί και τα δύο παιδιά.
Ευχαριστώ, κυρία Πρόεδρε.
ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ (Ροδούλα Ζήση): Ευχαριστούμε τον κ. Κατρίνη.
Ο Υφυπουργός Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων ο κ. Πανάρετος έχει το λόγο.
ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΡΕΤΟΣ (Υφυπουργός Παιδείας, Διά Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων): Νομίζω ότι με τον τρόπο που ανέλυσε την επιχειρηματολογία του ο κ. Κατρίνης στην δευτερολογία του, έδωσε σε αρκετή έκταση τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει αυτός που πρέπει να πάρει αποφάσεις για να επιλύσει προβλήματα, τα οποία από την φύση τους δεν έχουν μία εύκολη λύση. Δηλαδή, η εξισορρόπηση αυτού που έχει υποχρέωση να κάνει το κράτος, είναι να βοηθά όλες εκείνες τις ειδικές κατηγορίες που πρέπει να τις βοηθήσει, ακόμη και εάν πρόκειται για ένα μόνο άτομο. Σωστά το επισημάνατε. Θυμάμαι την ερώτησή σας και θυμάμαι και την απάντηση για την μητέρα και το παιδί. Δεν είναι προφανώς εύκολο να έχει προβλέψει κανείς -και αναφέρομαι και στις προηγούμενες ηγεσίες- όλες τις λεπτομέρειες.
Προσπάθεια κάνουμε για να αντιμετωπίσουμε ειδικές περιπτώσεις. Αναφερθήκατε και στην ομαδοποίηση των σχολών, προκειμένου να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα που σας είπα προηγουμένως, ενός μεγάλου αριθμού αιτήσεων που ενδιαφέρονται να μετεγγραφούν.
Η άποψή μου είναι ότι ο οριστικός τρόπος για να αντιμετωπίσουμε την ουσία του θέματος της εξυπηρέτησης των ειδικών κοινωνικών ομάδων που πρέπει η πολιτεία να φροντίσει -και γι’ αυτό είπα προηγουμένως ότι θα σας αναπτύξω τις σκέψεις για το πώς βλέπουμε να αντιμετωπίζεται το θέμα- είναι ο εξής:
Μία ρύθμιση, στην οποία όλες οι ειδικές κατηγορίες θα αναφέρονται στον αριθμό εισακτέων κάθε Τμήματος με ειδικά ποσοστά. Δηλαδή, όταν καθορίζεται ο αριθμός των εισακτέων, να καθορίζεται για κάθε Τμήμα και ποσοστό των ειδικών κατηγοριών έτσι ώστε και αυτοί που χρειάζεται από την πολιτεία να εξυπηρετηθούν να εξυπηρετούνται, ταυτόχρονα όμως και η εκπαιδευτική διαδικασία να γίνεται με σωστό τρόπο, ώστε το κάθε πανεπιστημιακό Τμήμα, το κάθε πρόγραμμα σπουδών. ενδεχομένως στο μέλλον, να γνωρίζει ακριβώς και εκ των προτέρων, πόσοι θα είναι οι εισακτέοι. Ο κάθε υποψήφιος, ανάλογα με την απόδοσή του, θα γνωρίζει, επίσης, εκ των προτέρων τις επιλογές που έχει την δυνατότητα να κάνει. Γιατί το λέω αυτό; Όταν οι δυνατότητες είναι άλφα, κάπως πρέπει να κάνουμε μια κατηγοριοποίηση και από αυτούς που θέλουμε να βοηθήσουμε κοινωνικά, να δούμε ποιος θα πάει στο Α Τμήμα και ποιος θα πάει στο Β Τμήμα.
(Στο σημείο αυτό κτυπάει το κουδούνι λήξεως του χρόνου ομιλίας του κυρίου Υπουργού)
Για να γίνει αυτή η ιεράρχηση, δεν υπάρχει καλύτερο κριτήριο από την απόδοση στις εξετάσεις. Εάν υπάρχει δυνατότητα στο Α Τμήμα, να εγγραφούν δέκα φοιτητές και δέκα στο Β Τμήμα, θα πρέπει οι δέκα που θα πάνε στο Α, να είναι οι δέκα που απέδωσαν καλύτερα.
Αυτή είναι η σκέψη, αυτή είναι η πρόθεση και νομίζω ότι με αυτόν τον τρόπο θα πετύχουμε και κάτι άλλο. Όλα τα παιδιά θα γνωρίζουν από την έκδοση των αποτελεσμάτων πού θα σπουδάσουν. Αυτή είναι η πρόθεσή μας και όπως σας είπα, και για τις ειδικές περιπτώσεις, πάντα κάνουμε ό,τι μπορούμε.
Όσον αφορά –και θα κλείσω με αυτό- τα οικονομικά, θα πρέπει να σας πω ότι οι οδηγίες που έχει δώσει η ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας για τις πρόσθετες χρηματοδοτήσεις, είναι ότι αυτές θα γίνονται με βάση συγκεκριμένες ανάγκες που προκύπτουν από τις μετεγγραφές.
Σας ευχαριστώ.
